Ναι! Είμαστε ρατσιστές. Μπορούμε να κάνουμε κάτι γι’αυτό;

Της Ειρήνης Τσομαλλούρη

Ένα πολύπλοκο φαινόμενο, το οποίο επικρατεί χρόνια τώρα, και που δεν λέει να σταματήσει. Το φαινόμενο του Ρατσισμού. Ξεκινώντας από μερικές διακρίσεις περί χρώματος και φυλής, και καταλήγοντας σε κοινωνικές διαστάσεις.

Ποίκιλες καταστάσεις καταδεικνύουν όλο και περισσότερο το φαινόμενο αυτό και φυσικά δεν απουσιάζουν από το νησί μας! Καθημερινά γινόμαστε μάρτυρες άσχημων και ντροπιαστικών συμπεριφορών προς μετανάστες, οι οποίοι δραστηριοποιούνται και ζουν στο νησί μας. Αυτό που μας κυριαρχεί είναι ο φόβος και η μη αποδοχή του διαφορετικού, του “ξένου”. Το διαφορετικό πάντα φοβίζει. Θεωρείται επικίνδυνο. Αντίθετα, οι όμοιοι με εμάς πιστεύουμε ότι είναι ακίνδυνοι και κατά συνέπεια αποδεκτοί.

Σκέψου να εργαζόσουν με ένα άτομο διαφορετικό από εσένα. Ποια θα ήταν η στάση σου; Ασφαλώς η απάντηση είναι ‘θα ήμουν επιφυλακτική, φοβισμένη, κ.α.. Ο ρατσισμός φαίνεται να είναι βαθιά ριζωμένος στον ανθρώπινο εγκέφαλο και αυτό που ελπίζουμε ότι θα φέρει τέλος στο φαινόμενο αυτό είναι η γενιά του διαδικτύου, των νέων. Η γενιά που θα παρακάμψει όλες τις προκαταλήψεις που κουβαλούσαν παλαιότερες γενιές. Οι νέοι είναι αναγκαίο να πιστέψουν στην αξία του ανθρώπου και να βιώσουν την ισότητα, ώστε ο ρατσισμός να είναι πλέον μια κακή ανάμνηση του παρελθόντος. Είναι καιρός να ευαισθητοποιηθούμε και να συμβάλουμε στην αντιμετώπιση και εξάλειψη του φαινομένου. Είναι υποχρέωσή μας να βοηθήσουμε ώστε ο κάθε ένας από εμάς να ζει ελεύθερος σε μια κοινωνία.

Το ερώτημα που μας καίει, είναι εάν υπάρχει μέχρι και σήμερα το φαινόμενο του ρατσισμού στο νησί μας, στην Κύπρο μας. Τι είναι αυτό τελικά που μας σπρώχνει ώστε να προκαλούμε ρατσιστικές συμπεριφορές; Όπως έχω προαναφέρει, ποίκιλες όσο και γνωστές, είναι αυτές οι καταστάσεις που μας οδηγούν στην δημιουργία αυτού του φαινομένου. Τα σημαντικότερα αίτια, θεωρώ είναι η έλλειψη ανθρωπιστικής παιδείας και η πνευματική φτώχεια. Από τη στιγμή που δεν διδασκόμαστε την αξία της ειρήνης, της ισότητας και του σεβασμού, και με εμπειρίες του παρελθόντος, πάντα θα κουβαλάμε ρατσιστικές αντιλήψεις. Ακόμα και η ρατσιστική συμπεριφορά που εκφράζει ένα άτομο, κτίζεται βάσει των προτύπων αλλά και των βιωμάτων από το οικογενειακό αλλά και σχολικό του περιβάλλον, που διδάχθηκε από παιδί. Παράλληλα το χαμηλό μορφωτικό επίπεδο εμποδίζει τους ορίζοντες των ανθρώπων και επηρεάζει την κριτική τους σκέψη, με αντίκτυπο να χειραγωγούνται ευκολότερα και να αποκτούν άκριτα κάθε είδους στερεότυπα. Η κρίση των αξιών, όπως ο ανταγωνισμός, η γενικότερη αμφισβήτηση των ανθρωπιστικών ιδανικών, είναι αυτές που συμβάλλουν στην κατασκευή του μίσους στις ψυχές των ανθρώπων και επιφέρει σκάνδαλα στις μεταξύ τους σχέσεις.

Στο νησί μας, εκδηλώνεται όλο και περισσότερο και ο θρησκευτικός ρατσισμός. Η έντονη διάκριση των ανθρώπων γίνεται βάσει των θρησκευτικών πεποιθήσεων τους και των πιστεύω τους σε διάφορες θρησκείες. Πηγαίνοντας ένας μετανάστης να αναζητήσει εργασία, ποια είναι η αντιμετώπιση τόσο των συνεργατών όσο και του εργοδότη του; Υπάρχουν περιπτώσεις, όπου δεν μπορούν να βρουν δουλειά γιατί δεν είναι αποδεκτή η θρησκεία που υποστηρίζουν. Υπάρχουν και αρκετά άτομα που είναι επηρεαζόμενοι και από τον τρόπο σκέψης τους, αν και αυτός είναι λανθασμένος τις περισσότερες φορές. Αρκετοί είναι αυτοί που πιστεύουν ότι αυτοί που ευθύνονται για την οικονομική κατάσταση τους, δεν είναι άλλοι από τους “ξένους”. Εποχιακοί εργάτες έρχονται για να εργαστούν στο νησί μας και δεν έχουν κοινωνική ασφάλιση και συχνά απελαύνονται χωρίς να πληρωθούν. Ο τόπος διαμονής τους είναι οι φάρμες όπου και εργάζονται σε άθλιες συνθήκες. Βλέποντας ένα άτομο με μαύρο δέρμα και κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά που τον κάνουν να διαφέρει από κάποιους άλλους, τον θεωρούμε κατώτερο μάς. Στην πραγματικότητα, αν και υπάρχουν “επιφανειακές” διαφορές, όλοι οι άνθρωποι είναι ίδιοι, απλά έχουν διαφορετικά εξωτερικά χαρακτηριστικά και πιστεύω.

Ακόμα χειρότερης μεταχείρισης είναι και οι γυναίκες ως σύγχρονες σκλάβες, όπου βρίσκονται καθημερινά αντιμέτωπες με μια σκληρή πραγματικότητα εκτελώντας τα “καθήκοντα” μιας οικιακής βοηθού. Ακούγοντας συχνά «η μαυρού», αν και η «μαυρού» είναι η γυναίκα για όλες τις δουλειές, η γυναίκα που εξυπηρετεί όλες τις ανάγκες και επιθυμίες μας. Είναι σε μεγάλο βαθμό ευάλωτες, τα συμβόλαια απασχόλησής τους αρκετές φορές παραβιάζονται και αποτελούν θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης, κακομεταχείρισης και βιασμού. Το σύστημα του νησιού μας αναγκάζει αρκετούς μετανάστες να γίνουν “παράνομοι” και να στερούνται τα βασικά τους δικαιώματα.

Γιατί να συμβαίνει αυτό; Η κύρια πρόκληση που αντιμετωπίζει το νησί μας, είναι η παραδοχή της αποτυχίας του υφιστάμενου συστήματος. Η αποδοχή της πολυπολιτισμικής κοινωνίας που υπάρχει και την ανάπτυξη πολιτικών και πρακτικών που θα εισβάλουν στην προώθηση της κοινωνικής ένταξης των μεταναστών. Η κοινωνία θα εμπλουτισθεί και θα υπάρχουν συνθήκες ισότητας όλων των κατοίκων της, ανεξάρτητα από εθνική, φυλετική ή άλλη καταγωγή που έχει το κάθε άτομο.

Οι τραυματικές εμπειρίες του παρελθόντος που στηρίζονται στις μακραίωνες διαμάχες ανάμεσα σε κάποιους λαούς εξακολουθεί. Ας αποδεχτούμε τη διαφορετικότητα και ας παλέψουμε για ένα καλύτερο αύριο στην κοινωνία μας.

ΕΓΓΡΑΦΕΙΤΕ ΣΤΟ NEWSLETTER ΜΑΣ
Για να λαμβάνετε κάθε εβδομάδα στο email σας τα καλύτερα άρθρα του VANTAGEMAG.COM