Έχουμε χρέος απέναντι στην ιστορία μας και στα παιδιά μας

Του Κωνσταντίνου Οδυσσέως

Στην άτυπη πενταμερή, προς στο τέλος του Απρίλη, ο πρόεδρος Αναστασιάδης πρέπει να πάει ξανά αποφασισμένος να λύσει το Κυπριακό, κόντρα στην αλαζονεία και θρασύτητα της Τουρκίας, που έχει πατήσει πόδι μέσα στην περίκλειστη πόλη της Αμμοχώστου κι επιμένει τα τελευταία χρόνια σε λύση δύο ανεξάρτητων κρατών. Τόσα χρόνια ερμήνευε αυθαίρετα τη Συνθήκη Εγγυήσεως του 1960, για να δικαιολογεί την κατοχή του 36% του εδάφους της Κύπρου. Με την σημερινή της συμπεριφορά βρίσκεται σε αντίθεση με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Το ερώτημα είναι αν θα εκτεθεί επιμένοντας στις ανεδαφικές της απαιτήσεις και ενώπιον του Γενικού Γραμματέα, στην άτυπη πενταμερή. Εκτιμώ ότι θα δυσκολευτεί να το κάνει, αν δεν της δώσουμε εμείς την ευκαιρία να μας φορτώσει την ευθύνη. Γι’ αυτό δεν πρέπει να υπαναχωρήσουμε από οτιδήποτε έχουμε συμφωνήσει μέχρι σήμερα με την άλλη πλευρά. Προπαντός δε γίνεται να υπαναχωρήσουμε από τη Διζωνική Δικοινοτική Ομοσπονδία που, που διαλαμβάνεται στα περί Κύπρου ψηφίσματα του ΟΗΕ, εφόσον συμφωνήθηκε σε τρείς διαφορετικές συναντήσεις υψηλού επιπέδου από τους Μακάριο και Ντενκτάς, το 1977, τους Κυπριανού και Ντενκτάς, το 1979 και τους Παπαδόπουλο και Ταλάτ το 2006. Είναι καταστροφικές και εξυπηρετούν μόνο την Τουρκία οι φωνές που ακούγονται από κόμματα του λεγόμενου «ενδιάμεσου χώρου» και του ΕΛΑΜ να εγκαταλείψουμε αυτό το πλαίσιο λύσης.

Κόντρα στην παράλογη απαίτηση της Τουρκίας να μοιράσει την Κύπρο σε δύο χώρες, έχουμε την σταθερή θέση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ότι δεν αποδέχεται αυτή τη λύση, πρώτο επειδή δε θέλει να έχει μια τουρκική χώρα μέσα στους κόλπους της μέσω της οποίας θα μπορεί να παρεμβαίνει η Τουρκία στις αποφάσεις της Ε.Ε. και δεύτερο επειδή δε θα μπορούσε να ενθαρρύνει αποσχιστικές ενέργειες μειονοτήτων και σε άλλες χώρες της Ευρώπης.

Η αποκεντρωμένη ομοσπονδία είναι μια λύση η οποία θα επιτρέψει στις δύο κοινότητες να συνεχίσουν να λειτουργούν όπως και σήμερα, χωρίς ουσιαστική αλλαγή της καθημερινής ζωής των ανθρώπων, με ευρεία αυτοδιοίκηση στις δύο πολιτείες και με την ομοσπονδιακή εξουσία να ελέγχει κεντρικά την οικονομία, την εξωτερική πολιτική, την άμυνα και την ασφάλεια, να εκπροσωπεί δηλαδή το ενιαίο του κράτους, τη μία κυριαρχία, τη μία ιθαγένεια, τη μία διεθνή προσωπικότητα της χώρας.

Η πλήρης εφαρμογή του ευρωπαϊκού κεκτημένου είναι αδιαπραγμάτευτη, δηλαδή κανένας περιορισμός δεν μπορεί να υφίσταται στα δικαιώματα της ελεύθερης διακίνησης, εγκατάστασης και απόκτησης περιουσίας των Κυπρίων και στις δύο κοινότητες. Η αποκατάσταση των περιουσίων αποτελεί ουσιώδες συστατικό της λύσης και πρέπει να ισχύσουν οι συγκλίσεις που έχουν επιτευχθεί στις διαπραγματεύσεις στο ζήτημα αυτό.

Η πολιτική ισότητα, όπως την περιέγραψε ο Γ.Γ. του ΟΗΕ σε έκθεσή του το 1990, είναι σαφέστατο ότι δε σημαίνει αριθμητική ισότητα στα όργανα της ομοσπονδίας. Υπάρχει όμως το στοιχείο της αποτελεσματικής συμμετοχής και των δύο κοινοτήτων στις ουσιώδεις αποφάσεις της ομοσπονδιακής εξουσίας, κάτι που απαιτούν οι Τουρκοκύπριοι σε βαθμό που ανησυχεί η δική μας πλευρά μήπως έχουε σε κρίσιμα ζητήματα έμμεσες (μέσω των Τουρκοκυπρίων) παρεμβάσεις της Τουρκίας. Στο ζήτημα αυτό και πάλι έχουμε όπλα. Η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν θέλει ούτε άμεσες ούτε έμμεσες παρεμβάσεις της Τουρκίας στα εσωτερικά της πράγματα, μέσω μιας χώρας μέλους της. Έπειτα ούτε και ο Ισραήλ θα ήθελε ένα τέτοιο ρόλο της Τουρκίας στην Κύπρο, όταν σήμερα έχει διασφαλισμένη μια εξαιρετική σχέση μαζί μας. Ούτε όμως και οι ΗΠΑ έχουν πλέον εμπιστοσύνη στην Τουρκία, ώστε να της επιτρέψουν κάτι τέτοιο. Αυτές τις «πλάτες» πρέπει να τις αξιοποιήσουμε στο έπακρο, επιμένοντας αποφασιστικά και με ειλικρινή διάθεση συμφωνίας για μια δίκαιη και προπαντός βιώσιμη λύση, πάντοτε στο συμφωνημένο πλαίσιο της ομοσπονδίας και οπωσδήποτε χωρίς τουρκικές εγγυήσεις και κατοχικά στρατεύματα πάνω στο νησί, λες και χρειαζόμαστε κηδεμόνα.

Πάντως η διχοτόμηση της Κύπρου σε δύο ανεξάρτητα κράτη είναι ένας εφιάλτης που δε θέλουμε να δούμε. Κάνουν ολέθριο σφάλμα όσοι Ελληνοκύπριοι τυχόν πιστεύουν ότι ίσως αυτή να είναι τελικά η πιο βολική λύση. Χρόνια κάποιοι που είχαν στο μυαλό τους αυτή τη σκέψη, ισχυρίζονταν πως η Τουρκία τάχα δε θέλει διχοτόμηση, αλλά λύση για να ελέγχει όλη την Κύπρο. Αν ήταν όμως αυτό το ζητούμενο, το απλούστερο για την Τουρκία θα ήταν να στείλει τους Τουρκοκύπριους πίσω στην Κυπριακή Δημοκρατία με το σημερινό της Σύνταγμα. Μια χαρά θα διατηρούσε τα βέτο και τις εγγυήσεις της.

Η Τουρκία δρομολογεί τη διχοτόμηση εδώ και δεκαετίες, για να αλλάξει τη δημογραφική σύνθεση της Κύπρου, να την κάνει νησί με τουρκική πλειοψηφία, μετατρέποντας τους Κύπριους σε μειοψηφία. Αν κάτι διέσωσε την κρατική μας οντότητα και την επιβίωσή μας σε τούτο το νησί τόσα χρόνια ήταν η αριθμητική μας υπεροχή, γιατί η διεθνής κοινότητα δε θα μπορούσε να ενθαρρύνει αποσχιστικές πράξεις μειονοτήτων σε καμία χώρα του κόσμου. Αν η Τουρκία καταφέρει το στόχο της, τα παιδιά μας θα ζήσουν σε μια πολύ διαφορετική πατρίδα, που θα πάψει πια να είναι δική τους. Έχουμε εθνικό χρέος απέναντι στην ιστορία μας και ηθικό χρέος απέναντι στα παιδιά μας να επιδιώξουμε λύση στη βάση των όσων έχουμε συμφωνήσει μέχρι σήμερα με την άλλη πλευρά, σε συνέχεια δηλαδή των όσων συμφωνήθηκαν μέχρι το Κραν- Μοντανά τα οποία, ανάμεσα σε άλλα, διασφαλίζουν τη σημερινή δημογραφική ισορροπία Ελληνοκυπρίων και Τουρκοκυπρίων σε αναλογία 4 προς 1, ώστε να μην επιτραπεί ποτέ στην Τουρκία να αλλάξει το δημογραφικό χάρτη του νησιού. Εφόσον καταλήξουμε σε λύση, η Τουρκία δε θα έχει κανένα λόγο στην Κύπρο, δε θα έχει κανένα έρεισμα να παρεμβαίνει στα εσωτερικά ενός ευρωπαϊκού κράτους, ούτε να προβάλλει εδαφικές ή θαλάσσιες διεκδικήσεις, όπως κάνει σήμερα, εκμεταλλευόμενη την εκκρεμότητα. Μόνο έτσι θα σταματήσει η πειρατική συμπεριφορά της Τουρκίας, μόνο έτσι θα γίνει ξανά η πατρίδα μας πραγματικά δική μας.