Η ζωή στην επαρχία που μεγάλωσα

O Επόπτης Αθλητικού Λυκείου Αμμοχώστου Βασίλης Γιωργαλλάς φιλοξενείται στη στήλη “Η ζωή στην επαρχία που μεγάλωσα” και απαντά σε διάφορα ερωτήματα για την επαρχία Αμμοχώστου και τη σχέση του μ’ αυτή.

Από τον Ζανέττο Λουκά

Τι αναπολείς από τα παιδικά σου χρόνια;

Τη ζεστή γονική αγκαλιά. Την ομορφιά του να ζεις φτωχικά απολαμβάνοντας την αστείρευτη αγάπη των γονιών σου στην αμόλυντη ομορφιά της γης μας. Εκεί
στην παραλία της Αγίας Τριάδας, εκείνη την ταπεινή εκκλησία που μύριζε λάδι και αγιοκέρι, ώρες να ψήνεσαι στον ήλιο και στην αλμύρα κυνηγώντας καβούρια και ψαρεύοντας αχινούς. Η φωνή της μάνας για φαγητό στην καλαμένια καλύφη. Ένας ζεστός πολτός από τηγανισμένες πατάτες, ντομάτες, αυγά.

Σε πιο δημοτικό σχολείο έχεις πάει και τι θυμάσαι από αυτό;

Φοίτησα στο Γ ́ Δημοτικό Σχολείο Παραλιμνίου. Αγαπημένοι δάσκαλοι, αγαπημένοι συμμαθητές. Πρωταγωνιστής στα θεατρικά στις εθνικές επετείους, θυμάμαι ακόμη ατάκες «Παλιά στολή μου αξέχαστη σε βλέπω και θυμάμαι ότι στο χιόνι έπεφτα για να ξεροκοιμάμαι…», με την Άννα που μας έφυγε πρόσφατα, στον ρόλο της μάνας. Την ερμηνεία του Ματρόζου που σημάδεψε τη σκέψη και την κοσμοαντίληψη μου. Τους περιφερειακούς αγώνες στίβου που με τη δική μου συμβολή ως αθλητής στο άλμα σε ύψος, με διαφορά ελάχιστων βαθμών κερδίσαμε την ασπίδα. Ήταν Ιούνης του 74’ στο γκρίζο χωμάτινο γήπεδο του ΓΣΕ και ήμασταν από τους τελευταίους που αγωνίστηκαν στο γήπεδο. Θυμάμαι την πολυαγαπημένη μορφή του διευθυντή μου στην Στ ́ τάξη Άντρου Ιωάννου. Μια τάξη με 32 μαθητές γύρω από ένα γραμμόφωνο, ένας δίσκος – βινύλιο των 33 στροφών και να ακούμε με ιερή μυσταγωγία και εγώ να προσπαθώ να κρύψω τα δάκρυα μου. Πέρασαν τόσα χρόνια και ακόμα δεν είμαι σίγουρος τι ήταν αυτό που ίσως ήταν «ακατάλληλο» για μας, όπως μας είπε όταν μας έφερε τα «Ματωμένα Χώματα» της Διδώ Σωτηρίου. Οι φωνές της Αϊσέ ή η αγριότητα των ανθρώπων; Δεν μας έμαθε μόνο γράμματα. Οι περισσότεροι από εμάς ήμασταν αγροτόπαιδα, παρ ́όλα αυτά, μας έμαθε πως ο άνθρωπος είναι ο βασικός αρχιτέκτονας της ζωής του, να έχουμε ανοιχτά τα μάτια της ψυχής μας, να πιστεύουμε, να έχουμε όραμα. Μας έμαθε ότι ο άνθρωπος βγαίνει νικητής όταν δεν φοβάται να αναμετρηθεί με τις προκλήσεις της ζωής.

Αγαπημένη σου ανάμνηση στην επαρχία μας;

Έζησα πάρα πολλές στιγμές γεμάτες καλές αναμνήσεις στην επαρχία μας. Αν μπορούσα να συγκεκριμενοποιήσω κάποια θα έλεγα στα χρόνια της ωριμότητας, τον ερχομό των παιδιών μου και στα εφηβικά χρόνια. Εκείνο τον ξύλινο σταυρό που στήσαμε σαν προσκοπάκια στην είσοδο της πόλης με εκείνους τους διδακτικούς στίχους του αείμνηστου Θεοδόση Νικολάου που σκαλίσαμε στην ξύλινη πλάκα:
«Για να φέρουμε το όνειρο πάνω στη γη μας
τη ζωή μας τη δώσαμε κι όλο το βιός μας
μα το ξύλο που βλέπεις διαβάτη ν’ ανθήσει
ακατάπαυστη πόση θέλει και γνώση».


Τι σου αρέσει περισσότερο στην επαρχία Αμμοχώστου;

Τα πάντα. Για τον καθένα μας υπάρχει ένας τόπος που είναι μοναδικός. Εδώ είναι μαζεμένες οι αναμνήσεις της ζωής μας. Μπορείς να ζήσεις στην ερημιά αλλά και στην πολύβουη κοσμοθάλασσα. Εδώ υπάρχει η πιο όμορφη θεά του κόσμου, η θάλασσα. Η θάλασσα με τις πολύμορφες αποχρώσεις στον Πρωταρά, το απόλυτο γαλάζιο στο Κάβο Γκρέκο το μαγευτικό τιρκουάζ στην παραλία Νησί της Αγίας Νάπας. Μου αρέσουν οι άνθρωποι του τόπου μας, με τα καλά και τις αδυναμίες τους. Εργατικοί, φιλικοί, κάποτε πονηροί, κάποτε συμφεροντολόγοι αλλά έτοιμοι για βοήθεια στους συνανθρώπους, έντονα θρησκευόμενοι αλλά έτοιμοι για κουτσομπολιό, ενίοτε φιλικοί αλλά μόνο αν συμφωνάς μαζί τους. Μου αρέσουν οι απλοί χαρακτήρες, νομίζω ότι οι έννοιες του πλούτου με την ανθρωπιά, με μαθηματικούς όρους είναι αντιστρόφως ανάλογες.

Τι θα έκανε την επαρχία Αμμοχώστου καλύτερη αν απουσίαζε;

Τα συρματοπλέγματα και το τσιμέντο. Τα συρματοπλέγματα που μας κρατούν σκλαβωμένη την τόσο αγαπημένη Πόλη, που η γενιά μου δεν πρόλαβε να γευτεί τις χαρές της. Η Πόλη και το βουνό απέναντι που μας σφίγγει σαν μέγγενη τη ψυχή. Επίσης, το τσιμέντο που βλέπουμε να απλώνεται απειλητικά. Μαυρίζει η ψυχή μου όταν βλέπω την εύφορη γη του τόπου μας που έθρεψε τόσες γενιές να σκεπάζεται από τσιμέντο.


Ποιο είναι το πρώτο πράγμα που θα άλλαζες αν ήσουν Δήμαρχος της πόλης σου;
Πιστεύω στην επιστήμη. Δεν θεωρώ τον εαυτό μου ικανό να αναφέρει
πως πρέπει να γίνει αλλά μπορώ να αναφέρω τι πρέπει να γίνει. Θέλω την προοπτική να γίνει ο Δήμος μας «Μια ανθρώπινη πόλη» για εμάς και τα παιδιά μας. Για το πώς θα γίνει θα το σχεδιάσουν οι ειδικοί. Μια ανθρώπινη πόλη με ανθρωποκεντρική προσέγγιση, οι άνθρωποι να μην είναι υποκείμενα αλλά αντικείμενα του αστικού σχεδιασμού, ενώ οι χώροι καθημερινής διαβίωσης να αποκτούν μέγιστη σημασία. Ανθρώπινη πόλη που να δίνει λύσεις στα υπάρχοντα προβλήματα προσφέροντας νέες προοπτικές και δυνατότητες, να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των ανθρώπων για ένα πιο ποιοτικό αστικό περιβάλλον, με ασφαλείς συνθήκες διαβίωσης και πλήθος ευκαιριών. Οι πόλεις είναι ανθρώπινες όταν ενθαρρύνουν τον πολιτισμό και την ευπρέπεια, την αίσθηση της κλίμακας και της αναλογίας, όταν χαρακτηρίζονται από την αίσθηση του χώρου και συμβάλλουν σε μια ευχάριστη και καλή ζωή.


Το αγαπημένο σου μέρος;
Το Κάβο Γκρέκο. Ένας χώρος απίστευτης ομορφιάς με τις μυρωδιές, τα χρώματα και τους ήχους του τόπου μας. Εδώ που το φως ερωτοτροπεί με την απεραντοσύνη του σύμπαντος, κάθε ανατολή και λιόγερμα. Εδώ που τα αγριολούλουδα και το κελάηδισμα των πουλιών δοξολογούν με την ευωδιά τους τον έρωτα, την αγάπη και την ομορφιά της φύσης, με τρόπο μοναδικό, σμίγοντας με σπάνια ευαισθησία και αγωνία, την νοσταλγία και την πίκρα, αλλά και με αισιοδοξία την πορεία αναζήτησης του Ανθρώπου.


Η καλύτερη θέα στην επαρχία μας;

Το λιόγερμα στον βράχο του Κάβο Γκρέκο, όταν ο ήλιος βυθίζεται στον ορίζοντα, ζωγραφίζοντας με χρυσοκύανες και λευκές πινελιές το περίβλημα του σύμπαντος. Τους τελευταίους μήνες του φθινοπώρου μέχρι την αρχή της άνοιξης ο ήλιος βασιλεύει μέσα στη θάλασσα. Εδώ αναζητώ την γαλήνη ακούγοντας μελωδίες από τον Μάνο Χατζιδάκι. Εδώ στην απόλυτη σιωπή αφουγκράζεσαι φωνές, άλλοτε από τα γέλια των κοριτσιών στο ερωτικό κάλεσμα της θεάς που κάποτε έστησε κάπου εδώ την ερωτική της φωλιά και άλλοτε τις κραυγές όταν αλυχτούν λυσσασμένα τα σκυλιά του Ωρίωνα.

Πιστεύεις ότι έχει εξελιχθεί ικανοποιητικά η επαρχία μας στον τομέα της ανάπτυξης;
Η ανάπτυξη είναι γένους θηλυκού και οδηγεί στην αύξηση τόσο την ποσοτική όσο και την ποιοτική. Εκφράζεται ως δημιουργία, μεγάλωμα ή πρόοδος. Γίνονται μαρίνες, κτίζονται επαύλεις, ξενοδοχεία, καζίνο, σε λίγο μπορεί να έχουμε και γήπεδα γκολφ, μη βιώσιμα και για να αντισταθμίσουμε την έλλειψη βιωσιμότητας θα δώσουμε με παρέκκλιση άδεια ανέγερσης επαύλεων και ξενοδοχείων σε ζώνη που δεν προβλέπεται. Ανάπτυξη δηλαδή οικονομική, όχι απαραίτητα αειφόρα. Ανάπτυξη που θα έχει αποτέλεσμα την ανάγκη νέων εργατικών χεριών που δεν υπάρχουν και θα ζητάμε εισαγωγή τους. Ανάπτυξη που δεν έχει να κάνει με την δημιουργία θέσεων εργασίας σε επιστημονικό προσωπικό. Με αποτέλεσμα οι ταλαντούχοι επιστήμονες της περιοχής να ξενιτεύονται ή να μετακομίζουν στα μεγάλα αστικά κέντρα είτε να αναγκάζονται να απασχολούνται σε θέσεις που να μην έχουν καμία σχέση με τις σπουδές τους για καθαρά βιοποριστικούς λόγους.

Η πνευματική και πολιτισμική ανάπτυξη πολύ περιορισμένη. Η τελευταία παράσταση αρχαίου ελληνικού θεάτρου στο δημοτικό αμφιθέατρο πρέπει να ήταν πριν καμιά εικοσαριά χρόνια με τον Ποταμίτη και τον ΘΟΚ στον Ορέστη του Ευριπίδη. Να σημειωθεί ότι είμαστε η μοναδική επαρχία χωρίς «Στέγη Τεχνών και Γραμμάτων».


Πως βλέπεις να εξελίσσεται η επαρχία Αμμοχώστου τα επόμενα χρόνια;

Σίγουρα θα γίνει κατορθωτή η ανάπτυξη της ως αστικού κέντρου. Το τσιμέντο θα συνεχίσει την κατακτητική του πορεία. Τα κτήρια θα γίνουν πιο ψηλά. Ο πανέμορφος πεζόδρομος θα ενώσει τον Κάππαρη με τον Κόννο. Θα μπορούσαν κάποια κομμάτια να μην είναι ξύλο και τσιμέντο, αλλά χωμάτινα μονοπάτια γεμάτα αρμυρίκια, θάμνους και λουλούδια και σε κάποια σημεία θεματικά πάρκα και παιδικές χαρές. Η τεχνολογία θα εξελίσσεται συνέχεια, οι δρόμοι θα γεμίσουν ακόμη περισσότερο με οχήματα, θα ζήσουμε και εμείς το μποτιλιάρισμα στους δρόμους, αλλά οι άνθρωποι θα συνεχίσουν να γελούν, οι νέοι θα συνεχίσουν να ερωτεύονται…

Αγαπημένη σου εκδήλωση στην επαρχία μας;

Θα ξεχώριζα το Μεσαιωνικό Φεστιβάλ για το υψηλό επίπεδο συμμετοχής, αλλά και το υπέροχο σμίξιμο του πολιτισμού με τον χώρο σε μια παράσταση επίδειξης και καλλιέργειας πολιτισμού. Το καθιερωμένο Moonwalk, με ένα ολόγιομο φεγγάρι να ανατέλλει αφήνοντας μια μελανόχρυση αντιφεγγιά στο πέλαγος και ένα πλήθος νέων ανθρώπων να μας ξεδιπλώνουν το δικό τους μουσικό ταλέντο.

Που αλλού έχεις ζήσει; Ποιο το πλεονέκτημα σε σύγκριση με την Αμμόχωστο;

Έζησα την Αθήνα πριν 30 χρόνια. Πολύβουη, άγρυπνη, ξελογιάστρα. Περισσότερες ευκαιρίες για διασκέδαση και ψυχαγωγία. Τα θέατρα, ο κινηματογράφος κάποιες καλές μουσικές σκηνές, ο αθλητισμός. Οι ρυθμοί ξέφρενοι, δύσκολο όμως για να φτιάξεις οικογένεια.

Αν είχες ένα καλεσμένο στην επαρχία μας, τι θα του πρωτοέδειχνες;

Όλα αυτά που μας χάρισε ο Θεός. Τη φύση, τη θάλασσα και τα μέρη που είναι ανέγγιχτα από ανθρώπινο χέρι. Κάποτε είχα ένα Αμερικάνο και του έδειξα σημαδιακά την παλιά εκκλησία της Αγίας Άννας με την επισήμανση ότι είναι του 13ου αιώνα, τότε που ο Κολόμβος ακόμη δεν είχε φθάσει στην Αμερική. Φέτος τον Αύγουστο ήμουν δίπλα από την πλατεία και με πλησίασε ένα ηλικιωμένο ζευγάρι από την Αυστρία μου είπε ότι έμενε στην Αγία Νάπα, επισκέφθηκε το μοναστήρι, πήγε στο μουσείο και εντυπωσιάστηκε από το πάρκο γλυπτικής. Ήρθε στο Παραλίμνι είδε την παλιά και τη νέα εκκλησία και με ρώτησε τι άλλο μπορεί να δει στο Παραλίμνι, ακόμη προσπαθώ να δώσω απάντηση…