Η θεωρία της ευτυχίας

Είναι δύσκολο να βρούμε την πραγματική ευτυχία της ζωής. Ποιο εύκολο θα είναι να ασχοληθούμε με τη μάζα, την ενέργεια και τη φόρμουλα του e=mc2 παρά να ορίσουμε τον όρο ευτυχία.

Του Ζανέττου Λουκά

Είναι σαν το κρασί. Άλλοι το θέλουν ξηρό και άλλοι τo προτιμούν γλυκό. Αν ρωτούσατε δέκα τυχαίους ανθρώπους στο δρόμο τι είναι για αυτούς η ευτυχία, πιθανότατα θα λαμβάνατε δέκα διαφορετικές απαντήσεις. Γιατί η έννοια της ευτυχίας είναι σα μία ουτοπία. Αλλάζει με βάση το άτομο, τις περιστάσεις ή ακόμα και την ώρα της ημέρας. Είναι κάτι για το οποίο οι άνθρωποι προσπαθούν, αλλά συχνά δε μπορούν να το πετύχουν.

Αν μας έλεγαν ότι μπορούμε να κατακτήσουμε το μυστικό της ευτυχίας, οι περισσότεροι άνθρωποι θα πλήρωναν χιλιάδες ή και εκατομμύρια δολάρια για να την αποκτήσουν. Η αλήθεια είναι ότι κάποιοι στην πραγματικότητα έκαναν ακριβώς αυτό. Οι αρχαίοι Έλληνες επισκέπτονταν τους Δελφούς και την Πυθία για να βρουν την ευτυχία. Αρκετοί άνθρωποι σήμερα επισκέπτονται αστρολόγους και πληρώνουν αρκετά λεφτά για να βρουν την πραγματική ευτυχία… στα χαρτιά! Είχα ακούσει πρόσφατα ότι πριν από μερικά χρόνια έγινε μια μικρή δημοπρασία στην Ιερουσαλήμ, για δύο χαρτιά. Ένα από αυτά έπιασε το ασύλληπτο νούμερο του 1,5 εκατομμυρίου δολαρίων. Το άλλο πωλήθηκε για 240 χιλιάδες. Το ιδιαίτερο των δύο χαρτιών ήταν ότι σ’ αυτά βρισκόταν το μυστικό της ευτυχίας, όπως επινοήθηκε από τον επιστήμονα Άλμπερτ Αϊνστάιν.

Το 1921, ο Άλμπερτ Αϊνστάιν βρίσκεται στην κορυφή του κόσμου. Του απονεμήθηκε το Νόμπελ Φυσικής εκείνης της χρονιάς. Ο διάσημος επιστήμονας πραγματοποιούσε περιοδείες στο εξωτερικό, συμμετέχοντας σε διαλέξεις και δεξιώσεις, μοιράζοντας τις γνώσεις του ανά το παγκόσμιο. Ως μέρος της περιοδείας του, ο Αϊνστάιν επισκέπτεται την Ιαπωνία το 1922. Καθώς έβγαινε από το ξενοδοχείο Imperial Hotel στο Τόκιο, ένας ταχυδρόμος τον πλησίασε για να του παραδώσει ένα γράμμα. Για κάποιο άγνωστο λόγο, ο Αϊνστάιν δεν του έδωσε φιλοδώρημα όπως συνηθιζόταν, αλλά αντίθετα έβγαλε ένα στυλό και ένα χαρτί και του έγραψε κάτι. Παρατηρώντας ότι μπορεί να αποδειχθούν πολύτιμα στο μέλλον, ο Αϊνστάιν έδωσε στον εργαζόμενο στο ξενοδοχείο δύο κομμάτια χαρτί. Στο πρώτο, χάραξε αυτό που τώρα σήμερα αποκαλείται η θεωρία της ευτυχίας του Αϊνστάιν. Σύμφωνα με τον Αϊνστάιν, το κυνήγι για το χρήμα και τη δύναμη είναι μία κουραστική και αγχωτική προσπάθεια χωρίς αίσιο τέλος. Αντίθετα, μια ήρεμη και σεμνή ζωή φέρνει περισσότερη ευτυχία από το ατελείωτο κυνήγι της επιτυχίας. Αυτό που οι περισσότεροι άνθρωποι στο σύγχρονο κόσμο θεωρούν ότι είναι το μυστικό της ζωής, δηλαδή η προσωπική επαγγελματική καταξίωση και τα χρήματα, είναι αντιθέτως το μεγάλο τους λάθος. Σε αντίθεση με τους λαοκήρυκες της ψευτοκουλτούρας και της ψευδαίσθησης του 21ου αιώνα, ο άνθρωπος του οποίου, το όνομα συμβολίζει την «ιδιοφυΐα» πίστευε ότι μια ήρεμη και σεμνή ζωή ήταν το σημείο μηδέν της ύπαρξης.

Σύμφωνα με το βιογράφο του, Γουόλτερ Ίσακσον, ο Άλμπερτ Αϊνστάιν ήταν θαυμαστής του Μπαρούχ Σπινόζα, του Εβραίο-Ολλανδού φιλόσοφου του 17ου αιώνα, του οποίου η οικογένεια είχε μεταναστεύσει από την Πορτογαλία και την Ισπανία. Από αυτόν τον μεγάλο στοχαστή αντλεί μεγάλο μέρος της φιλοσοφίας της ζωής του.

Από πολλές απόψεις, η ζωή του Σπινόζα ήταν η επιτομή της ιδέας του Αϊνστάιν για μια ήρεμη και σεμνή ύπαρξη. Του προσφέρθηκε μια θέση καθηγητή με ένα μεγάλο πακέτο απολαβών και το απέρριψε για να ζήσει μια απλή ζωή, φτιάχνοντας φακούς. Η επιλογή του Σπινόζα του πρόσφερε κάτι πιο πολύτιμο, το χώρο για να συνεχίσει τις δικές του ιδέες με απόλυτη ελευθερία.

Ακριβώς όπως ο Σπινόζα, ο Αϊνστάιν δεν νοιαζόταν πολύ για τις διακρίσεις ή τα χρήματα. Οι προτεραιότητές του ήταν αλλού. Σε μια διάσημη συνέντευξη του 1929, προχώρησε περισσότερο στην περιγραφή του τι τον έκανε χαρούμενο: «Είμαι χαρούμενος γιατί δεν θέλω τίποτα από κανέναν. Δεν με ενδιαφέρουν τα χρήματα. Διακοσμήσεις, τίτλοι ή διακρίσεις δεν σημαίνουν τίποτα για μένα. Δεν ποθώ επαίνους. Το μόνο που μου δίνει χαρά, εκτός από τη δουλειά, το βιολί και το ιστιοφόρο μου, είναι η εκτίμηση των συναδέλφων μου. Μερικές φορές λυπάμαι για άντρες όπως ο Χένρυ Φόρντ (ιδιοκτήτης της Φορντ). Όλοι όσοι τον επισκέπτονται θέλουν κάτι από εκείνον. Αυτοί οι άντρες δεν αντιλαμβάνονται ότι η λατρεία που δέχονται δεν είναι ένας φόρος τιμής στην προσωπικότητά τους αλλά στη δύναμη της τσέπης τους. Μεγάλοι επιχειρηματίες και μεγάλοι πολιτικοί πέφτουν στο ίδιο λάθος. Ένας αόρατος τοίχος εμποδίζει την όρασή τους». – Άλμπερτ Αϊνστάιν

Οι ιδέες του Αϊνστάιν απηχούσαν τη σοφία των αρχαίων.

«Είναι αναμφισβήτητο ότι οι διαφωτισμένοι Έλληνες και οι παλιοί σοφοί της Ανατολής είχαν επιτύχει ένα υψηλότερο επίπεδο σε αυτόν τον τόσο σημαντικό τομέα από αυτό που διδάσκεται στα σχολεία και στα πανεπιστήμιά μας». – Άλμπερτ Αϊνστάιν

Η παραπάνω δήλωση του Αϊνστάιν υπονοεί κάτι βαθύ. Υποδείχνει ότι η ιδέα για τον περιορισμό των επιθυμιών μας βοηθά να ζήσουμε μια διαφορετική και πιο ομαλή ζωή από τις σύγχρονες πλαστικές ζωές που ζούμε σήμερα..

Το να ζεις σεμνά δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσεις να αγωνίζεσαι για πράγματα. Στην πραγματικότητα, ο Αϊνστάιν λέγεται ότι πρέπει να αφοσιωθούμε στην επίτευξη των στόχων μας.

Η θέληση για την εκπλήρωση των προσωπικών μας στόχων εκδηλώνεται ως μία αναζήτηση για αυτοβελτίωση, γνώση και δημιουργία. «Μερικές φορές είμαι τόσο αφοσιωμένος στην εργασία μου που ξεχνάω να φάω για ώρες». – Άλμπερτ Αϊνστάιν

Αντί να προσπαθεί να γίνει παντοδύναμος, πλούσιος και ισχυρός, ο Αϊνστάιν συνέδεσε το νόημα της ζωής του με το να καταλάβει πως λειτουργεί ο κόσμος. Αυτό δεν απαιτούσε να έχει πολλά σπίτια, αυτοκίνητα και άλλα υλικά αγαθά. Στην πραγματικότητα, όταν οι άνθρωποι προσπάθησαν να τον ωθήσουν σε θέσεις εξουσίας όπως να γίνει πολιτικός, αρνήθηκε ευγενικά. Οπλισμένοι με αυτή τη βασική ιδέα για το τι πραγματικά συνιστά μια καλή ζωή, μπορούμε να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε διάφορα βήματα για να εφαρμόσουμε αυτή τη συμβουλή στη ζωή μας. Αξίζει πραγματικά τον κόπο να σπαταλάμε άσκοπες ώρες για το τίποτα σε γραφεία; Χρειαζόμαστε πραγματικά αυτή την πανάκριβη τσάντα ή μπουφάν ή θα ήμασταν πιο ευτυχισμένοι αν είχαμε κάτι άλλο; Είναι πραγματικά απαραίτητο αυτό το τεράστιο αυτοκίνητο ή μπορείτε να αρκεστείτε με ένα μικρότερο;

Φυσικά ποτέ δε θα υπάρξει ακριβής φόρμουλα για την ευτυχία. Ποιο εύκολο θα είναι να ασχοληθούμε με τη μάζα και την ενέργεια και την φόρμουλα του Ε=mc2 παρά να ορίσουμε τον όρο ευτυχία. Ως άνθρωποι όλοι έχουμε διαφορετικές ανάγκες. Οι καταστάσεις και οι διαφορετικές μας ζωές διαφέρουν. Επομένως, ο τρόπος για να βρούμε μια ήρεμη και ευτυχισμένη ζωή μπορεί να μην είναι πάντα ο ίδιος. Όλα είναι σχετικά, όπως έλεγε και ο ίδιος. Ωστόσο, η αντίληψη του Αϊνστάιν για το τι φέρνει ευτυχία στη ζωή ισχύει ανεξάρτητα από την περίσταση. Το να έχετε ως στόχο σας μια ήρεμη και σεμνή ζωή θα αποδειχθεί πολύ πιο ικανοποιητικό από το να κυνηγάτε άχρηστα πράγματα.

Φανταστείτε τον εαυτό σας χαρούμενο. Σκεφτείτε τι είναι πραγματικά σημαντικό για εσάς. Τι θα ζεστάνει την καρδιά σας; Αυτό που σας κάνει πραγματικά χαρούμενο είναι ένα θησαυροφυλάκιο γεμάτο λεφτά; Ή μήπως είναι η οικογένειά σας;

«Όπου υπάρχει θέληση, υπάρχει τρόπος». – Άλμπερτ Αϊνστάιν

Follow Vantagemag on Instagram to see the latest news