Βουτάει την πένα στην παράδοση

Αγγρίστην τζι αναστέναξα μαντάτον που μου ’φέραν εφουρτουνιάσαν τα νερά τζαι το νησίν του Πρωταρά εβρέθην στην Περνέραν!

Μέσα από τα ποιήματα του γνωρίζουμε το νησί μας σαν ένα τόπο όχι μόνο πανέμορφο κι ιστορικό, αλλά και κατοικημένο από φιλόξενους και πρόσχαρους ανθρώπους. Ο Κοσμάς Οικονόμου χρησιμοποιώντας τη δική μας διάλεκτο και την ποιητική του πένα δημιουργεί στίχους – κληρονομιά και αποτελεί μια διακριτή φωνή στην κυπριακή ποιητική δημιουργία.

Ποιος είναι ο Κοσμάς Οικονόμου;
Όπως ο ίδιος συστήνεται είναι «Αμμοχωστιανός με καταγωγή από το Φρέναρος». Είναι απόφοιτος της Ανωτέρας Σχολής Τουριστικών Επαγγελμάτων Ρόδου (ΑΣΤΕΡ) όμως μεταπήδησε από τη ξενοδοχειακή βιομηχανία το 2001 στους Μύλους Χατζηγιώρκη, όπου εργάζεται ως Υπεύθυνος Διαχείρισης Συστήματος Ποιότητας και Ανθρώπινου Δυναμικού. Ένα άτομο
που αγαπά τη ζωή, την πατρίδα του, την γυναίκα του και τα δύο του παιδιά με το ίδιο πάθος και ένταση. Στον ελεύθερο του χρόνο γράφει ποίηση και ελπίζει με αυτό τον τρόπο να βάλει το δικό του λιθαράκι στη συνέχιση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς.

Πότε και πως ξεκινήσατε να ασχολείστε με τη λαϊκή ποίηση;
Ξεκίνησα από μικρός και πιο συγκεκριμένα από τα μαθητικά μου χρόνια. Η λαϊκή ποίηση και το τσιάττισμα ήταν κάτι που ανέκαθεν με εντυπωσίαζε και όσο θυμάμαι τον εαυτό μου προσπαθούσε να σκαρώνει δίστιχα και μικρά ποιήματα. Ποιήματα βγαλμένα από την καθημερινότητα, που αφορούν εμένα, τους φίλους και την οικογένεια μου και που αν τα βάλεις όλα μαζί είναι λες και ξεφυλλίζεις το ημερολόγιο της ζωής μου.

Ποιοι είναι οι ποιητές που θαυμάζετε και αποτελούν έμπνευση για εσάς;
Ξεκινώντας να ασχολούμαι με την ποίηση, να διαβάζω αρχικά, ξεχώρισα τη δημιουργία των λαϊκών ποιητών Κώστα Κατσαντώνη, Δημήτρη Ττάκκα, Ξενή Πάτσαλου και βέβαια του διαλεκτικού ποιητή Δημήτρη Λιπέρτη. Στο σήμερα όμως και γνωρίζοντας τον ποιητή και συγγραφέα Παντελή Κακολή, ο οποίος είναι μια εξέχουσα μορφή της κυπριακής ποίησης και όχι μόνον, προσπαθώ να παραδειγματίζομαι τόσο από το ύφος του όσο και από τον τρόπο που εκφράζεται και προσπαθεί να περάσει τα μηνύματά του.

Σήμερα συγκαταλέγεστε ανάμεσα στους αξιόλογους λαϊκούς ποιητές της γενιάς σας και μάλιστα με αρκετές πρωτιές και πολύ σημαντικές διακρίσεις… Θυμάστε την πρώτη φορά που διακρίθηκε ένα έργο σας;
Βεβαίως και θυμάμαι. Ήταν το 1991 όταν υπηρετούσα ακόμα τη στρατιωτική μου θητεία. Είχα κερδίσει το 2ο βραβείο σε διαγωνισμό λαϊκής ποίησης ιδιωτικού ραδιοφωνικού σταθμού ανήμερα του Κατακλυσμού. Το ποίημα αυτό δημοσιεύτηκε και στην πρώτη μου ποιητική συλλογή με τίτλο «Κάθε στίχος τζι ένας σπόρος…», που εκδόθηκε το 2012. Με την πρώτη έκδοση από την μια ένιωσα ικανοποίηση και από την άλλη μια «πίεση» για τη συνέχεια. Οι διακρίσεις σε διαγωνισμούς είναι καλοδεχούμενες όμως πρέπει να υπάρχει συνέχεια και συνέπεια, διότι στα επόμενα βήματα δεν μπορείς να παρουσιάσεις κάτι κατώτερο. Πρέπει να προσπαθείς να ανεβαίνεις και να γίνεσαι καλύτερος.

Πως προέκυψε η πρώτη ποιητική σας συλλογή και πως ήταν η συνέχεια;
Όπως ήδη ανέφερα η λαϊκή ποίηση και το τσιάττισμα ήταν κάτι που μου άρεσε από πολύ νωρίς. Ευκαιριακά ποιήματα έγραφα από την εφηβική μου ηλικία, όμως το 2004 και μετά από παρακίνηση του μακαριστού θείου ζωγράφου – εικαστικού Λευτέρη Οικονόμου, άρχισα να τα τακτοποιώ και να είμαι πιο επιμελής όσον αφορά τη φύλαξή τους. Σκέφτηκα πως εάν ένας άνθρωπος της τέχνης όπως ήταν ο θείος Λευτέρης παρατήρησε κάτι καλό σε εμένα, ίσως πράγματι να έκανα καλή δουλειά. Το υλικό που συγκέντρωσα από το 2004 μου έδωσε την ευκαιρία να παρουσιάσω την πρώτη μου ποιητική συλλογή το 2012 με τίτλο «Κάθε στίχος τζι ένας σπόρος», της οποίας χορηγός ήταν οι Μύλοι Χατζηγιώρκη. Η παρουσίαση της συλλογής αυτής μου έδωσε την ευκαιρία της γνωριμίας με ανθρώπους της λαϊκής παράδοσης και του πνεύματος, με ώθησε να δω πιο σοβαρά τον τρόπο γραφής μου και έκτοτε ασχολούμαι πιο συστηματικά. Μεταξύ 2014 και 2016 συμμετείχα σε ποιητικούς διαγωνισμούς που έγιναν στην επαρχία Αμμοχώστου όπου είχα τη χαρά να βραβευθώ σε όλους «μετρώντας δυνάμεις» και κερδίζοντας εμπειρίες. Το 2015 παρουσίασα τη δεύτερη ποιητική συλλογή μου με τίτλο «Που την καρκιάν στην πένναν» ενώ είχα μεγάλο μέρος της επιμέλειας των Πρακτικών του Φεστιβάλ Λαϊκής Ποίησης Λιοπετρίου 2014 και 2015 (2 εκδόσεις) αλλά και της πιο πρόσφατης ποιητικής συλλογής του κ. Παντελή Κακολή με τίτλο «Η καρκιά τον νουν ν’ ακούει» που παρουσιάστηκε το 2017.

Ποιο έργο σας ξεχωρίζετε;
Σίγουρα θα αναφερθώ στο «Προσκύνημα», ένα ποίημα – τραγούδι το οποίο με εκφράζει αφού μιλώ για τον τόπο μου και το οποίο σε σύνθεση και ερμηνεία του φίλου Θεόδουλου Παπαγεωργίου, κέρδισε το 2013 τον 21ο Διαγωνισμό Σύνθεσης Κυπριακού Τραγουδιού του ΡΙΚ. Γεννήθηκα το 1972 στην Αμμόχωστο, έχω μνήμες από τα πρώτα χρόνια της εισβολής, οι τόποι στους οποίους αναφέρομαι δεν μου είναι άγνωστοι, γι’ αυτό και είναι ένα ποίημα που αγαπώ και ξεχωρίζω. Υπάρχουν όμως και άλλα ποιήματα, τα οποία επίσης διακρίθηκαν σε διαγωνισμούς αλλά και κάθε έργο (ποιητικές συλλογές και ημερολόγια) που έγραψα επειδή αποτελεί μέρος της ψυχής μου. Tο αγαπώ!

Ποια είναι η διαδικασία σύνθεσης ενός ποιήματος;
Υπάρχει η πρώτη σκέψη, ένα κλικ, μια ιδέα η οποία περιστρέφεται στο μυαλό και γεννά μια μεγαλύτερη ιδέα, ακόμη και μια έκθεση. Από αυτή την έκθεση προσπαθώ να βγάλω το «ζουμί» και να το πω με λίγα λόγια. Είναι σημαντικό, όταν ασχολείσαι με τη λαϊκή ποίηση, να χρησιμοποιείς το κατάλληλο λεξιλόγιο για να δικαιολογείς αυτό που κάνεις και να μην «κυνηγάς» εύκολες και πολλές φορές επαναλαμβανόμενες ομοιοκαταληξίες. Σίγουρα δεν μπορούμε να εκφραζόμαστε όπως εκφράζονταν οι παππούδες μας αλλά ούτε και οι εκφράσεις ή / και το λεξιλόγιο από την ελληνική καθομιλουμένη γλώσσα ταιριάζουν στον στίχο της κυπριακής διαλέκτου. Πρέπει επίσης να υπάρχει μια δομή: αρχή, μέση και τέλος περνώντας στον αναγνώστη όχι μόνο ένα ευχάριστο μήνυμα αλλά πολύ περισσότερο, διδακτικό.

Τι χαρακτηριστικά πρέπει να έχει κάποιος για να γράψει ποίηση;
Σήμερα λόγω της δημοσιότητας που έχει δοθεί στη λαϊκή παράδοση κυρίως μέσω των Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης πολλοί
έχουν στραφεί προς την λαϊκή ποίηση. Ένα δίστιχο μπορεί να γράψει ο οποιοσδήποτε αλλά δεν είναι αυτό το ζητούμενο. Για να γράψει κάποιος ποίημα σίγουρα πρέπει να έχει ποιητική φλέβα, να έχει παραστάσεις από το αντικείμενο, να διαβάζει (χωρίς να αντιγράφει) και σαφώς να προσέχει το λεξιλόγιο που χρησιμοποιεί, τί μηνύματα περνά στον κόσμο και πόσο αγγίζει αυτούς που ακούνε ή διαβάζουν το ποίημά του. Δεν είναι εύκολη υπόθεση, όπως πολλοί νομίζουν. Η ποίηση χρειάζεται ταλέντο, μεράκι αλλά και πολλή δουλειά.

Εσείς ποια μηνύματα θέλετε να περάσετε στους αναγνώστες σας;
Θα έλεγα ότι αναφέρομαι περισσότερο σε κοινωνικά θέματα τόσο μέσα από τα ποιήματα όσο και μέσα από τα ολιγόστιχα γνωμικά με τα οποία ασχολούμαι τον τελευταίο καιρό. Τα μηνύματα που θέλω να περάσω… τα αφήνω στην κρίση των αναγνωστών!

Τα «Ημερολόγια με ευχές, γνωμικά και παροιμίες» πως προέκυψαν;
Η ιδέα του Ημερολογίου ήταν κάτι που είχα από καιρό στο μυαλό μου, ίσως επειδή για πολλά χρόνια σε μικρότερη ηλικία έγραφα Ημερολόγιο καθημερινά! Την ευκαιρία για την υλοποίησή του, μου την έδωσε η λειτουργία του Μουσείου Μύλοι Χατζηγιώρκη κι’ αφού η διεύθυνση της εταιρείας αποδέχθηκε την εισήγησή μου, έχουμε ήδη δυο εκδόσεις (2017 & 2018)
και τώρα βρίσκεται σε εξέλιξη η προετοιμασία για την τρίτη, το Ημερολόγιο 2019 του Μουσείου Μύλοι Χατζηγιώρκη. Στην έκδοση αυτή έχουμε δίστιχα – όλα δικής μου έμπνευσης με εξαίρεση τις παροιμίες – σε περισσότερες από 200 ημέρες και στόχος μας είναι στα επόμενα χρόνια, κάθε μέρα να έχει και ένα δίστιχο ανάλογα πάντα με τη γιορτή ή την επέτειο.

Υπάρχει κάτι που δεν έχετε πραγματοποιήσει;
Πρώτα εύχομαι να έχω τη δύναμη και την έμπνευση να συνεχίσω να ασχολούμαι με την ποίηση και αν καταφέρω σε βάθος
χρόνου να επιδείξω κάποιο έργο το οποίο θα εκτιμήσει ο κόσμος, αυτή θα είναι η μεγαλύτερη ικανοποίηση για μένα. Τότε θα αισθανθώ ότι έχω πραγματοποιήσει τον στόχο που έβαλα ξεκινώντας να ασχολούμαι με τη λαϊκή ποίηση. Αν όχι, σίγουρα θα έχω για «κέρδος» την εμπειρία του «ταξιδιού»…

ΕΓΓΡΑΦΕΙΤΕ ΣΤΟ NEWSLETTER ΜΑΣ
Για να λαμβάνετε κάθε εβδομάδα στο email σας τα καλύτερα άρθρα του VANTAGEMAG.COM