Γιατί πεθαίνουν τόσοι νέοι με μοτοσυκλέτες; – Του Ζανέττου Λουκά

Γιατί δεν φορούσε κράνος; Γιατί έτρεχε; Μα πριν λίγο μιλούσα μαζί του. Φτάνει πλέον με τις “μοτόρες”. Πόσοι να φύγουν;

Αυτά είναι όσα ακούμε σχεδόν σε εβδομαδιαία βάση όταν ακούμε για κάποιο δυστύχη- μα με μοτοσυκλέτα. Τι αλλάζει; Είναι η κουλτούρα μας; Το μυαλό μας; Ο τρόπος σκέψης μας; Είναι θέμα παράδοσης; Στο Vantage ανοίγουμε τα χαρτιά μας και βάζουμε κάτω όλα τα αίτια που οδηγούν στους θανάτους νέων ανθρώπων με μοτοσυκλέτες.

Μπορεί να λογοκριθώ γι’αυτό αλλά μου αρέσει να είμαι πάντοτε ειλικρινής. Υπάρχουν τέσσερεις πέντε λόγοι που δεν παρακολουθώ κυπριακές ειδήσεις, τα λεγόμενα «νέα», για τον λόγω ότι τα «νέα» είναι κατά 95% μακάβρια. Μία θεία μου πρόσφατα ενοχλήθηκε όταν της ανέφερα ότι δεν τα παρακολουθώ, αφού στην Κύπρο αν δεν παρακολουθείς ειδήσεις και γενικώς αν δεν παρακολουθείς τις εξελίξεις (λες και είναι αρκετές) θεωρείσαι ότι ανήκεις εκτός του συστήματος και θα έπρεπε κατά την ταπεινή τους γνώμη ίσως και να διώκεσαι πολιτικά.

Ο λόγος λοιπόν είναι κυρίως διότι έχω κουραστεί ψυχολογικά να ακούω συνεχώς για την επερχόμενη λύση του Κυπριακού, την οικονομία που… αναβιώνει και γίνεται καλύτερη, τους κοιλιαροπολιτικαντζίδες να μοστράρουν τις γραβάτες τους, καθώς τσακώνονται στα πάνελ ποιος θα «λάξει» παραπάνω σαν το άγριο κογιότ του διπλανού του. Αυτό που περισσότερο με ενοχλεί όμως είναι η φράση η οποία, έχει γίνει σύμβολό – ένα – με την κυπριακή κουλτούρα και αγγίζει τα σύνορα της παράδοσης η οποία, δεν είναι άλλη από την «ακόμη ένας νέος προστέθηκε στο μακρύ κατάλογο των θυμάτων της ασφάλτου». Θα πρέπει να είναι μακράν η πλέον πιο χρησιμοποιημένη λέξη μαζί με τη «λύση του Κυπριακού».

Γράφοντας όλα αυτά δεν πρόκειται να αλλάξει κάτι, ήδη αρκετοί συνάδελφοί πριν από εμένα έχουν αφιερώσει ώρες και ώρες, γράφοντας για αυτό το τραγικό θέμα, όμως θέλησα να αφιερώσω κάποιες σελίδες και να γράψω με το δικό μου ύφος αυτά που έχω στο μυαλό μου. Ποιος ξέρει μπορεί όταν κάποιος τα διαβάσει να τον κτυπήσει κατακούτελα κάποιο αόρατο μαγικό ραβδί και να διορθώσει τον τρόπο που οδηγεί και να σεβαστεί τους νόμους οδικής κυκλοφορίας.

ΣΟΥΖΕΣ ΚΑΙ ΑΛΗΤΕΙΑ

Μικρός, τέλη της δεκαετίας του 80 και αρχές του 90 είχα καταλάβει το νόημα της εφηβικής ζωής. Ποδήλατο, αλάνα και όταν μεγαλώσεις λίγο κοντά στα δεκατρία με δεκατέσσερα ξεκινάς να μεταλλάσσεσαι σε σκληροπυρηνικό έφηβο, κάνοντας ζωή τρίπτυχο, μακρύ μαλλί, ντισκοτέκ, και ρόδα τσάντα και κοπάνα. Έχοντας όλα αυτά στα χέρια σου ήξερες ότι θα άνηκες στην κοινωνία των υπόλοιπων αγοριών, θα ήσουν κουλ, θα κέρδιζες τον σεβασμό όλων και πιθανόν να είχες μεγαλύτερες πιθανότητες να έβγαζες και καμιά γκόμενα. Η χαρά σου θα ήταν απερίγραπτη περνώντας από το χωριό με την «μοτορού» σου, μοστράροντας την κοπέλα με το μαλλί θάμνο να ανεμίζει στους φίλους σου που κάθονταν έξω από τα καφέ. Γενικώς δεν είχες να χάσεις τίποτα. Εκτός φυσικά από τη ζωή σου….

ΤΟ ΠΡΟΦΙΛ ΤΟΥ ΚΥΠΡΙΟΥ ΟΔΗΓΟΥ

Ο Κύπριος οδηγός είναι κατά κανόνα βιαστικός και αδιαφορεί πλήρως για τα όρια ταχύτητας και τους λοιπούς κανόνες του κώδικα οδικής κυκλοφορίας. Αν βρεθεί σε κάποιον αυτοκινητόδρομο ή σε κάποια οδό ταχείας κυκλοφορίας, θα αυξήσει ταχύτητα, όχι με βάση τους ισχύοντες νόμους, αλλά με βάση τη δυνατότητα του οχήματός του, αδιαφορώντας για τους κινδύνους που συνεπάγονται την οδήγηση με υψηλές ταχύτητες. Θεωρεί, μάλιστα, δεδομένη την παραβίαση των ορίων ταχύτητας όταν πραγματοποιεί κάποιο ταξίδι, κι αν βρεθεί αντιμέτωπος με κάποιον έλεγχο της τροχαίας, αντί να εκτιμήσει την προσπάθεια των αρχών να προφυλάξουν την ασφάλεια των οδηγών, θα εκλάβει το γεγονός ως μεγάλη ατυχία. Έχει, άλλωστε, πάντοτε την εντύπωση πως όσο πιο μεγάλες ταχύτητες αναπτύξει, τόσο πιο γρήγορα θα φτάσει στον προορισμό του, παραγνωρίζοντας τελείως τον κίνδυνο στον οποίο εκθέτει τον εαυτό του και τους άλλους.

Ο Κύπριος οδηγός θα προτιμήσει να οδηγήσει το όχημα του σε κάποια βραδινή έξοδο, ακόμη κι αν έχει καταναλώσει μεγάλη ποσότητα αλκοόλ, θεωρώντας εντελώς λανθασμένα πως το αλκοόλ δεν τον επηρεάζει και πως είναι σε θέση να οδηγήσει εξίσου αποτελεσματικά και στο ίδιο επίπεδο εγρήγορσης, όπως όταν είναι νηφάλιος. Εκλαμβάνοντας, μάλιστα, ως μεγάλη ατυχία κάποιον πιθανό έλεγχο για αλκοτέστ από την τροχαία, έστω κι αν είναι ακριβώς αυτός ο έλεγχος που τον προφυλάσσει από τη δική του απερισκεψία.

Ο Κύπριος οδηγός θα θελήσει να παρκάρει το όχημά του όσο πιο κοντά στον προορισμό του μπορεί, έστω κι αν αυτό σημαίνει πως θα χρειαστεί να παρκάρει παράνομα, φτάνοντας ακόμη και στο σημείο να παρεμποδίζει την κανονική κυκλοφορία των άλλων οχημάτων. Η σκέψη του είναι πως προέχει είναι να εξυπηρετηθεί ο ίδιος, αδιαφορώντας για τα προβλήματα που τυχόν δημιουργεί στους άλλους οδηγούς. Αντιστοίχως, βέβαια, αν λάβει κλήση για το παράνομο αυτό παρκάρισμα θα αποδώσει το γεγονός αυτό στη συνήθη «ατυχία» του, αρνούμενος να συνειδητοποιήσει πως οι σχετικοί κανόνες για το παρκάρισμα υπάρχουν για τη διασφάλιση της ομαλής κυκλοφορίας των οχημάτων. Ο Κύπριος οδηγός εν γένει αρνείται να σεβαστεί τους κανόνες οδικής κυκλοφορίας, παραβιάζοντας με χαρακτηριστική ευκολία τα όρια ταχύτητας ή τους ερυθρούς σηματοδότες, κρίνοντας πως τέτοιου είδους περιορισμοί δεν αφορούν τον ίδιο και πολύ περισσότερο πως δεν μπορούν να σταθούν εμπόδιο στην προσπάθειά του να φτάσει εκεί που θέλει όσο πιο γρήγορα μπορεί.

ΤΑ ΤΡΟΧΑΙΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΜΕ ΔΙΚΥΚΛΟ ΠΡΟΣΔΙΟΡΙΖΟΝΤΑΙ ΚΥΡΙΩΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΕΞΗΣ ΤΡΕΙΣ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ

1. Την ωριμότητα και την οδηγική εμπειρία του αναβάτη, ώστε να μην υποτιμά τους κινδύνους, αλλά να τους προβλέπει, ενώ συγχρόνως θα έχει την ικανότητα να χειρίζεται σωστά τη μοτοσυκλέτα του.

2. Την ανευθυνότητα, ή τη θρασύτητα, μιας μερίδας οδηγών τετράτροχων που αισθάνονται αρκετά ισχυροί και ασφαλείς μέσα στα οχήματά τους, ώστε να παραβιάζουν συστηματικά (και συχνά προκλητικά) την προτεραιότητα των δίκυκλων.

3.  Την αδιαφορία του Κυπριακού κράτους, του οποίου το οδικό δίκτυο είναι ακατάλληλο για τα δίκυκλα, που είναι πολύ πιο ευάλωτα (στις κακοτεχνίες, στα ελαττώματα, στην έλλειψη συντήρησης των οδοστρωμάτων κτλ.) σε σχέση με τα τετράτροχα.

ΑΙΤΙΑ ΤΡΟΧΑΙΩΝ ΑΤΥΧΗΜΑΤΩΝ ΜΕ ΔΙΚΥΚΛΑ

• Ριψοκίνδυνη οδήγηση
• Απρόσεκτη οδήγηση
• Οδήγηση υπό την επήρεια μέθης
• Παραβίαση ερυθρού σηματοδότη ή σήματος για την υποχρεωτική διακοπή κυκλοφορίας (STOP)
• Νυχτερινή οδήγηση. Η οδήγηση κατά τη διάρκεια της νύχτας πολλαπλασιάζει τις πιθανότητες ατυχήματος, διότι ο οδηγός δεν έχει επαρκή ορατότητα και, άρα, δεν αντιλαμβάνεται εγκαίρως τα πιθανά εμπόδια, τις κινήσεις των άλλων οχημάτων και την κατάσταση του δρόμου μπροστά του.

• Οδήγηση υπό επικίνδυνες ή αντίξοες καιρικές συνθήκες
• Κόπωση του οδηγού
• Απρόβλεπτες αντιδράσεις των πεζών. Κατά τη διάρκεια της οδήγησης σε κατοικημένες περιοχές, υπάρχει πάντοτε το ενδεχόμενο κάποιος πεζός -ένα παιδί που κυνηγά την μπάλα του, ένας ηλικιωμένος που περπατά αφηρημένος κτλ.- να βρεθεί αίφνης μπροστά στο κινούμενο όχημα. Πρόκειται για καταστάσεις που δεν μπορούν να προβλεφθούν, γι’ αυτό και ο οδηγός οφείλει να βρίσκεται σε διαρκή εγρήγορση και να λαμβάνει υπόψη του τις κινήσεις των πεζών γύρω του.
• Οργισμένες αντιδράσεις του οδηγού
• Κακή κατάσταση οδοστρώματος.
• Αιφνίδια βλάβη στα ελαστικά του οχήματος
• Μη τήρηση των αποστάσεων ασφαλείας
• Απότομη αλλαγή λωρίδας κυκλοφορίας.
• Παλαιότητα οχήματος ή ελλιπής συντήρησή του
• Ανήλικοι οδηγοί
• Κόντρες με μηχανές

ΣΤΟ ΜΙΚΡΟΣΚΟΠΙΟ

• Στα τροχαία ατυχήματα εμπλέκονται περισσότερο οι νέοι και άπειροι αναβάτες. Αυτό δεν συμβαίνει αναγκαστικά επειδή κάνουν περισσότερες παραβάσεις, αλλά διότι δεν έχουν εμπειρία, έχουν λιγότερες δυνατότητες, διακινδυνεύουν περισσότερο και προβλέπουν λιγότερο.

• Το ιδιαίτερα αυξημένο ποσοστό τραυματισμών αναβατών δείχνει πόσο ευάλωτοι είναι οι μοτοσυκλετιστές, τους οποίους το κράτος συστηματικά υποτιμά και αγνοεί.• Το συντριπτικά μεγαλύτερο ποσοστό ατυχημάτων δίκυκλων γίνεται σε κατοικημένες περιοχές, διότι εκεί γίνονται οι συχνές παραβάσεις της προτεραιότητας.Ενώ στους υπόλοιπους δρόμους παρ’ όλο που οι ταχύτητες είναι πολύ μεγαλύτερες, τα ατυχήματα είναι λίγα. Άρα η «θεωρία της αυξημένης ταχύτητας», ως κύριας αιτίας των ατυχημάτων, είναι αβάσιμη.
• Οι αστυνομικές αρχές δεν ενημερώνονται για μεγάλο ποσοστό ατυχημάτων. Άρα και η εικόνα που δίνουν δεν μπορεί παρά να είναι ελλιπής.

• Δεν υπάρχει εμφανής σχέση μεταξύ κυβισμού ή ιπποδύναμης των μοτοσυκλετών και ατυχημάτων. Άρα τα αίτια βρίσκονται αλλού. Και όσον αφορά στα δίκυκλα, ανάγονται περισσότερο στην καλή ή κακή κατάσταση του δίκυκλου, στις δυνατότητες (να φρενάρει, να στρίβει κτλ.) που έχει αυτό εκ κατασκευής κτλ.

• Η κύρια αιτία των ατυχημάτων είναι οι παραβιάσεις της προτεραιότητας. Δεν θα πρέπει όμως να αγνοείται η συμβολή της κακής κατάστασης των δρόμων στην εκδήλωση ατυχημάτων με δίκυκλα.

ΤΡΟΠΟΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ

Τι θα μπορούσε να γίνει για την βελτίωση της κατάστασης:
• Να υπάρξει εκπαίδευση των αναβατών. Γνώση των κανόνων οδικής κυκλοφορίας, εφ’ ενός και εκμάθηση της οδήγησης μοτοσυκλέτας, αφ’ ετέρου.

• Να υπάρξει πρόληψη των ατυχημάτων με τη βελτίωση των οδοστρωμάτων και της σήμανσης των δρόμων.
• Να υπάρξει καταστολή που να στρέφεται κατά των επικίνδυνων οδηγών (συστηματικοί και θρασείς παραβάτες) και να αφορά κατά προτίμηση στις παραβιάσεις που εγκυμονούν κινδύνους για τη ζωή και τη σωματική ακεραιότητα των ανθρώπων και, εν προκειμένω, των αναβατών. Τέτοιες είναι πρώτα οι παραβιάσεις της προτεραιότητας. Μέχρι σήμερα η καταστολή είναι επιλεκτική.

• Η επίδειξη ικανοτήτων δεν έχει καμία θέση σε δημόσιους δρόμους γιατί προκαλεί κίνδυνο, φόβο και δυσφορία σε όλους.

Η πολύ γρήγορη οδήγηση ζει και βασιλεύει με (σχετική) ασφάλεια σε όλα τα ιδιωτικά αυτοκινητοδρόμια (πίστες) αυτής της χώρας. Εκεί με ένα μικρό αντίτιμο και τον κατάλληλο προστατευτικό εξοπλισμό μπορεί οποιοσδήποτε να δοκιμάσει τα όρια του χωρίς να ενοχλεί ή να βάζει σε κίνδυνο τους συμπολίτες του.

• Οι αναβάτες πρέπει πάντα να φοράνε κράνος και γάντια, ακόμα και για διαδρομή 10 μέτρων, γιατί τα τραύματα στο κεφάλι μπορεί να αποβούν μοιραία, ενώ τα χέρια είναι συνήθως το πρώτο σημείο επαφής του σώματος με το έδαφος. Το κράνος πρέπει να είναι εγκεκριμένου τύπου και να καλύπτει όλο το πρόσωπο σε περίπτωση ατυχήματος.
• Φορούμε όσο γίνεται προστατευτικό εξοπλισμό (ειδικό μπουφάν, μπότες, ζώνη μέσης κλπ.) και ποτέ κοντό παντελόνι ή σαγιονάρες!

Πηγές: http://www.police.gov.cy/police/police.nsf/All /627ECA1C0B72CF89C22578A900271953?OpenD ocument http://www.police.gov.cy/police/police.nsf/All/E6BC1 F0E2CD2E400C22583D100193A4D?Op http://www.philenews.com/koinonia/eidiseis/ article/610361/ximeromata-kyriakis-oi-thanatoi- apo-trochaia-pinakas https://cyprustimes.com/kypros/kinonia/tromazoyn- oi-arithmoi-4i-stin-eyropi-i-kypros-se-thanatifora- trochaia/

Έρευνα: Μαρία Παπακλεάνθους

ΕΓΓΡΑΦΕΙΤΕ ΣΤΟ NEWSLETTER ΜΑΣ
Για να λαμβάνετε κάθε εβδομάδα στο email σας τα καλύτερα άρθρα του VANTAGEMAG.COM