Η ιστορία της πιο συγκλονιστικής φωτογραφίας του πολέμου στο Βιετνάμ

Μια εικόνα-σύμβολο για τη διαχρονική φρίκη του πολέμου.

Η φωτογραφία παιδιών να τρέχουν με εγκαύματα μετά από χτύπημα με βόμβες ναπάλμ αποτελεί μια από τις πιο συγκλονιστικές φωτογραφίες όχι μόνο του πολέμου του Βιετνάμ αλλά και του 20ού αιώνα.

Πίσω τους διακρίνεται καπνός από το σημείο του βομβαρδισμού ενώ ένα μείγμα τρόμου, πόνου και πανικού αποτυπώνεται στα παιδικά τους βλέμματα. Στρατιώτες από την 25η Μεραρχία του στρατού του Νοτίου Βιετνάμ ακολουθούν αβοήθητοι πίσω.

Η φωτογραφία τραβήχτηκε στις 8 Ιουνίου 1972 έξω από το χωριό Τρανγκ Μπανγκ και αποτελεί το καρέ ενός πολέμου που κατά υπολογισμούς κόστισε τη ζωή σε τουλάχιστον ένα εκατομμύριο ανθρώπους. Αν και ο επίσημος τίτλος της φωτογραφίας είναι «The Terror of War» (Ο τρόμος του πολέμου), έγινε περισσότερο γνωστή με το «Napalm Girl» (Το κορίτσι της Ναπάλμ) από το κορίτσι που βρίσκεται γυμνό με σοβαρά εγκαύματα στο κέντρο της εικόνας. 

Το κορίτσι ονομάζεται Παν Τι Κιμ Πουκ και τελικά επέζησε από τα σοβαρά εγκαύματά του. Σημαντικό ρόλο στην επιβίωση των παιδιών έπαιξε ο φωτογράφος του Associated Press, Νικ Ουτ, ο οποίος τα βοήθησε μόλις τράβηξε την εμβληματική πλέον εικόνα του. Ακριβώς 50 χρόνια μετά από εκείνη τη μοιραία μέρα, οι Πατ Τι Κιμ Πουκ και ο Νικ Ουτ έχουν τακτικές επαφές και χρησιμοποιούν την ιστορία τους για να διαδώσουν μηνύματα ειρήνης.

«Δε θα ξεχάσω ποτέ αυτή τη στιγμή», είπε η Φουκ σε μια βιντεοκλήση από το Τορόντο, όπου ζει τώρα, σύμφωνα με το CNN. 

Το χωριό της βρισκόταν 30 μίλια βορειοδυτικά της Σαϊγκόν (τώρα Χο Τσι Μινχ) και είχε καταληφθεί από τις βόρειες κομμουνιστικές δυνάμεις. Σύμφωνα με ρεπορτάζ των New York Times της εποχής, ο στρατός του Νοτίου Βιετνάμ που υποστηριζόταν από τους Αμερικανούς είχε περάσει τρεις ημέρες προσπαθώντας να τους απωθήσει από το χωριό. Εκείνο το πρωί, η Πολεμική Αεροπορία του Νότου έστειλε αεροπλάνα Skyraider για να ρίξουν τις ναπάλμ, βόμβες που προκαλούν σοκαριστικά εγκαύματα έως και απανθράκωση. 

Η Φουκ και η οικογένειά της είχαν καταφύγει μαζί με άλλους αμάχους και στρατιώτες του Νοτίου Βιετνάμ σε έναν βουδιστικό ναό. Όταν άκουσαν τα αεροσκάφη του στρατού τους από πάνω, οι στρατιώτες προέτρεψαν όλους να φύγουν από εκεί, καθώς φοβήθηκαν ότι επρόκειτο για επίθεση των Βόρειων. Τα αεροσκάφη, ωστόσο, ήταν των Νοτίων οι οποίοι τους μπέρδεψαν για εχθρούς και τελικά τους βομβάρδισαν. 

Η Πουκ έσκισε ό,τι είχε απομείνει από τα ρούχα της και έτρεξε στον αυτοκινητόδρομο Route 1. Ο Βιετναμέζος φωτογράφος Ουτ, ο οποίος ήταν 21 ετών τότε, ήταν μεταξύ των αρκετών δημοσιογράφων που βρίσκονταν έξω από το χωριό Τρανγκ Μπανγκ για να καταγράψουν ενδεχόμενες μάχες. 

«Είδα την Κιμ να τρέχει και φώναζε (στα βιετναμέζικα) “Πολύ ζεστά! Πολύ ζεστά!”» είπε ο φωτογράφος σε βιντεοκλήση από το Λος Άντζελες. «Όταν τράβηξα τη φωτογραφία, είδα ότι το σώμα της είχε καεί πάρα πολύ και ήθελα να τη βοηθήσω αμέσως. Άφησα όλο τον εξοπλισμό της κάμερας στον αυτοκινητόδρομο και έριξα νερό στο σώμα της».

Στη συνέχεια, έβαλε τα τραυματισμένα παιδιά στο βαν του και τα οδήγησε σε ένα κοντινό νοσοκομείο. Κατά την άφιξή, το νοσοκομείο τον ενημέρωσε ότι δεν υπήρχε χώρος και θα πρέπει να πάνε στη Σαϊγκόν. Ο Ουτ τελικά έπεισε τους γιατρούς να τους δεχτούν. «Αν κάποιο από αυτά πεθάνει, θα έχετε πρόβλημα», τους απείλησε τονίζοντας ότι είναι δημοσιογράφος και μόλις είχε τραβήξει σοκαριστικές φωτογραφίες.

Μόλις έφυγε από το νοσοκομείο πήγε στο γραφείο του Associated Press στη Σαϊγκόν για να δώσει τις φωτογραφίες.

«Όταν επέστρεψα στο γραφείο μου, ο τεχνικός του σκοτεινού δωματίου και όλοι όσοι είδαν τη φωτογραφία μου είπαν αμέσως ότι ήταν πολύ δυνατή και ότι η φωτογραφία θα κέρδιζε Πούλιτζερ». Είχαν δίκιο: Ο Ουτ τιμήθηκε με το βραβείο Πούλιτζερ το 1973. Η εικόνα του τιμήθηκε επίσης με το World Press Photo of the Year αφού εμφανίστηκε στα πρωτοσέλιδα περισσότερων από 20 κορυφαίων ημερήσιων εφημερίδων των ΗΠΑ.

Δεν υπάρχουν σαφή στοιχεία που να υποστηρίζουν τον ισχυρισμό ότι το «Κορίτσι της Ναπάλμ» επιτάχυνε το τέλος του πολέμου του Βιετνάμ, ο οποίος συνεχίστηκε τελικά μέχρι το 1975 οδηγώντας σε ήττα των Νοτίων και των Ηνωμένων Πολιτειών. Όσον αφορά την αμερικανική κοινή γνώμη, σίγουρα έπαιξε σημαντικό ρόλο ευαισθητοποίησης, αλλά οι αντιπολεμικές διαδηλώσεις είχαν ήδη γίνει μαζικές από τα τέλη της δεκαετίας του 1960.  

Σε κάθε περίπτωση, ωστόσο, η φωτογραφία εξελίχθηκε σε ένα πραγματικό σύμβολο, αποτυπώνοντας τη φρίκη μιας από τις πιο βάρβαρες πτυχές του ανθρώπινου πολιτισμού, τον πόλεμο

lifo.gr

Follow Vantagemag on Instagram to see the latest news