Αφ. Ψυχική Υγεία: Σοφία Χατζηαναστάση – Ταξίδι στη θεραπεία με στόχο την εξέλιξη

Η Σοφία Χατζηαναστάση είναι εγγεγραμμένη συμβουλευτική ψυχολόγος και κατέχει άδεια εξασκήσεως επαγγέλματος από το Συμβούλιο Εγγραφής Ψυχολόγων Κύπρου. Έχει φοιτήσει στο Πανεπιστήμιο Κύπρου στο τμήμα ψυχολογίας μεταπτυχιακό στη Σχολή Ανθρωπιστικών και Κοινωνικών Επιστημών στο εφαρμοσμένο πρόγραμμα Συμβουλευτικής Ψυχολογίας του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου.

Σε ποιο κλάδο της ψυχικής υγείας έχετε ειδικευτεί;

Ο κλάδος που έχω ειδικευτεί είναι αυτός της Συμβουλευτικής Ψυχολογίας. Μέσα από τις μεταπτυχιακές μου σπουδές έχω ειδικευτεί στο προσωποκεντρικό και ψυχοδυναμικό μοντέλο, όπως επίσης έχω εκπαιδευτεί στην χρήση κάποιων εργαλείων του γνωσιακού – συμπεριφοριστικού μοντέλου. Στις θεραπείες μου ακολουθώ το Συνθετικό μοντέλο όπου συνδυάζω παρεμβάσεις από τα μοντέλα τα οποία έχω εκπαιδευτεί.

Μπορείτε να μας πείτε λίγα λόγια για την ειδικότητα σας;

Η Συμβουλευτική Ψυχολογία είναι μια ειδικότητα στον κλάδο ψυχολογίας που εστιάζει στη διευκόλυνση της προσωπικής και διαπροσωπικής λειτουργίας καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής. Η Συμβουλευτική Ψυχολογία βοηθά το άτομο να βελτιώσει την ευημερία του, να ελέγξει ή να μειώσει την ανησυχία του, ακόμα και να εξελίξει την λειτουργικότητά του στην καθημερινή ζωή. Οι συμβουλευτικοί ψυχολόγοι επικεντρώνονται σε θέματα καθημερινής φύσεως όπως άγχος, ανησυχίες, πένθος, διαπροσωπικές σχέσεις, αναπροσαρμογή στο περιβάλλον αλλά και άλλες καθημερινές προκλήσεις που καλείται το άτομο να αντιμετωπίσει. Παράλληλα έχει ως σκοπό να στηρίζει, να ενδυναμώνει και να κατευθύνει τα άτομα που αντιμετωπίζουν κάποιο εμπόδιο στην ζωή τους. Με την βοήθεια του συμβουλευτικού ψυχολόγου το άτομο θα μπορέσει να αναλύσει το πρόβλημά του, να πάρει κάποια εργαλεία για να αντιμετωπίσει αυτό που το απασχολεί, να καταφέρει να δει και να αντιληφθεί το εμπόδιο ή το πρόβλημα που το απασχολεί, από κάποια άλλη οπτική γωνία και εν τέλει να ανακαλύψει μόνο του την καταλληλότερη λύση. Μέσα από την συμβουλευτική διαδικασία τα άτομα παίρνουν πολύτιμα εφόδια αντιμετώπισης τέτοιου είδους εμποδίων, τα οποία μπορούν να αξιοποιήσουν και στο μέλλον σε πιθανά νέα εμπόδια. Η θεραπεία “χτίζεται” στον ίδιο τον θεραπευόμενο, γι’ αυτό άλλωστε και ονομάζεται Προσωποκεντρική. Πρωταγωνιστής της θεραπείας είναι το ίδιο το άτομο – ο θεραπευόμενος. Ο θεραπευτής συνήθως παίρνει τον ρόλο του συνοδοιπόρου στο ταξίδι της θεραπείας του ατόμου, με κοινό στόχο την εξέλιξη.

Ποια είναι τα περιστατικά τα οποία αναλαμβάνεται;

Στην πρακτική μου ασκηση είχα την τύχη να ασχοληθώ και να εκπαιδευτώ σχεδόν σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. Ξεκίνησα από Ψυχο-εκπαιδευτικές ομάδες σε σχολεία δημοτικού, γυμνασίου και λυκείου τόσο σε δημόσια όσο και σε ιδιωτικά. Έπειτα, συνέχισα την πρακτική μου στο Στρατιωτικό Νοσοκομείο Εθνικής Φρουράς, στο Ίδρυμα Ιθάκη για άτομα με ανοια, και στο Πολυδύναμο Κέντρο Παλουριώτισσας όπου ασχολήθηκα με άτομα τρίτης ηλικίας. Ο πληθυσμός που αναλαμβάνω στο παρών στάδιο είναι έφηβοι και ενήλικες.


Υπάρχουν υψηλές ανάγκες όσο αφορά την ψυχική υγεία στην κοινωνία μας. Πιστεύετε πως είναι εύκολη η διαδικασία της αναγνώρισης αυτών των αναγκών ή υπάρχει ακόμη προκατάληψη γύρω από αυτό το θέμα;

Σίγουρα παλαιότερα τα θέματα ψυχικής υγείας ήταν πιο δύσκολο να συζητηθούν ή να βγουν στην επιφάνεια. Πλέον ο κόσμος ψάχνετε περισσότερο (συγκεκριμένα τα τελευταία δύο χρόνια), και προσπαθεί να βρίσκει την αιτία για κάτι που του συμβαίνει. Παλαιότερα υπήρχε η σκέψη “Τί θα πει ο κόσμος”, πλέον τα άτομα δίνουν σημασία στο να δημιουργήσουν την ζωή που θέλουν, με αξιοπρέπεια και σεβασμό προς τους ίδιους και τους άλλους. Ο εγκλεισμός, η οικονομική ανασφάλεια, η κρίση στην αγορά εργασίας, η κοινωνική απομόνωση, ο φόβος της έκθεσης και της προσβολής από τον ιό, η αγωνία για τα αγαπημένα μας πρόσωπα έχουν φέρει στο επίκεντρο του διαλόγου τις ψυχικές ασθένειες και την αντιμετώπισή τους, αφού οι ειδικοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για τις μακροχρόνιες συνέπειες της κατάστασης που ζούμε και τονίζουν την ανάγκη ενίσχυσης των δομών ψυχολογικής υποστήριξης. Τα προβλήματα που σχετίζονται με την ψυχική υγεία ήταν για πολλές δεκαετίες ένα ταμπού, που τον τελευταίο καιρό φαίνεται να σπάει, καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι μιλούν για τη δική τους μάχη με αυτή την δυσκολία.


Πόσο σύνηθες είναι για κάποιον να ζητήσει βοήθεια;

Σίγουρα, όταν βρεις την δύναμη και το κουράγιο να πάρεις τηλέφωνο κάποιον ψυχολόγο, έχεις ήδη κάνει το πρώτο βήμα να αλλάξεις, να εξελίξεις ή να δουλέψεις αυτό που σε απασχολεί. Κάποια πράγματα που θα ήταν καλό να ξέρουμε είναι ότι η ψυχική υγεία, μας αφορά όλους και κανείς μας δεν είναι άτρωτος. Επίσης, η ψυχική μας υγεία επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες, κάποιους από τους οποίους μπορούμε να ελέγξουμε και κάποιους όχι. Τέλος, η ψυχοθεραπεία δεν είναι λόγος ντροπής άλλα ένδειξη δύναμης. Αν πιάσουμε το τιμόνι και πάρουμε την κατάσταση στα χέρια μας, μπορούμε να διαχειριστούμε το άγχος και το στρες, να αντιμετωπίσουμε τα προβλήματα που μπορεί να έχουμε και να μάθουμε να ζούμε με μεγαλύτερη ηρεμία και γαλήνη.


Σε μικρές κοινωνίες υπάρχει ο φόβος μη μαθευτεί κάτι προς τον κοινωνικό μας περίγυρο. Αυτό αναγκάζει τους ανθρώπους να ψάχνουν ιατρική ψυχική βοήθεια σε άλλες πόλεις καθώς πιστεύουν ότι θα διατηρηθεί η ανωνυμία τους. Ποιες διαδικασίες απόρρητου τηρείτε εσείς έτσι ώστε να νιώθει ο πελάτης ασφαλής;

Πρωταρχική υποχρέωση του ψυχολόγου είναι να διαφυλάξει το κύρος του επαγγέλματός του που το επιτυγχάνει. Η εμπιστευτικότητα είναι ένα σεβαστό μέρος του κώδικα δεοντολογίας της ψυχολογίας. Οι ψυχολόγοι καταλαβαίνουν ότι για να αισθάνονται άνετα οι άνθρωποι να μιλούν για ιδιωτικές πληροφορίες, χρειάζονται ένα ασφαλές μέρος για να μιλήσουν για οτιδήποτε θέλουν, χωρίς να φοβούνται ότι αυτές οι πληροφορίες θα φύγουν από το δωμάτιο. Η θεραπευτική διαδικασία καλύπτεται από το απόρρητο, δηλαδή από την αρχή της εχεμύθειας που διέπει το επάγγελμα του ψυχολόγου. Αυτό σημαίνει ότι κάθε μορφή επικοινωνίας και συνεργασίας με τον ψυχολόγο, παραμένει εμπιστευτική.
Καμία πληροφορία δεν μοιράζεται με τρίτα ή συγγενικά πρόσωπα. Το αίτημα για επίσκεψη στον ψυχολόγο διατυπώνεται αποκλειστικά από τον άμεσα ενδιαφερόμενο και δεν επιτρέπεται κανενός είδους διαμεσολάβηση από τρίτους ή συγγενείς. Οι υπηρεσίες του γραφείου μας διέπονται από αυστηρή εχεμύθεια. Αυτό σημαίνει ότι ο θεραπευτής δεν μπορεί να μοιραστεί με τρίτους πληροφορίες για το άτομο χωρίς τη δική του γραπτή συγκατάθεση.


Τα τελευταία χρόνια, το άγχος, δυστυχώς, έχει γίνει τρόπος ζωής για πολλούς ανθρώπους. Ποιος πιστεύετε είναι ο μεγαλύτερος λόγος που οι άνθρωποι αγχώνονται σε τόσο ψηλό βαθμό και ποιες λύσεις θα δίνατε;

Όταν κάποιος νιώθει αγχωμένος το σώμα του είναι σε ένταση και ο εγκέφαλος του πυροδοτείται από πολλαπλές σκέψεις. Ο κάθε άνθρωπος εκτίθεται καθημερινά σε στρεσογόνες καταστάσεις. Συναισθήματα, θυμού, απογοήτευσης και φόβου, όπως επίσης, οξυθυμία, κούραση και κατάθλιψη, κυριαρχούν και δεν επιτρέπουν να λειτουργήσουμε με ψυχραιμία. Αν αισθανόμαστε ότι υποφέρουμε από άγχος θα πρέπει να προσπαθήσουμε να προσδιορίσουμε τις πλευρές της ζωής μας
που το προκαλούν. Η αναγνώριση του τι μας προκαλεί άγχος, η οργάνωση του χρόνου μας, η δεκτικότητα βοήθειας από άλλους, η φροντίδα του εαυτού μας θα μπορούσαν να μας βοηθήσουν στο να ρυθμίσουμε το συναίσθημα του άγχους.
Παρ ’όλα αυτά όταν αισθανόμαστε ότι το άγχος επηρεάζει την υγεία μας, όταν αισθανόμαστε απόγνωση σε βαθμό που σκεφτόμαστε να παραιτηθούμε από την δουλειά μας, να το “βάλουμε στα πόδια”, όταν αισθανόμαστε συνεχής, θλίψη και ότι δεν αξίζει να ζούμε, δεν έχουμε όρεξη για φαγητό ή δυσκολευόμαστε να κοιμηθούμε ή όταν επηρεάζει σε μεγάλο βαθμό τις σχέσεις μας θα ήταν καλό να μιλήσουμε με κάποιον ειδικό.

Δερύνεια Plaza, οδός Ελευθερίας 83, 1ος όροφος T: 99255477 email: mentalrelief.psy@gmail.com