Μαχόμενος πολίτης!

Της Βέρας Κοσμά

Οι αρχές και αξίες με τις οποίες βάδιζε ο Δρ. Τάκης Πελεκάνος ήταν από μια άλλη εποχή. Μια εποχή όπου κυριαρχούσε η αγνότητα, η τιμιότητα και η αγάπη για την πατρίδα. Το βόλεμα, το χρήμα και οι υποχωρήσεις είναι έννοιες άκρως αντίθετες με τα πιστεύω του. Μέσα από την μακρόχρονή πορεία του υπήρξε γιατρός, Υπουργός Υγείας και πρόεδρος της Ανόρθωσης. Πρόκειται για μια ηγετική προσωπικότητα με τεράστια και ανεκτίμητη προσφορά.

Καμία σχέση δεν έχει ο συγκεκριμένος άνθρωπος με τα κόμματα που μας κυβερνούν σήμερα, τη σύγχρονη μάστιγα της Κυπριακής Δημοκρατίας. Δεν χρειάζονται ρητορικές υπερβολές για να μιλήσουμε για τον Τάκη Πελεκάνο. Αρκεί να ακολουθήσουμε μαζί τη διαδρομή του. Να μάθουμε για τα έργα και όχι τα λόγια του. Ευθύς αμέσως ξεπροβάλλει η ξεχωριστή προσωπικότητα και η ανεξίτηλη σφραγίδα που αφήνει με ένα πολυσχιδές έργο ξεκινώντας ως φοιτητής κατά την περίοδο του αγώνα τηε ΕΟΚΑ, όταν διετέλεσε γενικός γραμματέας της Εθνικής Φοιτητικής Ένωσης Κυπρίων, ακολούθως στη δραστήρια συμβολή του ως παθολόγος- καρδιολόγος, στην ηγετική παρουσία του στα αθλητικά δρώμενα, τη θητεία του στο κοινοβούλιο και τα πολιτικά πράγματα, αλλά και αργότερα ως Υπουργός Υγείας. Είναι ό,τι δύσκολο να συμπυκνώσω σε λίγες γραμμές την ζωή, τα χαρίσματα και τον δραστήριο κοινωνικό βίο ενός ανθρώπου με τόσο ουσιαστική και πολύτροπη συμβολή στα κοινά. Καταγόμενος από το Παραλίμνι πήρε όλα τα εφόδια για τη ζωή μέσα από την αγάπη της οικογένειάς του, που του προσφέρθηκε αφειδώλευτα. Η φοίτηση του στο Ειδικό Γυμνάσιο Αμμοχώστου συμπλήρωσε την αγωγή του, σμίλεψε την αγάπη του για την πατρίδα και του έδωσε την ώθηση να δράσει και να διακριθεί εντός της μαθητικής κοινότητας. Όπως μας αναφέρει δεν ήταν άριστος αλλά ήταν από τους καλούς μαθητές και πάντα είχε δίπλα του φίλους πολλούς και καλούς. Του άρεσε το ποδόσφαιρό και ήταν ποδοσφαιριστής της Ε.Ν.Π. και του Ελληνικού Γυμνασίου Αμμοχώστου. Μέχρι και σήμερα θυμάται όταν ξεκινούσε καθημερινά με τους φίλους του με τα ποδήλατά τους για να πάνε στο σχολείο στο Βαρώσι. «Ο πηγαιμός μας στο σχολείο μιας και ήταν σε κατήφορο ήταν εύκολος. Στην επιστροφή όμως τα πράγματα ήταν δύσκολα. Γι’ αυτό και εμείς προσπαθούσαμε να βρούμε κάποιο αυτοκίνητο που θα ερχόταν Παραλίμνι ώστε να πιαστούμε πάνω και να μας φέρει». Στο σχολείο, θυμάται χαρακτηριστικά, έναν δάσκαλο που κορόιδευε τους Παραλιμνίτες πως δεν κατάφεραν να έχουν ούτε γιατρό, ούτε δικηγόρο, ούτε δάσκαλο. Έτσι και αυτοί πεισμώσανε, και έγινε αυτός γιατρός, ο φίλος του Μάκης δάσκαλος και ο φίλος του Αντρέας, αστυνόμος.

Το πείσμα του και η αγάπη του για εξέλιξη τον οδήγησαν στην Αθήνα όπου σπούδασε ιατρική με ειδίκευση στην Παθολογία και Καρδιολογία. Έντονη ήταν η φοιτητική δράση του και προδιέγραψε τη μετέπειτα πορεία του στα κοινά. Πιο συγκεκριμένα την περίοδο 1955-59 όπου ο αγώνας της ΕΟΚΑ στην Κύπρο, ο Τάκης Πελεκάνος βρισκόταν στην Αθήνα ως φοιτητής. «Όταν ήταν ο αγώνας ζήτησα να μείνω Κύπρο αλλά με έστειλαν στην Ελλάδα» αναφέρει χαρακτηριστικά. Η αγάπη του για την πατρίδα, η προσωπική άρνησή του να συμβιβαστεί με την αδικία, την καταπίεση και την παραχάραξη της Ιστορίας, τον οδήγησαν να υπηρετήσει εξ αποστάσεως στους δύσκολους εκείνους χρόνους. Ορκίστηκε στην Ε.Ο.Κ.Α από τον φίλο του Αντώνη Παπαδόπουλο και διετέλεσε γενικός γραμματέας της Εθνικής Φοιτητικής Ένωσης Κυπρίων (Ε.Φ.Ε.Κ.), η οποία κατά τον απελευθερωτικό αγώνα της Ε.Ο.Κ.Α. επιτέλεσε μέγα εθνικό έργο. Πήρε μέρος σε όλες εκείνες τις αιματηρές διαδηλώσεις που γίνονταν εκείνη την εποχή. Σε μια μάλιστα από αυτές τις διαδηλώσεις τραυματίστηκε σοβαρά στο κεφάλι όπου χρειάστηκε 15 ράμματα παθαίνοντας και εγκεφαλική διάσειση. “Με είχαν ξεγραμμένο αλλά εγώ τα κατάφερα και επέζησα» λέει χαμογελώντας.

Αγωνιστική διάθεση και πατριωτισμός, ήταν τα συναισθήματα που επικρατούσαν εκείνη την περίοδο. Στην πορεία ο Τάκης Πελεκάνος εκπαιδεύτηκε στον Ανταρτοπόλεμο και βοήθησε στην οργάνωση για την κάθοδο των Κυπρίων Ανθυπολοχαγών και Ευελπίδων. «Απαγάγαμε τους λοχαγούς και ευέλπιδες και με πλαστά διαβατήρια τους στείλαμε σε διάφορες χώρες της Ευρώπης και από εκεί με πλαστά διαβατήρια μπόρεσαν να επιστρέψουν στην Κύπρο χωρίς να τους καταλάβουν.”

Ο ίδιος ήρθε στην Κύπρο το 1964 με την Ελληνική μεραρχία αφού έκανε εκπαίδευση για 40 ημέρες στο 401 στρατιωτικό νοσοκομείο και τον έστειλαν στον Πενταδάχτυλο όπου εργαζόταν εθελοντικά, γιατί αυτό ένιωθε ότι έπρεπε να κάνει, αυτό ένιωθε ότι ήταν το ελάχιστο χρέος του προς την πατρίδα. «Επειδή όμως παντρεύτηκα και έπρεπε να ζήσω και να θρέψω την οικογένεια μου ζήτησα από τον Μακάριο να είμαι Μόνιμος Στρατιωτικός Ιατρός να πηγαίνω το πρωί στα στρατόπεδα της Αμμοχώστου και κάποιες φορές στο Τρίκωμο, ενώ το απόγευμα θα μπορούσα να διατηρώ το ιατρείο μου στο Βαρώσι». Έτσι και έγινε.

Η αγάπη του για το ποδόσφαιρο τον οδήγησε στην εκλογή του ως Γραμματέας και Γενικός αρχηγός της Ανόρθωσης από το 1964 μέχρι το 1970 και ακολούθως διετέλεσε πρόεδρος της Ανόρθωσης για περισσότερο από 12 χρόνια (1970-1982), προσφέροντας τα μέγιστα, σε μια δύσκολη εποχή. Η Ανόρθωση δεν ήταν απλά μια ποδοσφαιρική ομάδα. «Η Ανόρθωση είναι ιδέα, είναι ιδανικά, είναι ιστορία», λέει υπερήφανα.

Επί προεδρίας του η Ανόρθωση κατέκτησε το τελευταίο τρόπαιο στο ΓΣΕ και το κύπελλο με αντίπαλο την Ομόνοια το 1971. Ιστορικές στιγμές επίσης επί προεδρίας του Δρ. Πελεκάνου, ήταν η κατάκτηση του κυπέλλου στο ποδόσφαιρο και το νταμπλ στη πετόσφαιρα το 1975. Μόλις κάποιους μήνες μετά τη προσφυγιά. Ο ίδιος αργότερα θα δηλώσει για τους ποδοσφαιριστές και πετοσφαιριστές του Συλλόγου μετά τα τραγικά γεγονότα του 1974: «Τους κάλεσα όλους και τους είπα ότι η Ανόρθωση δεν έχει λεφτά και ότι όποιος θέλει να πάρει μεταγραφή μπορεί να φύγει».Κι ‘όμως, παρέμειναν όλοι εκεί, στην οικογένεια της Ανόρθωσης. Κανένας δεν λιποτάκτησε. «Ο Σύλλογος μας είχε αθλητές με ήθος, περηφάνια και αξιοπρέπεια. Ήταν όλοι Κύπριοι, Βαρωσιώτες και Ανορθωσιάτες. Και τίμησαν την Ανόρθωση και τους αξίζει δημόσιος έπαινος και κάθε τιμή. Τους ευχαριστώ όλους από τα βάθη της ψυχής μου, γι’ αυτήν τη μεγάλη βοήθεια».

Αργότερα, το 1976 εξελέγη πρώτος βουλευτής στην επαρχία Αμμοχώστου. Υπήρξε πρόεδρος της επιτροπής υγείας της Βουλής και μέλος των επιτροπών Προσφύγων και Παιδείας. Από το 1982 μέχρι το 1988 διετέλεσε Υπουργός Υγείας, με σημαντικότατη συνεισφορά. Γιατρός, Πρώην Υπουργός Υγείας και Πρόεδρος της Ανόρθωσης… Στην ερώτηση, για το ποιος ήταν ο πιο δύσκολος ρόλος που ανάλαβε ως σήμερα, απαντά: «Ο πιο δύσκολος ρόλος ήταν η προεδρία της Ανόρθωσης κατά την προσφυγιά, μέσα στην ανέχεια και την φτώχια. Έπρεπε να κρατήσουμε την Ανόρθωση. Ήταν το μοναδικό πράγμα που φέραμε μαζί μας από την Αμμόχωστο. Όσο ήμουν Υπουργός επιτελέστηκε επίσης σπουδαίο έργο. Ιδρύθηκαν νοσοκομεία, γιατροί εκπαιδεύτηκαν στο εξωτερικό ώστε να στελεχωθούν τα νοσοκομεία μας». Μπορούσε να παραμείνει στην πολιτική αλλά δεν το ήθελε. Προτιμούσε να φύγει σε περίοδο που ήταν ικανός, παρά να γίνει ακόμα ένας«καρεκλοκένταυρος».

Μια από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες που είχε την τύχη να συναναστραφεί, ήταν αρχικά ο πρόεδρος Μακάριος, ο οποίος τον έπεισε ουσιαστικά να αναμειχθεί με την πολιτική καθώς επίσης ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος, οι «Ευέλπιδες» στην Ελλάδα και ο Τάσος Μάρκου, «ένας λεβεντάνθρωπος, ένας πρωτοπόρος και πραγματικός πατριώτης», όπως μας αναφέρει.

Κάνοντας μια αναδρομή στο παρελθόν, πιστεύει ότι έκανε αυτά που ήθελε, αυτά που του άρεσαν και νιώθει την ικανοποίηση πως προσέφερε αυτά που μπορούσε στον τόπο του, στην κοινωνία, με διάφορους τρόπους, από διάφορα πόστα. Αυτό τον ικανοποιεί.

ΕΓΓΡΑΦΕΙΤΕ ΣΤΟ NEWSLETTER ΜΑΣ
Για να λαμβάνετε κάθε εβδομάδα στο email σας τα καλύτερα άρθρα του VANTAGEMAG.COM