2021 και τώρα τι;

Της Ειρήνης Τσομαλλούρη

Το 2020 θα μας αποχαιρετήσει σε λίγες εβδομάδες. Μαζί με το 2020, μέλημα μας να μας αφήσει και η πανδημία του Covid-19 που επηρέασε όλη την ανθρωπότητα, καθώς ο χρόνος για τη διανομή ενός αποτελεσματικού εμβολίου μετράει αντίστροφα, αρκετοί ευελπιστούν ότι το 2021 θα αποτελέσει ένα καλύτερο έτος τουλάχιστον συκγριτικά με το τρέχον. Τι μας κρύβει τελικά το 2021; Οι Λοϊζος Λοϊζου, Αντώνης Ζορπάς, Μαρία Τοφινή-Τσαντήλα, Δημήτρης Μαρτής, Αλέξης Μελέκκης, Αιμιλία Ευαγγέλου-Ξύδια και Κώστας Στρατής, μας εξηγούν πως βλέπουν μέσα από τα δικά τους μάτια, την εξέλιξη της νέας χρονιάς.

Ο Λοΐζος Λοΐζου, μας εξηγεί πως τίποτα δεν είναι πια κανονικό, τίποτα από αυτά που καπετάνιοι, επιστήμονες, τρεχάμενοι και παρατρεχάμενοι μπορούσαν να προβλέψουν, να ρυθμίσουν και να επιβάλουν. Ενώ το θεόρατο καράβι γλιστρούσε σε νερά που μπορούσε σε κάθε περίπτωση να δαμάσει, εμφανίστηκε ένα τεράστιο κύμα, που το ταρακούνησε για καλά. Ποιος ξέρει αν είναι το μοναδικό κύμα ή αν θα εμφανιστούν στην πορεία κι άλλα πολλά κι απρόσμενα. Κάπου εδώ χρειάζεται επαναπροσδιορισμός της θέσης μας σε όλα τα επίπεδα. Η προσπάθεια για τη δημιουργία μεγαθηρίων και η καθετοποίηση των εργασιών ενός οργανισμού, αλλάζει. Μικρότερες μονάδες με περισσότερη επιστημοσύνη, γνώση και εξειδίκευση στο αντικείμενο θα αντικαταστήσουν τις λίγες, τις μερικές μονάδες που έλεγχαν τα πάντα. Η επιστροφή σε μερικά περισσότερο παραδοσιακά επαγγέλματα είναι επιτακτική ανάγκη. Μια επιστροφή χρησιμοποιώντας όλα όσα διδαχθήκαμε στο σύγχρονο περιβάλλον. Τα παραδοσιακά επαγγέλματα όπως η γεωργία, η κτηνοτροφία και άλλα, στα οποία η τεχνολογία θα χρησιμοποιηθεί στην ορθή της βάση θα δώσουν το απόλυτο. Απόλυτο νοείται η οικονομική και ηθική ανταμοιβή. Ο τουρισμός, η δεύτερη μεγαλύτερη πηγή εισοδήματος για το κράτος μετά τις υπηρεσίες, έχει τη δυνατότητα να ανακάμψει. Ο Λοΐζος θεωρεί, από τη στιγμή που θα υπάρχει η δυνατότητα του εμβολιασμού του πληθυσμού και ιδιαίτερα των ευάλωτων ομάδων, ο επόμενος χρόνος θα δώσει ανάσες. Δεν θα επανέλθει άμεσα στα επίπεδα των προηγούμενων χρόνων, αλλά αυτό θα πραγματοποιηθεί σταδιακά. Όλα θα τοποθετούν σε μια νέα βάση. Συγκεκριμένα, μικρότερες μονάδες θα έχουν την δυνατότητα να είναι περισσότερο ανταγωνιστικές και να προσελκύουν επισκέπτες. Θα είναι βιώσιμες και κυρίως, βασικοί πυλώνες του τουριστικού προϊόντος. Τα υγειονομικά πρωτόκολλα ήρθαν για να μείνουν. Αρκετά από αυτά θα ήταν αναγκαίο να εφαρμόζονταν έτσι κι αλλιώς. Στο ίδιο μοτίβο και οι υπόλοιποι τομείς του τουρισμού. Η θεωρία “φτιάχνω από όλα“ δεν θα έχει θέση. Λιγότερες αλλά άριστες επιλογές στο κατάλογο του εστιατορίου, στη βιτρίνα του καταστήματος στην υπηρεσία που προσφέρεται στον επισκέπτη. Μέσα σε όλο αυτό, θα υπάρχει μια κοινωνία λίγο καλύτερη, με περισσότερη ατομική ευθύνη έναντι του περιβάλλοντος, έναντι των συνανθρώπων μας. Ίσως το 2021 να είναι ένας περισσότερο αλληλέγγυος χρόνος και απαρχή για μια περισσότερο φιλόξενη κοινωνία στον μέλλον.

Ο Αντώνης Ζορπάς, ελπίζει ότι θα είναι διαφορετικό από τα προηγούμενα χρόνια και θα επιφέρει έναν νέο τρόπο σκέψης και προσαρμογής της κοινωνίας σε μία νέα τάξη πραγμάτων, τόσο σε κοινωνικό όσο και σε οικονομικό περιβάλλον. Το νέο έτος, θα βάλει την ανθρωπότητα σε βαθιές σκέψεις και προβληματισμούς, εφόσον θα καλεστούμε να αναπροσαρμόσουμε τις προτεραιότητες μας. Οι προτεραιότητες αυτές αφορούν τις προσωπικές, οικογενειακές, πολιτικές, επαγγελματικές, ακαδημαϊκές, οι οποίες επηρεάζουν την όποια πεζή καθημερινότητα του κάθε ενός από εμάς, ενώ παράλληλα και τις ανθρώπινες αξίες. Αρκετές μικρό-επιχειρήσεις αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της κάθε τοπικής κοινωνίας. Οι επιχειρήσεις αυτές, θα βρεθούν σε ένα νέο δίλημμα, αυτό της αναβάθμισης των προϊόντων και των υπηρεσιών τους. Καλούνται να προσαρμοσθούν στην αναγκαία ηλεκτρονική διακυβέρνηση, στην πράσινη επιχειρηματικότητα, στο ηλεκτρονικό έμπορο, στην εκπαίδευση του ανθρωπίνου δυναμικού και άλλα.

Η πολιτεία και η τοπική αυτοδιοίκηση έχει μια μοναδική ευκαιρία ώστε να επαναπροσδιορίσει τη σχέση της με τον Πολίτη της, υιοθετώντας δράσεις που να λαμβάνουν υπόψη τις εισηγήσεις και απαιτήσεις του, πέραν της όποιας πελατειακής σχέσης, βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής των κατοίκων. Το 2021 μας φέρνει ακόμα πιο κοντά στις απαιτήσεις της νέας γενιάς, η οποία παραδόξως εξακολουθεί να ζει μέσα σε μια ψευδαίσθηση ότι αυτός ο τόπος δεν έχει να της προσφέρει κάτι σημαντικό. Απαιτήσεις που εστιάζονται στην εξεύρεση νέων θέσεων εργασίας, αλλαγής των πολιτικών προσώπων που τους εκπροσωπούν στο κοινοβούλιο με νέους φιλόδοξους πολιτικούς και όχι με επαναλήψεις των ιδίων ατόμων και παρωχημένων ιδεών, άμεση εφαρμογή μέτρων για πάταξη της διαφθοράς και το πιο σημαντικό να λαμβάνουν υπόψη τη μόρφωση τους. Η κοινωνία μας θα αλλάξει άρδην, αλλά οι στενοί οικογενειακοί θεσμοί στον Ελληνισμό θα ενδυναμωθούν. Για την αλλαγή προς το καλύτερο είναι αναγκαία και η αλλαγή του τρόπου που αντιμετωπίζεται η εξέλιξη σε όλα τα επίπεδα. Άλλωστε όσοι δεν μπορούν να αλλάξουν τον τρόπο σκέψης τους, στην ουσία δεν μπορούν να αλλάξουν και να υιοθετήσουν κάτι νέο. Και όπως πάλι αναφέρει ο Καζαντζάκης «Ό,τι δεν συνέβη ποτέ, είναι ότι δεν ποθήσαμε αρκετά».

Η κυρία Μαρία Τοφινή – Τσαντήλα, δίπλα από το καταγάλανο κύμα, δίπλα από το λιμανάκι της Αγίας Νάπας, μας ταξιδεύει λίγο πίσω στον χρόνο, στα όσα δεν πραγματοποιήθηκαν κατά το 2020 και στην πανδημία. Μια πανδημία που «στοίχειωσε» την ανθρωπότητα. Αρκετές χώρες δεν ήταν προετοιμασμένες για τις συνθήκες που ακολούθησαν και ακολουθούν. Η Κυπριακή Κυβέρνηση παρόλο που ο ιός ήταν κάτι πρωτόγνωρο και κυρίως άγνωστο, χειρίστηκε με τον καλύτερο τρόπο την πανδημία αυτή. Μας αναφέρει, «ως πολίτες της Κυπριακής Δημοκρατίας καλούμαστε να ευαισθητοποιηθούμε, ώστε να μειώσουμε την εξάπλωση του ιού, αλλά και να αποφύγουμε τις συνέπειες που ακολουθούν».

Οι συνέπειες αυτές, αφορούν τις επιχειρήσεις, τον τουρισμό αλλά και την οικονομία. Άραγε θα υπάρχει ο τουρισμός που όπως τον γνωρίζουμε; Συγκεκριμένα η επαρχία Αμμοχώστου στηρίζεται στον τομέα αυτό, έτσι οι φορείς καλούνται να προγραμματιστούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και να δοθούν χρονικά περιθώρια, ώστε οι τουριστικές επιχειρήσεις να μπορούν να προγραμματίσουν την άφιξη των τουριστών, βάσει των σημερινών δεδομένων. Εάν δεν υπάρχει τουρισμός, δεν θα υπάρχουν τουριστικές επιχειρήσεις, με αποτέλεσμα μεγάλα ποσοστά ανεργίας. Έτσι, η αισιοδοξία, για την προοπτική ανάπτυξης της οικονομίας για το 2021, χάνεται. Ο κάθε ένας από εμάς οφείλει να προβεί σε μια ατομική προσπάθεια, υποστηρίζοντας, την κάθε οικογένεια και τις επιχειρήσεις, ώστε να αντιμετωπισθεί η πανδημία που βιώνουμε, με απώτερο στόχο το καλύτερο προγραμματισμό της νέας χρονιάς, για το 2021. Σύνθημα μας, για αυτά τα Χριστούγεννα, ‘Καλώς μας ήρθες 2021, με όλα τα ελπιδοφόρα μηνύματα!’ Έφθασε η στιγμή που η νέα γενιά καλείται να κρατήσει τον πολιτισμό, την οικογένεια, την πατρίδα και τη θρησκεία μας. Κλείνοντας, η κυρία Μαρία, αντικρίζοντας τις ηλιαχτίδες του ήλιου, της φέρνουν στο μυαλό την νεράιδα του παραμυθιού, την νεράιδα της Αγίας Νάπας, η όποια το 2020 δεν ταξίδεψε, δεν μας χάρισε τα παραμύθια του χρόνου, αλλά και τις δραστηριότητες του Δήμου Αγίας Νάπας. Μέλημα της, το 2021 να είναι ελπιδοφόρο και το 2020 να αφορά μια κακή ανάμνηση του παρελθόντος.

Το 2020, στα μάτια του Δημήτρη Μαρτή, είναι μια χρονιά που όλοι ελπίζουν να περάσει γρήγορα και να ξεχαστεί. Η πανδημία μας έχει στιγματίσει, αλλά ταυτόχρονα, άλλαξε τον τρόπο ζωής, συμπεριφοράς και σκέψης. Η κοινωνική αποστασιοποίηση πλέον επιβάλλεται, ώστε να μπορούν να επιβιώσουν τόσο οι νέοι, όσο και τα άτομα μεγαλύτερης ηλικίας. Η μικρή κοινωνία που ζούμε ταλανίζεται από καθημερινά σκάνδαλα μικρά και μεγάλα. Ο κάθε ένας από εμάς, είναι αναγκαίο να μην ξεχάσει το 2020 αλλά να διδαχθεί, να βελτιώσει, να διορθώσει και να αλλάξει τον τρόπο σκέψης του. Το 2021 δεν αργεί. Η πανδημία θα συνεχίσει να πλήττει αρκετούς τομείς, όπως η οικονομία, ο τρόπο ζωής και σκέψης, ο τουρισμός και όλες τις επιχειρήσεις. Ο Δημήτρης μας αναφέρει ότι σε προσωπικό και επαγγελματικό επίπεδο, από τώρα πρέπει να υπάρχουν όλα τα πιθανά σενάρια που αφορούν το αύριο, ώστε η μικρή μας κοινωνία να ανταπεξέλθει στις δύσκολες στιγμές που έρχονται. Επιθυμία όλων μας, να επιστρέψουμε στην κανονικότητα, αν και οι μεταλλάξεις του ιού, το πολυαναμενόμενο εμβόλιο, είναι παράγοντες που δεν μπορούμε να τους καθορίσουμε. Αυτό που μπορεί να καθοριστεί είναι η δίκη μας συμπεριφορά ακολουθώντας πίστα τις οδηγίες των επιστημόνων. Το 2021 θα είναι μια χρονιά εκλογών. Σαν λαός θα εκλέξουμε αυτούς που θα μας αντιπροσωπεύουν. Έφθασε η ώρα οι πολίτες να αποκτήσουν άποψη και όλοι να αγωνιστούν για το μέλλον τόσο των ιδίων, όσον και των παιδιών τους. Πώς θα γίνει αυτό;
Με την ενεργή εμπλοκή. Με την ψήφο του κάθε πολίτη και όχι με την αποχή. Με το να ψηφιστούν ικανά άτομα τα οποία να μπορούν να προωθήσουν αλλαγές προς το καλύτερο. Συνεπώς, δεν μπορούν να αλλάξουν όλα από την μια μέρα στην άλλη. Πρέπει όμως να αποκτηθεί φωνή και να υπάρχει κριτική σκέψη. Αυτόν, το τρόπο σκέψης πρέπει όλοι να τον καλλιεργήσουμε στα παιδιά μας. Αυτή η αλλαγή απαιτεί αρκετά χρόνια, ώστε να πραγματοποιηθεί. Η παιδεία και η κουλτούρα της αλλαγής είναι οι βάσεις του μέλλοντος. Για το 2021, είναι αναγκαίο να στηρίξουμε τον συνάνθρωπο μας, τον διπλανό μας και να συνεισφέρουμε ενεργά στην κοινωνία με τον όποιο τρόπο μπορεί ο κάθε ένας. Κανείς δεν περισσεύει σε αυτές τις δύσκολες εποχές.

Ο Αλέξανδρος Μελέκκης πιστεύει ότι το 2021 θα είναι η αρχή ενός καινούριου κόσμου, ενός πνευματικά συνειδητοποιημένου κόσμου, που θα λαμβάνονται υπόψη τα ανθρώπινα δικαιώματα πολύ περισσότερο. Ο τουρισμός, οι επιχειρήσεις αλλά και η οικονομία συνδέονται με τους νόμους, όπως μας αναφέρει. Ο τουρισμός στηρίζεται στους νόμους του κράτους, οι οποίοι πλέον φαίνεται να αφορούν τους λίγους και όχι τους πολλούς. Ο Αλέξανδρος πιστεύει ότι στο 2021 θα εφαρμοστεί ένα πιο «δίκαιο» σύστημα, το οποίο θα εξασφαλίσει τα δικαιώματα και την ευημερία όλων μας. Αυτοί που θα απέχουν, είναι αυτοί που θα μείνουν προσκολλημένοι στο παρόν σύστημα, ένα σύστημα διεφθαρμένο, χωρίς όρια αδικίας. Το 2020 έγινε προσπάθεια να καταστραφεί η μεσαία τάξη, όσον αφορά τις επιχειρήσεις, κάτι το οποίο προβλέπει να ανατρέπεται το 2021. Ο Αλέξανδρος θεωρεί ως κύριο σκοπό της πανδημίας τη “διάλυση” της οικονομίας και τον πλήρη έλεγχο της κοινωνίας. Επίσης αναφέρει ότι η πανδημία αυτή χρησιμοποιείται για την κατάρρευση του κόσμου και ότι είναι ένας μεγάλος παράγοντας προς την αύξηση της φτώχειας. Το τι είναι αναγκαίο να συμβεί είναι να ευαισθητοποιηθούμε όλοι μας και να συνεισφέρουμε στον συνάνθρωπο μας, ούτως ώστε όλοι να μπορούμε να υπολογίζουμε στο αύριο, στο μέλλον μας χωρίς
να στηριζόμαστε πάνω στο υφιστάμενο άδικο και διεφθαρμένο σύστημα. Ο καθένας μας να μπορεί να έχει τη δυνατότητα να επιλέξει το μέλλον που ο ίδιος επιθυμεί, το μέλλον που ονειρεύεται για τον εαυτό του και τα παιδιά του με αλληλεγγύη, σεβασμό και αγάπη προς τον συνάνθρωπο του. Αυτές οι αλλαγές θα υλοποιηθούν στις ζωές μας όταν οι άνθρωποι ξεκινήσουν να αντιλαμβάνονται πως οι μέχρι σήμερα κυβερνήσεις δεν δουλεύουν για τον πολίτη παρέχοντας του υπηρεσίες, αλλά έχουν ιδιωτικοποιήσει το κράτος σαν μία εταιρία και εκμεταλλεύονται τους πολίτες ως προϊόντα της. Το 2021 θα φέρει μεγάλη αλλαγή. Ο έλεγχος και η εξουσιαστική δύναμη των κυβερνήσεων θα μειωθούν και το κόστος θα λαμβάνει πραγματική γνώση καθιστώντας το αδύνατο να χειραγωγείται από οποιονδήποτε κυβερνητικό θεσμό.

Η Αιμιλία Ευαγγέλου – Ξύδια, καθορίζει το 2020 ως οικονομικά δύσκολο έτος, λόγω της πανδημίας. Χιλιάδες εργαζόμενοι, καταστηματάρχες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις που εργάζονται στην ευρύτερη περιοχή μας υπέστησαν βαρύτατο πλήγμα. Μεγαλύτερο πλήγμα υπέστη η ελεύθερη επαρχία Αμμοχώστου. Μεγάλος αριθμός επιχειρήσεων να μην έχει επαναλειτουργήσει για το 2020. Πολίτες άνεργοι. Ο τουρισμός είναι η ναυαρχίδα της οικονομίας μας και αυτό το στοιχείο πρέπει να το διαφυλάξουμε, εφόσον το νησί
μας στηρίζεται από αυτό. Τίθεται το ερώτημα, οι επιχειρήσεις αντέχουν; Μερικές αντέχουν για τον λόγο ότι έχουν πλεόνασμα, όμως οι περισσότερες είναι στα πρόθυρα κατάρρευσης. Εδώ το κράτος είχε και έχει σημαντικό ρόλο να διαδραματίσει. H επαρχία Αμμοχώστου, στάθηκε σαν ναυαρχίδα πολλές φορές στην οικονομία αυτού του τόπου. Το κράτος καλείται να συλλογιστεί ικανούς τρόπους, ώστε να επιδοτούν την εργασία. Να συμβάλει στην εξέλιξη της κοινωνίας και να διαφυλάξει τη συνοχή του τόπου με ένα μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για αρκετούς τομείς όπως της παιδείας και του πολιτισμού. Τα πάντα διεθνώς εξαρτώνται από την πρόοδο που θα επιτευχθεί στην αναχαίτιση της πανδημίας. Η Αιμιλία, ελπίζει να αλλάξει άμεσα η εικόνα της πανδημίας και η οικονομία να καλύψει μέρος από το έδαφος που έχασε κατά το 2020. Μήνυμα ελπίδας, ότι «το εμβόλιο δεν αργεί». Το 2021 δεν θα είναι αρκετό ώστε να κάνει τη διαφορά, αν δεν αλλάξει η εικόνα της πανδημίας. Πυξίδα της αλλαγής είναι οι αξίες της δικαιοσύνης και της αλληλεγγύης. Στις δύσκολες περιόδους, είναι απαραίτητο να υπάρχει ένα δίκτυ προστασίας στους περισσότερο αδύναμους. Να μην επαναπαυόμαστε όταν ο κύκλος της οικονομίας είναι θετικός. Να είμαστε προετοιμασμένοι όταν έρχονται δυσκολίες. Αυτό που χρειάζεται, είναι να είμαστε προνοητικοί και οργανωμένοι για να μπορούμε να αντιδρούμε καλύτερα. Δυστυχώς πολλές φορές το όραμα απουσιάζει. Επιβάλλεται η αλλαγή και ο σχεδιασμός της στρατηγικής μας για τον εντοπισμό του δρόμου της ανάπτυξης, με όρους αλληλεγγύης για τους ανθρώπους που ζούν στην πανέμορφη Κύπρο μας. Λύσεις εύκολες και γρήγορες δεν υπάρχουν. Κλειδί είναι η επιτυχής αντιμετώπιση της πανδημίας.

Ο Κώστας Στρατής, υποστηρίζει ότι η πανδημία άφησε τη σφραγίδα της και δυστυχώς με έντονο χρώμα. Όλη η ανθρωπότητα καλείται να κρατήσει τα θετικά από αυτή τη μεγάλη περιπέτεια και να χαραχτεί στη μνήμη όλων μας το πόσο αβέβαιη είναι η επιβίωση μας και να προχωρήσουμε μπροστά, για ένα καλύτερο μέλλον. Πρωτόγνωρες καταστάσεις βιώσαμε και εξακολουθούμε να βιώνουμε με την πανδημία. Όλα έχουν αλλάξει στη ζωή μας. Πλέον τα συναισθήματα που κυριαρχούν στην καθημερινότητά μας είναι ο φόβος, η ανησυχία και η αβεβαιότητα. Άραγε, μπορούμε να επιστρέψουμε στην κανονικότητα; Μπορούν να αλλάξουν τα συναισθήματα μας; Η προσωπική άποψη του Κώστα, είναι ότι, η επιστροφή σε κανονικούς ρυθμούς μπορεί να επέλθει μόνο με τη χορήγηση του εμβολίου. Αναμένει ότι με την ολοκλήρωση των πειραμάτων, αλλά και τη σωστή ενημέρωση του κόσμου από τους αρμόδιους φορείς θα υπάρχει το επιθυμητό αποτέλεσμα και η επιστροφή στην κανονικότητα. Η τουριστική βιομηχανία έχει πληγεί ανεπανόρθωτα. Για πρώτη φορά αντικρίσαμε ξενοδοχεία κλειστά και ερημωμένα. Οι εργαζόμενοι αρκέστηκαν στη μικρή αλλά ζωτική στήριξη από το κράτος. Η οικονομία στο νησί μας και ιδιαίτερα στην ελεύθερη επαρχία Αμμοχώστου, είναι συνυφασμένη με τον τουρισμό. Όλοι μπορούμε να αντιληφθούμε την αλυσίδα που ενώνει και ανακυκλώνει τη τουριστική βιομηχανία με τους υπόλοιπους τομείς. Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις, όπως αναμενόταν έχουν υποστεί τη μεγαλύτερη ζημιά. Το 2021, δεν ευχόμαστε να απαλλαγούμε μόνο από την πανδημία. Ευελπιστούμε, να έχουμε την Κύπρο που μας αξίζει. Η μεγαλύτερη γενιά απέδειξε δυστυχώς ότι είναι ανάξια να σεβαστεί τις προσπάθειες προηγούμενων γενεών. Ασυνεννοησία στο Εθνικό μας θέμα με πολλές και διαφορετικές κομματικές θέσεις για 44 ολόκληρα χρόνια, που αποσκοπούσαν μόνο στη ψηφοθηρία. Σκάνδαλα και ατασθαλίες από όλους τους κομματικούς χώρους, που έχουν όλοι δοκιμαστεί και δυστυχώς έχουν όλοι αποτύχει στην πάταξη της διαφθοράς. Τα κόμματα αποτελούν βασικό κομμάτι της Δημοκρατίας. Οφείλουν να αντιληφθούν ότι πάνω απ’ όλα είναι το κοινό καλό. Η επόμενη μέρα της πανδημίας πρέπει να μας βρει όλους ενωμένους, με κοινό στόχο τη στήριξη των επιχειρήσεων αλλά και του κόσμου γενικότερα.