Τι μπορούν να μάθουν οι Κύπριοι από τους Ιάπωνες (στο φαγητό)

Οι Ίάπωνες είναι σ’έναν μεγάλο βαθμο υγιείς. Αναγνωρίζουν ότι η μακροβιότητα ελέγχεται από την ποσότητα και την ποιότητα της τροφής την οποία καταναλώνουν. Γι’ αυτό και επιλέγουν το φαγητό τους ανάλογα με τις ανάγκες του σώματός τους.

Του Ζανέττου Λουκά

Κάθε φορά που μιλάω με κάποιον που έχει επισκεφθεί την Ίαπωνία, θα μου αναφέρει για τα σπουδαία και εκλεκτά φαγητά που οι Ίάπωνες τρώνε. Πότε όμως δεν γνώρισα κάποιον ο οποίος να μου αναφέρει κάτι για το fast food της χώρας. Σε οποιαδήποτε χώρα ταξιδέψεις θα δεις ότι η ταχυφαγία και τα fast food είναι πρώτα στις προτιμήσεις των ανθρώπων. Πάρε για παράδειγμα την Κύπρο. Από πίτσες, σουβλάκια, γύρους, ποικιλίες σε σουτζουκάκια και σεφταλιές. Αυτό δεν γίνεται «στη χώρα του ανατέλλοντος ήλιου» όπου εκεί η κουλτούρα των ανθρώπων διαφέρει. Για να εξηγηθώ καλύτερα, χρησιμοποιούν το fast food αλλά επιλέγουν με προσοχή ή μάλλον επιλεκτικά παίρνουν αυτό που θα είναι «καθαρή» πηγή ενέργειας και απόλαυσης για το σώμα τους. Δεν είναι τυχαίο που τα ποσοστά παχυσαρκίας είναι εξαιρετικά χαμηλά στους ανθρώπους της Ίαπωνίας.

Πέρα όμως από την ποιότητα της τροφής ακολουθεί και η ποσότητα. Οι διαφορετικές επιλογές μενού από τις Ίαπωνικές αλυσίδες «γρήγορου φαγητού» σε σύγκριση με τις Κυπριακές αλλά και τα μεγέθη μερίδων είναι οι δύο μεγάλοι παράγοντες που χαρακτηρίζουν τα φαστουντάδικα της χώρας.

Είναι αστείο ότι στην Κύπρο ένα μικρό αναψυκτικό στα McDonald’s είναι το μεγάλο μέγεθος σε ένα αντίστοιχο στην Ίαπωνία. Φυσικά δεν είναι μόνο στο McDonald’s όπου υπάρχει το θέμα με το μέγεθος, αλλά και σε άλλες αλυσίδες και εστιατόρια γρήγορου φαγητού. Το Starbucks έχει ένα ειδικό «μικρό» μέγεθος στην Ίαπωνία, το οποίο είναι μόνο 240ml. Η μικρότερη πίτσα Domi- no στην Ίαπωνία έχει μέγεθος «M», διαμέτρου 23cm, ενώ το μικρότερο μέγεθος, «S» στην Κύπρο είναι 10 ίντσες. Εάν επισκεφθείτε ένα εστιατόριο στην Ίαπωνία, τα γεύματα κατανέμονται αργά και μεθοδικά, οπότε αναμένεται να το ολοκληρώσετε με άνεση ενώ στις χώρα μας, τα γεύματα είναι συχνά σε σύστημα «run and gun» δηλαδή μέσα σε άμεσο χρόνο έχουμε καταναλώσει όσες περισσότερες και ποικίλες τροφές μπορούσαμε.

Ουσιαστικά ένα μικρό μέγεθος για ενήλικες στην Ίαπωνία είναι το παιδικό μέγεθος στην Κύπρο και αυτό που ορίζεται ως «μέσο» στην Ίαπωνία είναι το «μικρό» της Κύπρου. Επίσης αυτό που καθιστά μια Ίαπωνική διατροφή βιώσιμη για τον σύγχρονο τρόπο ζωής δεν είναι ότι εναντιώνεται στα φαστουντάδικα της χώρας, αλλά αυτόματα κρατάει μία σωστή εκπαιδευτική υπόσταση στους πολίτες της. Οι Ίάπωνες δεν πιέζονται να ασκήσουν ακραίο αυτοέλεγχο ή περιορισμούς για να τρώνε υγιεινά, αλλά ψυχολογικά, η ιαπωνική διατροφική εκπαίδευση σχηματίζεται γύρω από τις ισορροπημένες τιμές που αυτόματα η χώρα τους ορίζει. Κατανοούν ότι η υγιεινή διατροφή ξεκινά με την επιλογή του σωστού μεγέθους φαγητού.

Η φιλοσοφία του Ichiju-Sansai

Για να καταφέρουμε να φτάσουμε στα επίπεδα των Ίαπώνων και στο σπίτι μας σχετικά με
το σωστό μέγεθος γεύματος θα πρέπει πρώτα πρέπει πρώτα να επιλέξουμε τα σωστά μεγέθη πιάτων. Τα παραδοσιακά ιαπωνικά γεύματα διαμορφώνονται σύμφωνα με την ιδέα του ichiju-sansai, «μια σούπα τρία μικρά πιάτα στο πλάι», όπου μικρά πιάτα συνδυάζονται για
να συνθέσουν ένα ολόκληρο γεύμα. Μία μερίδα ρυζιού, μία σούπα miso, δύο μικρά πιάτα λαχανικών και μία μερίδα πρωτεΐνης πχ Σολωμός, τόνος ή κοτόπουλο ολοκληρώνουν την ιδέα του Ichiju-Sansai. Με αυτόν τον τρόπο έχουμε μικρότερα διαφοροποιημένα πιάτα, τα οποία ελέγχουν τον έλεγχο των μερίδων.

Η μέθοδος του hara hachi-bun me

Έχοντας συνειδητοποιήσει περισσότερο το πώς νιώθουμε αφού τελειώσουμε αυτό που υπάρχει στο πιάτο μας, θα αρχίσουμε να επιτυγχάνουμε αυτό που αισθάνεται σωστά στο 80 τοις εκατό γεμάτο, ή διαφορετικά όπως ακριβώς το ονομάζουν οι Ίάπωνες «hara hachi-bun me», όπου μέσα από αυτό υιοθετείται μια ισορροπία στον οργανισμό σας όπου δεν τρώτε υπερβολικά μέχρι σκασμού αλλά ούτε και στερείτε από τον εαυτό σας την απόλαυση ενός γεύματος.

Η ιαπωνική υγιεινή διατροφή, φυσικά, περιλαμβάνει ποικίλες τροφές, πολλά φρούτα και λαχανικά, σπόρους αλλά και αρκετές πηγές πρωτεΐνες, όμως η βάση της είναι ένα ψυχολογικό εργαλείο, το οποίο επιτρέπει στους ανθρώπους να ακολουθούν έναν βιώσιμο και άνετο τρόπο ζωής χωρίς να ζορίζονται. Η ιαπωνική εκπαίδευση τροφίμων δεν αφορά μόνο την πειθαρχία και τους κανόνες ενθαρρύνει την ενσωμάτωση των τροφίμων που απολαμβάνουμε με μέτρο. Επιλέγοντας τα σωστά μεγέθη πιάτων, μπορούμε να ωθήσουμε να πάρουμε καλύτερες αποφάσεις για την υγεία χωρίς καν να το συνειδητοποιήσουμε.