Ψάχνω να βρω το ζεν σε ένα χαώδες πλανήτη

Τελευταία έπεσα στο γνωμικό «Joie de vivre» ,του οποίου ο ορισμός στα γαλλικά μεταφράζεται σε «πληθωρική απόλαυση της ζωής». Ουσιαστικά είναι ένας τρόπος να απολαμβάνει κανείς την ύπαρξή του με ευημερία και ευτυχία. Στις μέρες μας αυτό φαντάζει δύσκολο. Μέχρι που άρχισα να κατανοώ τα ζώα, να διαβάζω τα πουλιά και να τα βλέπω ίσα με τον άνθρωπο. Ο πλανήτης γη δεν έχει βασιλιά ούτε βασίλισσα. Και αν έχει αυτός δεν είναι ο άνθρωπος. Βασίλισσα είναι η ζωή και σ’ αυτή ανήκει οτιδήποτε ρέει οξυγόνο μέσα του.

Του Ζανέττου Λουκά

Με το που ξεκίνησε η πανδημία, άρχισα εντατικά να κάνω yoga καθημερινά μέχρι την ώρα που σου γράφω. Μια μέρα καθώς «χαιρετούσα τον ήλιο» με πλησίασε ο Μάνος, ο αγαπημένος μου σκύλος, ένα κατάξανθο κοκόνι και με κοιτούσε περίεργα. Εγώ άλλαξα στάση και πήγα σε «θέση μωρού». Έσκυψε προς το μέρος μου και έφερε το πρόσωπό του κοντά στο δικό μου. Είναι σαν να ήθελε να μου δείξει ότι κατανοεί τις μεγαλεπίβολες προσπάθειες που κάνω για να βρω τη γαλήνη μέσα μου. Γελώντας, σκέφτηκα, ότι ίσως στα μάτια του να δείχνω ως ένας παλαβός τύπος που προσπαθεί να σταθεί στο ένα πόδι.

Μεγάλωσα με μια ποικιλία ζώων αραιά και που στο σπίτι μας. Είχαμε κατά καιρούς σκύλους, κυρίως λυκόσκυλα που τα φρόντιζε ο πατέρας μου, μία γάτα τη Mia που κάποτε γέννησε 6 μικρά γατάκια και για χρονικά διαστήματα χελώνες, ψάρια, ένα Ροτβάιλερ τον Blitz και ένα παπαγάλο τον… Παπαγαλίνο! Ωστόσο, για κάποια από αυτά ήμουν περίεργα αδιάφορος. Νιώθοντας το ως ελάττωμα χαρακτήρα, προσποιούμουν κατά καιρούς ότι δεν ήμουν. Η αλήθεια είναι φυσικά ότι όσο και να θες είναι δύσκολο να αγαπήσεις ένα χρυσόψαρο, ή μία χελώνα που κοιμάται σε ένα πλαστικό νησάκι σε μία γυάλα. Η κόρη του αδερφού μου ήταν τρελά ερωτευμένη με τις χελώνες, ο πατέρας μου με τον Παπαγαλίνο τον οποίο έβαζε στον ώμο του και τρώγανε παρέα, ενώ η μάνα μου στην αρχή φώναζε να μην τα φέρουν στο σπίτι αλλά στην πορεία συνδεόταν μαζί τους και τα αγαπούσε περισσότερο απ’ όλους. Τότε σε πιο νεαρή ηλικία σπούδαζα και είχα μανία να γνωρίσω τους ανθρώπους. Με ενδιέφεραν περισσότερο οι άνθρωποι που γνώριζα παρά κάθε τι άλλο.

Τα πρωινά αρχίζω να γράφω και να διαβάζω την αλληλογραφία μου ρουφώντας φρέσκο καφέ φίλτρου καθώς περιμένω τον εγκέφαλό μου να ξυπνήσει και ο τελευταίος του νευρώνας, ατενίζοντας τη διπλή γαλλική πόρτα του σπιτιού μου στην μπροστινή βεράντα, όπου τα πουλιά έχουν ήδη αρχίσει να κελαηδούν. Οι γάτοι κερδίζουν την προσοχή μου, καθώς πηδάνε από τοίχο σε τοίχο και τα σκυλιά κάνουν τις πρωινές βόλτες
με τα αφεντικά τους στο διπλανό πάρκο με τις φουντωτές ουρές τους πάντα εν κινήσει. Διάφορα πουλιά, χελιδόνια και περιστέρια πετάνε δεξιά κι αριστερά. Κάποιες φορές έρχονται στο παράθυρο της βεράντας και κοιτάζουν μέσα στο σπίτι. Ποτέ όμως δεν τολμάνε να μπούνε μέσα. Όσες φορές είδα πουλί σε σπίτι ήταν από λάθος. Παρακολουθώντας τις κινήσεις τους παρατηρώ ότι τα πουλιά είναι πάντοτε ήρεμα εκτός αν διαισθάνονται την παρουσία ανθρώπου. Τότε γίνονται νευρικά και ανήσυχα και είναι πάντα σε εγρήγορση για την πιθανή παρουσία κινδύνου ακόμα και όταν οι άνθρωποι δεν τα απειλούν. Ποτέ στη ζωή μου δεν ανησύχησα για τις ζωές τους όσο σήμερα.

Μόνο τα τελευταία χρόνια, καθώς ανησυχώ για την κλιματική αλλαγή και τον αποδεκατισμό του φυσικού κόσμου, άρχισα να ενδιαφέρομαι για τα πουλιά και τα ζώα που πάντα θεωρούσα δεδομένα.

Στα ταξίδια μου πάντα μελετούσα για τα ζώα που θα ερχόμουν σε επαφή. Κυρίως τα σπάνια. Ήθελα να γνωρίζω για τις πραγματικά αξιοσημείωτες δεξιότητες που έχουν τα τόσα πολλά διάφορα είδη ζώων, όπως βλέποντας, ακούγοντας και μυρίζοντας πολύ πιο έντονα από τους ανθρώπους και χρησιμοποιώντας εκπληκτικές τεχνικές πλοήγησης πολύ πέρα από τις δικές μας δυνατότητές.

Στο ταξίδι μου στον Αμαζόνιο είδα ζώα, πτηνά, έντομα και ψάρια που μου προκάλεσαν θαυμασμό. Ζώα που με το πρώτο φως της ζωής ήξεραν πως
να κυνηγήσουν τροφή, πως να προστατευτούν από τους κινδύνους και πως να διεγερθούν σεξουαλικά και να αναπαραχθούν χωρίς κάποιος να τους τα έχει διδάξει. Αν σκεφτείς ότι ο άνθρωπος περνάει σχεδόν το 1⁄4 της ζωής του στο να μάθει τα βασικά και το συγκρίνεις με τα ζώα, τότε ίσως να αναθεωρήσεις αρκετά πράγματα για το ζωικό βασίλειο.

Πριν μερικά χρόνια το 2019 είχε ξεσπάσει η μεγάλη φωτιά της Αυστραλίας, την οποία οι Αυστραλοί ονόμασαν «Black Saturday bushfires». Ήταν συγκινητικό να βλέπεις τόσα πολλά ζώα, όπως κοάλα, καγκουρό, πουλιά, άλογα και ερπετά να προσπαθούν να ξεφύγουν από τις πύρινες κολάσεις. Η εικόνα του τότε με τα ζώα να μεταναστεύουν δεν είχε καμία διαφορά με τις εικόνες των Αφγανών, των Σύριων και πρόσφατα των Ουκρανών προσφύγων όπου κινούνταν μαζικά για να ξεφύγουν από τη βία του πολέμου. Κάθε φορά που βλέπω αυτές τις εικόνες σκέφτομαι τις εικόνες τις Αυστραλίας και πώς και εμείς οι άνθρωποι είμαστε ζώα, οδηγούμενοι από τις ίδιες πρωταρχικές ανάγκες άλλων ειδών για επιβίωση και αναπαραγωγή και ζούμε κάπου με ασφάλεια ως μέρος μιας φυλής, όπου νιώθουμε ότι μας εκτιμούν και μας αγαπούν. Οι φανταχτερές εξελίξεις των «πολιτισμένων» ειδών μας, όπως η γλώσσα και η νομοθεσία, η τεχνολογία, η τέχνη και η επιστήμη δεν αλλάζουν τα δεδομένα αυτών των βασικών αναγκών που πολύ συχνά προσπαθούμε να καλύψουμε.

Πέρασα τον πρώτο χρόνο της πανδημίας γράφοντας ένα μυθιστόρημα για τη σχέση ενός παιδιού με τον πατέρα του και τη μοτοσυκλέτα που τους συνδέει καθώς ταξιδεύουν. Το άφησα στο δεύτερο κεφάλαιο καθώς η ηρεμία που ένιωθα τότε μου επέτρεπε να ταξιδέψω με τη σκέψη μου βαθιά. Θυμάμαι τότε ότι ήταν άνοιξη προς καλοκαίρι και ότι καθώς έγραφα τις λέξεις τα πουλιά και τα δέντρα δούλευαν σε πλήρη αρμονία μαζί μου. Είχα μία αίσθηση ότι ανήκω μαζί τους και γίνομαι ένα. Αυτή η αίσθηση ότι γίνομαι πιο ζωώδης μου έδωσε μια απροσδόκητη ηρεμία, το προνόμιο να κινούμαι σε ένα άλλο κόσμο χωρίς να έχω καθόλου άγχος.

Όσο περισσότερο μελετάω τα ζώα, τις φάλαινες, τα χταπόδια, τις νυχτερίδες, τα άλμπατρος, τους ελέφαντες και ούτω καθεξής, τόσο περισσότερο αμφισβητώ την έννοια της ανθρώπινης ανωτερότητας. Δεν λέω ότι τα ζώα είναι ανώτερα από τους ανθρώπους, άλλωστε δεν είναι αυτό το θέμα μας, αλλά αναγνωρίζω τον τρόπο λειτουργίας του κάθε ζώου που παλεύει για τροφή και νερό όπως κάνουν οι άνθρωποι. Οι ανάγκες μας είναι τόσο βασικές όσο και οι δικές τους. Ο βασικός μου ισχυρισμός είναι ότι θα ήταν ιδανικό αν καταφέρουμε να κατανοήσουμε και να αισθανθούμε τη συγγένειά που έχουμε μαζί τους, έτσι ώστε να μπορέσαμε επίσης να εκτιμήσουμε ότι είμαστε όλοι μαζί σε αυτήν την προσπάθεια της ζωής.

Follow Vantagemag on Instagram to see the latest news