«Ο κρυφός ρατσισμός των Κυπρίων»

Της Βέρας Κοσμά

O Jackis Kwataima σήμερα είναι chef σε πολυτελές ξενοδοχείο της ελεύθερης επαρχίας Αμμοχώστου και παντρεμένος στο Παραλίμνι. Μετακόμισε στην Κύπρο πριν 11 χρόνια και όπως μας αναφέρει τα πράγματα αρχικά δεν ήταν ρόδινα αφού χρειάστηκε να βιώσει το ρατσισμό στο πετσί του.

Από πού κατάγεσαι και πότε ακριβώς ήρθες στην Κύπρο;

Γεννήθηκα και μεγάλωσα στη Γκάνα. Στην Κύπρο ήρθα πριν 11 χρόνια σε ηλικία 29 χρονών για να κάνω το μεταπτυχιακό μου. Στη πορεία όμως γνώρισα τη σύζυγό μου, ερωτεύτηκα και έγινα μόνιμος κάτοικος στην επαρχία Αμμοχώστου.

Όταν πρωτοήρθες πως σου φάνηκε η Κύπρος αλλά και οι Κύπριοι;

Όταν πρωτοήρθα ήταν δύσκολα. Η Κύπρος είναι μια κλειστή κοινότητα. Οι Κύπριοι δεν είναι ανοιχτοί σε νέες γνωριμίες. Δεν τους γνωρίζεις, δεν σε γνωρίζουν και είναι εντάξει με αυτό. Όταν ξεκίνησα να έρχομαι σε επαφή μαζί τους κάποιες φορές νόμιζα πως ήταν θυμωμένοι μαζί μου και δεν καταλάβαιναν το λόγο. Τελικά δεν ήταν έτσι. Απλά οι Κύπριοι εκφράζονται έντονα και μιλούν δυνατά. Είναι λαός με έντονο ταπεραμέντο. Χρειάστηκε χρόνος για να καταλάβω τη κουλτούρα τους αλλά και τους ίδιους, πως σκέφτονται και πως εκφράζονται. Και ήταν δική μου ευθύνη να το κάνω μιας και εγώ βρισκόμουν στη δική τους χώρα.

Πως είναι για ένα άτομο «διαφορετικού χρώματος» να ζει στην Κύπρο;

Όταν σπούδαζα στη Λευκωσία βίωσα τον ρατσισμό κατά πρόσωπο κυρίως από άλλες φυλές που ζούσαν Κύπρο. Οι Κύπριοι πραγματικά δεν ενδιαφέρονται για εσένα. Φτάνει να είσαι μακριά τους. Όταν όμως ξεκίνησα να συναναστρέφομαι μαζί τους ο ρατσισμός που βίωσα ήταν περισσότερο έμμεσος παρά άμεσος. Δεν σου το έδειχναν κατάμουτρα αλλά στην πορεία καταλάβαινες ότι οι άνθρωποι αυτοί δεν θέλουν να έχουν επαφή μαζί σου.

Μπορείς να μας δώσεις μερικά παραδείγματα;

Για παράδειγμα όταν καταφέρεις κάτι δεν πιστεύουν ότι εσύ το έκανες. Δεν πιστεύουν στις ικανότητες και τις δυνατότητές σου. Το διαφορετικό χρώμα του δέρματός είναι αρκετό για να δικαιολογήσει υποτιμητικές συμπεριφορές, στέρηση ευκαιριών και πολλά στραβά βλέμματα. Στην Κύπρο απλά πρέπει να ξέρεις κάποιον που ξέρει κάποιον για να σε αποδεχτούν. Το ρατσισμό όμως τον αντιμετώπιζα και όσο ήμουν Αφρική, επομένως δεν ήταν κάτι πρωτόγνωρο για εμένα. Ρατσισμός υπάρχει σε ολόκληρο τον πλανήτη. 

Εσύ πως βιώνεις το ρατσισμό μέσα σου;

Αρχικά ένιωθα άσχημα, με το πέρασμα των χρόνων όμως το συνήθισα. Τώρα ζω στο Παραλίμνι που οι περισσότεροι με ξέρουν και τους ξέρω. Αποφεύγω να πηγαίνω σε τόπους που δεν με γνωρίζουν γιατί με αντιμετωπίζουν με καχυποψία. Αν πάω σε σουπερμάρκετ που δεν με ξέρουν πιστεύουν πως δεν έχω να πληρώσω. Ακόμα και όταν περπατάω στον δρόμο με τον σκύλο μου με ρωτάνε αν ο σκύλος είναι δικός μου και που τον βρήκα. Λυπούνται τον σκύλο μου περισσότερο και όχι εμένα. Όταν μετακόμισα στο Παραλίμνι, αρχικά στη γειτονιά μου παρακολουθούσαν που θα μπω και αν είχα κλειδιά. Πλέον, επιλέγω να πηγαίνω στο σουπερμάρκετ και στην τράπεζα που γνωρίζουν ποιος είμαι. Έχω δημιουργήσει τον δικό μου μικρόκοσμο στον οποίο αισθάνομαι άνετα.

Ποια η επαγγελματική σου πορεία στη Κύπρο;

Εργάζομαι και κερδίζω τα χρήματα μου όπως ο κάθε Κύπριος πολίτης. Δεν εξαρτώμαι από τη κυβέρνηση όπως οι περισσότεροι νομίζουν. Στο ξενοδοχείο που είμαι τώρα αρχικά είχα κάνει αίτηση για το Housekeeping αλλά με έβαλαν στη λάντζα. Στην πορεία μου πρότειναν να γίνω μάγειρας κάτι αρκετά δύσκολο για εμένα γι’ αυτό επέστρεψα στα θρανία, τελείωσα τη τεχνική σχολή και σιγά-σιγά τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν. Έγινα σεφ στο ξενοδοχείο. Πλέον κανείς δεν με υποτιμά και αν ποτέ γίνει αυτό η διεύθυνση του ξενοδοχείου μας προστατεύει και δεν πρόκειται να το επιτρέψει. Η πορεία μου στην Κύπρο μου έδειξε ότι η ζωή σου με επιμονή και υπομονή μπορεί να αλλάξει.

Ποιο το μήνυμα σου απέναντι στον ρατσισμό;

Μου είναι δύσκολο εν έτει 2020 να είμαστε ρατσιστές. Δεν μιλάω μόνο για το χρώμα, μιλάω για όλα τα κατάλοιπα του ρατσισμού. Ο κόσμος αλλάζει, αλλά δυστυχώς με αργούς ρυθμούς. Δεν είναι όλοι οι άνθρωποι «διαφορετικού χρώματος» κακοί ούτε όλοι οι λευκοί καλοί. Να σας πω την αλήθεια, ανησυχώ για τα παιδιά μου. Οι νέοι μας σήμερα πρέπει να μεγαλώνουν με όλα τα εφόδια ώστε να γίνουν πάνω απ’ όλα άνθρωποι και μετά όλα τα υπόλοιπα. Να μάθουν πως το διαφορετικό δεν είναι κακό. Πιστεύω στη νέα γενιά. Η ελπίδα μας είναι τα μικρά παιδιά. Σε αυτά έχω μεγάλη πίστη ότι θα καταφέρουν να διορθώσουν αυτά που δεν καταφέραμε τόσα χρόνια εμείς.

ΕΓΓΡΑΦΕΙΤΕ ΣΤΟ NEWSLETTER ΜΑΣ
Για να λαμβάνετε κάθε εβδομάδα στο email σας τα καλύτερα άρθρα του VANTAGEMAG.COM