Στους χάρτες του μεσαίωνα

“Όποιος θέλει να κάνει απομακρυσμένη εργασία, πρέπει να βρίσκεται στο γραφείο για τουλάχιστον (και εννοώ τουλάχιστον) 40 ώρες την εβδομάδα”. Η πρόσφατη αυτή δήλωση αποδίδεται στον επηρμένο, εκκεντρικό δισεκατομμυριούχο Έλον Μάσκ, που είναι σήμερα ο πλουσιότερος άνθρωπος στον πλανήτη.

Του Κωνσταντίνου Οδυσσέως

Την παίρνω σαν αφορμή για να θυμίσω ότι κάποτε κάποιοι άνθρωποι έχυσαν αίμα για το οκτάωρο, με σύνθημα “8 ώρες δουλειά, 8 ώρες ψυχαγωγία, 8 ώρες ύπνο”. Σήμερα οι εργαζόμενοι, σε πολλούς εργασιακούς τομείς, εργάζονται ατέλειωτες ώρες, πολύ περισσότερες από τις 8 και με πενιχρούς μισθούς, συνεπώς δεν είναι περίεργο που ο ιδρυτής της αυτοκινητοβιομηχανίας Tesla θεωρεί ότι η τηλεργασία πρέπει να είναι σε ώρες πέραν της εργασίας στο γραφείο. Στο γραφείο οι ώρες πρέπει να είναι τουλάχιστον (και εννοεί τουλάχιστον) 40 την εβδομάδα (δηλαδή το οκτάωρο είναι το μίνιμουμ ωράριο).

Στις δεκαετίες από το 1960 ως το 1980 οι κοινωνίες εξελίσσονταν προς τη σωστή κατεύθυνση. Διεκδικούσαν ολοένα και περισσότερη διασφάλιση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ελευθεριών, των εργασιακών κεκτημένων με αγώνες για περαιτέρω επέκταση τους και αναβάθμιση των εργασιακών συνθηκών γενικότερα, τον τερματισμό ή έστω τον περιορισμό του κρατικού και εκκλησιαστικού πατερναλισμού. Οι χίππυς, τα παιδιά των λουλουδιών, οι εκδηλώσεις υπέρ της ειρήνης, οι φοιτητικές και εργατικές εξεγέρσεις, για τους σωστούς λόγους, ακόμη και αυτή η μίνι φούστα στα τέλη της δεκαετίας του 1960, μαζί με πολλές άλλες εκδηλώσεις, ήταν μορφές μιας σιωπηρής επανάστασης του απλού ανθρώπου, για ένα καλύτερο, πιο ανθρώπινο μέλλον.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 η Ευρώπη είχε απαλλαγεί από την ούτω καλούμενη “δικτατορία του προλεταριάτου”, που περιόριζε ασφυκτικά τις ανθρώπινες ελευθερίες και υποχρέωνε σε φτώχεια και ανέχεια τους λαούς της Σοβιετικής Ένωσης και των συμμάχων της. Αντί ωστόσο, μετά από αυτό, να ανοίξει ο δρόμος για ακόμη περισσότερες ελευθερίες και περαιτέρω αναβάθμιση της ποιότητας της ζωής των ανθρώπων, τα πράγματα πήραν τη κάτω βόλτα. Ναι μεν η Ευρωπαϊκή Ένωση προσπαθεί να διασφαλίσει στις χώρες-μέλη της, με το ευρωπαϊκό κεκτημένο και τη νομοθεσία, τη πρόοδο στα ζητήματα αυτά, αλλά δυστυχώς στην πράξη, η αντίδραση των κατεστημένων της κάθε χώρας, βρίσκει παράθυρα για να υποβαθμίζει την ποιότητα ζωής των εργαζομένων, πάντοτε με επίκληση της οικονομίας, η οποία σχεδόν μονίμως βρίσκεται σε κρίση, από διαφορετικές, κάθε φορά, αιτίες.

Αλλά η πιο επικίνδυνη για το μέλλον διαπίστωση είναι πως οι ίδιες οι κοινωνίες τραβάνε προς το παρελθόν αντί προς το μέλλον. Σε μια εποχή που
η πληροφορική έχει ανοίξει διάπλατα τις πύλες της γνώσης, σε όλα τα στρώματα του κοινωνικού φάσματος, οι πανανθρώπινες ιδέες και αξίες, που λογικά θα έπρεπε να προάγουν την επίγνωση και τη συνειδητοποιημένη τάση και δράση του ανθρώπου προς την πρόοδο, έχουν εισροφηθεί σε μια δίνη παραπληροφόρησης, μέσα στην οποία στροβιλίζονται ανάκατες με προλήψεις, προκαταλήψεις, θρησκευτικό φονταμενταλισμό, φοβίες, δεισιδαιμονίες, θεωρίες συνομωσίας, ξενοφοβίας, μισανθρωπίας και άλλες παθολογικές αντιδράσεις.

Τα κοινωνικά δίκτυα έδωσαν φωνή σε όλους, στον κάθε άνθρωπο του πλανήτη που διαθέτει “έξυπνη” συσκευή και σύνδεση με το ίντερνετ. Αντί ωστόσο αυτή η πολυφωνία να καταστεί δημοκρατική αρμονία ανταλλαγής γνώσεων και σκέψεων, σαν γόνιμη και παραγωγική διεργασία για την ιδεολογική αναμόρφωση ενός καλύτερου αύριο, μοιάζουμε πλέον η ανθρωπότητα, σαν ένα σαπιοκάραβο από λαθρομετανάστες, που μπάζει από παντού νερά, και πλέει, με σπασμένη πυξίδα, σε νερά άγνωστα, στους χάρτες του μεσαίωνα.

Follow Vantagemag on Instagram to see the latest news