Ο Υδραίος Θρύλος!

Η συναρπαστική ιστορία του πιο φηµισµένου καπετάνιου της Κύπρου.

Βαρώνος Ραφαέλ. Γενάρχης, Σταυροφόρος, ο πρώτος που κατοίκησε την Ύδρα το 1596 ερχοµενος από τα Θερµιά της Κύθνου. Οι δύο υιοί του χωρίστηκαν σε δύο επίθετα. Ο ένας πήρε το επίθετο Ραφαήλ (παράφραση του Ραφαέλ) και ο άλλος ο Ανδρέας το επίθετο Μπαρού (παράφραση του Μπαρόν = Βαρώνος). Αργότερα ο κόσµος τον ήξερε ως Καπετάν Ανδρέας Μπαρού – Πλοιοκτήτης και Πλοίαρχος. Την εποχή που έζησε ο Καπετάν Ανδρέας δεν υπήρχαν Σταυροφόροι, αλλά οι Τούρκοι καλούσαν Σταυροφόρους όποιους Χριστιανούς έκαναν ναυµαχίες ή µάχες µαζί τους για επανάκτηση εδαφών, συνήθως, νησιών. Η παραµονή της οικογένειας στην Κύθνο θα ήταν µερικές δεκαετίες πιο κοντά στο Βυζάντιο. Η Ύδρα στα χρόνια που ακολούθησαν ήταν η δεύτερη ναυτική δύναµη της Μεσογείου µετά τη Βενετία (των Ελλήνων του Βυζαντίου, αφού την ίδρυσαν µετά την Άλωση του 1204 µ.Χ.). Η Ύδρα ήταν ένα απόρθητο φρούριο, έχοντας τον ισχυρότερο πολεµικό στόλο της Μεσογείου, κατατροπώνοντας τους Σαρακηνούς, τους Αλγερινούς, τους Αιγύπτιους, τους Τούρκους και άλλους πειρατές στις έδρες τους µαζί µε άλλους καπετανέους από άλλα νησιά. Ο Καπετάν Ανδρέας Μπαρούς ήταν ένας από αυτούς, έκανε εµπόριο σε όλη τη Μεσόγειο, αλλά κυρίως στην Αίγυπτο, µεταφέροντας ζώα και καρπούς.

Από τους προγόνους µας και από αρκετές ιστορίες ανθρώπων, που ήξεραν τις ιστορίες, γνωρίζω ότι αρκετές φορές σκότωσε Τούρκους και πως συνάµα είχε πάρε-δώσε µε τις Οθωµανικές Αρχές, µε τις οποίες είχε καλές σχέσεις και δεν αντιµετώπιζε προβλήµατα. Η οικία του στην Αγία Νάπα προσταυτευόταν από άσυλο, λόγω της εµπορικής και επαναστατικής στρατιωτικο-πολιτικής του δραστηριότητας στη Λάρνακα. Ο Καπετάν Ανδρέας παντρεύτηκε αλλά στην πορεία χώρισε µε την πρώην γυναίκα του, η οποία ήταν από τον Άγιο Θεόδωρο Λάρνακας, και παντρεύτηκε την Μαρία Χαράλαµπου Κεµιτζιή, θυγατέρα του τριτότοκου παιδιού των πρωτοκατοίκων της Αγίας Νάπας, µε την οποία έκανε έξι απογόνους την Ευτυχία, τη Σοφία, την Μηλού, τη Σταµατού, τον Μανώλη και τον Χαραλαµπάτσο/Βακλά. Με την πρώην γυναίκα του απέκτησε δύο κόρες, τις οποίες πάντρεψε στην Έγκωµη, και σύµφωνα µε τον Καπετάν Σέργη Σεργίου από το Παραλίµνι, είχε ακόµη µία κόρη, την Καλλιόπη, από µία Υδραία, που πέθανε και την οποία επίσης, νύµφευσε στον Άγιο Σέργιο (Έγκωµη). Υπολογίζοντας ότι οι πρώτοι κάτοικοι της Αγίας Νάπας Νικόλας Κεµιτζιής και Μαρία Παπάζαχαρια ήταν τα πεθερικά του από τον δεύτερο του γάµο και ότι οι Κεµιτζιήδες έφτασαν στην Κύπρο εν έτει 1781 ή 1783, που είχαν ξεσπάσει δύο επιδηµίες πανώλης ή χολέρας (βάσει αρχείων), ο Χαράλαµπος Κεµιτζιής του Νικόλα και της Μαρίας Παπάζαχαρια από τη Παναγιά του Πρωταρά ήταν είκοσι ετών µεταξύ 1805 µε 1808, αφού ήταν το τριτότοκο παιδί και η θυγατέρα του Μαρία εικοσιπέντε ετών µεταξύ 1830 µε 1833 και ο Υδραίος άνδρας της τουλάχιστον 30 ετών, αφού διένυσε πρώτο γάµο και ταξίδια. Ο Χαραλαµπάτσος πέθανε το 1942 στην ένατη δεκαετία της ζωής του. Οι κλάδοι της οικογένειας εξαπλώνονται στην Αγία Νάπα, το Παραλίµνι, τη Σωτήρα, το Φρέναρος, το Αυγόρου, την Αµµόχωστο, Έγκωµη, Λάρνακα, Λεµεσό και Αυστραλία συν και των τόπων όπου διακλαδόθηκαν σχετικά πρόσφατα.

Σύµφωνα µε την παράδοση, ο Καπετάνιος κατατρόπωνε µε µανία τους Τούρκους στην περιοχή των Κοκκινοχωρίων, γι’ αυτό δεν υπάρχουν έκτοτε Τούρκικες αποικίες. Έστηνε καρτέρι στις βάθρες του ποταµού της Αγίας Βαρβάρας στην Αγία Νάπα και τους αιφνιδίαζε όταν πήγαιναν τα ζώα τους για νερό. Σε µία άλλη µαρτηρία του Π. Σπάου αναφέρει πως ήξερε πού υπήρχαν οµαδικοί τάφοι δυτικά προς την Αγία Βαρβαρα και το Αρκάµπελον (περιοχή Αγίας Νάπας). Πρωτοπαλίκαρο στις µάχες ήταν ο συµπέθερός του, Κωνσταντής Μαλλούρας, του Αναστάση από το Λιοπέτρι, ο οποίος ήταν ο πρώτος µουχτάρης της Αγίας Νάπας. Ο Κωνσταντής ήταν γνωστός ως κλεφτοµαλλούρας (διατηρείται το επίθετο στο Παραλίµνι) διότι ήταν αρµατωλός ζωοκλέφτης.

Εξιστορώντας τη ζωή του Καπετάν Ανδρέα στον εκδότη Χρήστο Ανδρέου, ο Κωνσταντής Γιουρούκκης ξάδερφος του Καπετάν Ανδρέα (το επίθετο Γιουρούκκης προέρχεται από τα γιούρια, δηλαδή αυτός που κάνει επέλαση και λεηλατεί) εξεπλάγην και µου είπε: «Πρέπει να είναι αυτός που έκανε επανάσταση στα Κοκκινοχώρια σφάζοντας όλους τους Τούρκους. Μάλιστα ικάζεται ότι ο Ιµπραήµ, Πασάς του έστειλε φιρµάνι πως αν δεν σταµατήσει θα κατέβει να τους πνίξει στο αίµα. Ψάχνοντας για ηµεροµηνίες και συγκρίσεις, βρήκα ότι ο Ιµπραήµ ο Αιγύπτιος απέπλευσε προς την Πελοπόννησο στις 4/07/1824 µε αρµάδα 17,000 ανδρών και µετά την αποτυχία του εναντίον του Σουλτάνου στην Κωνσταντινούπολη το 1833 και το 1839, όπου συµµετείχαν και δύο ελληνικά πλοία. Σε κάποια από αυτές τις τρεις ηµεροµηνίες στάλθηκε κατά πάσα πιθανότητα το φιρµάνι. Οι συνεργασίες και αποσυνεργασίες διαφόρων µικρών και µεγάλων στρατών ήταν συνήθεις τότε, και δεν αποκλείεται ο Μπαρούς να συµµετείχε κατά των Τούρκων µε τον Ιµπραήµ, αν το φιρµάνι στάλθηκε το 1824.

Η ιστορία του Καπετάν Ανδρέα δεν σταµατά εδώ. Ένα βράδυ σε µία ταβέρνα, µία συµµορία 15 Αιγυπτίων στο Κάϊρο µέθυσαν και τραγουδούσαν πως θα πήγαιναν να σφάξουν κάποιους Κύπριους από τη Λάρνακα. Ο Καπετάν Ανδρέας βρισκόταν στην ταβέρνα µαζί µε άλλους 4 φίλους του. ∆εν ήξεραν οι κακόµοιροι πως οι Έλληνες γνώριζαν αραβικά. Καθώς κερνούσαν τους Αιγύπτιους, έσπασαν τη µεγάλη κεντρική λάµπα, αφού είχαν προειδοποιήσει τον µπουφετζή να τρυπώσει κάτω από τον πάγκο άµα σβήσει το φως. Μέσα στην συσκότιση οι δύο πήγαν αθόρυβα στην πόρτα και µε δύο µαχαίρια ο καθένας κτυπούσαν µεταξύ του µεθυσιού και της συσκότισης. Οι Αιγύπτιοι ούρλιαζαν, αλλά το τέλος τους είχε έρθει. Κατόπιν ο απλός κόσµος του Καϊρου τους υποδεχόταν ως απελευθερωτές ήρωες από την τοπική µαφία.

Τα δύο µέρη στην Αγία Νάπα, που τότε αγκυροβολούσε ο Καπετάν Ανδρέας το καράβι του και αρκετά άλλα καράβια από την Αίγυπτο, ήταν τα “λούµατα των Χτηνών,” το “Ψαρολίµανο” ή “Τραππίν και το “Ζυάτζιην” (Ζυγάκοιον = Ζυγιστήριο), εκεί όπου θα γίνει το νέο λιµάνι. Η µητέρα µου θυµάται τις φορτοεκφορτώσεις ροβιού και άλλων προϊόντων µε Αιγύπτιους.

Ο Ιταλοαµερικανός στρατιωτικός, διπλωµάτης και αρχαιολόγος Λουίτζι Πάλµα ντι Τσεσνόλα έχρισε τον καπετάν Ανδρέα Μπαούς ως Υποπρόξενο Αµερικής και τον αναφέρει σε βιβλίο του ως έναν υπερ-εξελιγµένο Έλληνα.

Το σπίτι του ήταν εκεί, που βρίσκεται η δισκοθήκη Mythology club.

Ο µύθος αναφέρει ότι, όταν χόρευε, έσυρνε και κάρφωνε το µαχαίρι του στην ξύλινη πόρτα και µε άλµα το άρπαζε µε τα δόντια….