“Δικαιούσαι να δυσκολεύεσαι”

Του Λώρενς Καλογραιάδη

Δεν χρειάζεται πάνω από πέντε λεπτά στην αγαπημένη σε σας πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης ώστε να εισπράξετε με πλάγιο τρόπο το μήνυμα ότι εσείς, ναι ΕΣΕΙΣ, μπορείτε (και θα έπρεπε) να έχετε μια τέλεια ζωή!

Πώς θα μπορούσε να φέρει κανείς αντίρρηση σε μια τέτοια εισήγηση; Σίγουρα θα ήταν ακραίο να υπερασπίζαμε κάτι άλλο και ίσως σε ένα βαθμό το μήνυμα αυτό να είναι μια καλή αξιολόγηση της κατάστασης.

Η πεποίθηση αυτή όμως κρύβει μια παγίδα: την προσδοκία ότι μπορούμε να έχουμε ζωές χωρίς βάσανα και χωρίς πόνο, ανησυχία, φόβο. Ότι κάπως, κάπου, κάποιος μπορεί να μας δώσει ή να μας πει κάτι που θα σβήσει όλα τα δύσκολα συναισθήματα από μέσα μας, όπως στην ταινία “Η Αιώνια Λιακάδα Ενός Καθαρού Μυαλού”.

Δυστυχώς τέτοιες υποσχέσεις δεν είναι παρά μια πλάνη. Δεν έχει σημασία εάν το άτομο που σας τις δίνει είναι φίλος, γονιός, ιερέας, γκουρού, φιλόσοφος, ή (κτύπα ξύλο!) ψυχοθεραπευτής. Τέτοιες υποσχέσεις κτίζουν προσδοκίες που απλά οδηγούν σε επιπλέον πόνο και απογοήτευση.

Ακόμη και ο Φρόυντ, το άτομο που καθιέρωσε στην διεθνή κουλτούρα την ιδέα ότι μπορούμε να υπερβούμε τον πόνο και τα τραύματα μας, είπε αστειευόμενος ότι θα ήταν υπέρ μας εάν ο στόχος μας θα ήταν απλά να μετατρέψουμε την μιζέρια μας σε κανονική δυστυχία.

Το γνωρίζω πολύ καλά ότι αυτά που λέω δεν είναι πολύ όμορφα ούτε πολύ εναρμονισμένα με τους καιρούς, οι οποίοι θέλουν να πλασάρουν συνεχώς μια εξιδανικευμένη και ίσως αποστειρωμένη από την ασχήμια εικόνα της ζωής. Παρόλο τούτου το θεωρώ σημαντικό να μοιραστώ μαζί σας όλες αυτές τις σκέψεις γιατί ίσως να σας βοηθήσουν να μη χαραμίσετε τα λεφτά σας, τον χρόνο σας, και την καλή σας θέληση.

Μια παλιά ρήση λέει ότι εάν συναντήσεις τον Βούδα στο δρόμο σου, σκότωσε τον. Αυτό που θέλει να πει, ίσως λίγο ακραία, είναι ότι εάν συναντήσεις κάποιο άτομο που να υποστηρίζει ότι γνωρίζει “τον Δρόμο” προς την νιρβάνα και την εξιλέωση, τότε είναι ξεκάθαρο ότι ΔΕΝ γνωρίζουν “τον Δρόμο” και συνεπώς θα ήταν καλύτερα να αντισταθείτε στον πειρασμό να ακολουθήσετε ένα τέτοιο άτομο.

Θα ήταν ίσως πιο βοηθητικό να αλλάξουμε τις προσδοκίες μας σε κάτι πιο ρεαλιστικό: ότι παρά το ότι η ζωή είναι δύσκολη, μπορούμε να βρούμε τρόπους να αντεπεξέλθουμε ώστε να συνεχίσουμε την πορεία μας με κάποιο τρόπο που να έχει τουλάχιστον κάποιο προσωπικό για τον καθένα μας νόημα.

Τα βάσανα και οι δοκιμασίες είναι μέσα στους όρους και τις προϋποθέσεις της ζωής. Συνεπώς είναι εντάξει εάν κάθε τόσο νιώθουμε ότι δυσκολευόμαστε, επειδή ισχύει. Είμαστε, εξάλλου, απλά άνθρωποι.

Για αυτό ας αφαιρέσουμε από πάνω μας το βάρος ότι είμαστε επιρρεπείς στον πόνο και την ανησυχία επειδή είμαστε δήθεν με κάποιο τρόπο αδύναμοι ή κάνουμε κάτι λάθος, ώστε να μπορέσουμε να δούμε τη ζωή για αυτό που είναι: χαρές και λύπες τις οποίες, ίσως, να μπορέσουμε να αγκαλιάσουμε, να νοηματοδοτήσουμε και να απολαύσουμε όσο το δυνατό περισσότερο.