Αναδεικνύοντας τον παραμυθένιο κόσμο της Μεσαιωνικής Εποχής

Η Μαρία Τσαντίλα Τοφινή, Πολιτιστική Λειτουργός του Δήμου Αγίας Νάπας, μας διηγείται τη μακρά ιστορία του Μεσαιωνικού Φεστιβάλ Αγίας Νάπας.

Της Ειρήνης Τσομαλλούρη

Το Μεσαιωνικό Φεστιβάλ Αγίας Νάπας είναι ένας ετήσιος θεσμός, ο οποίος ταξιδεύει τους επισκέπτες στον παραμυθένιο κόσμο της μεσαιωνικής εποχής. Έναν κόσμο με σταυροφόρους, ιππότες, πρίγκιπες, μάγισσες, δράκους, μουσική και χορό. Οι δραστηριότητες του Φεστιβάλ άρχισαν το 2006 και είναι εμπνευσμένες θεματολογικά από την περίοδο του Μεσαίωνα, λειτουργώντας ως αφηγηματικές και περιγραφικές αναπαραστάσεις των εκδηλώσεων της καθημερινότητας και των γεγονότων της εποχής.

Το ξεκίνημά του αποτέλεσε ένα τολμηρό βήμα στα πολιτιστικά δρώμενα της περιοχής και υπήρχαν ενδοιασμοί για το αν θα διέγραφε μια επιτυχημένη πορεία. Όμως με την αγάπη, τη φροντίδα και τις άοκνες προσπάθειες των Υπηρεσιών του Δήμου Αγίας Νάπας, υπό την καθοδήγηση της πολιτιστικής λειτουργού, η οποία εργάστηκε χωρίς να φείδεται χρόνου και κόπων, σαν να μεγάλωνε ένα δικό της παιδί, έφτασε σήμερα, μετά από 16 χρόνια επιτυχημένης πορείας, να έχει αποκτήσει διεθνές κύρος, προσελκύοντας χιλιάδες περιηγητών, συμβάλλοντας μάλιστα στην επέκταση της τουριστικής περιόδου της Αγίας Νάπας. Στο πλαίσιο του Φεστιβάλ έχουν υπάρξει συνεργασίες με άλλα Μεσαιωνικά Φεστιβάλ όπως το Μεσαιωνικό Φεστιβάλ Ρόδου, της Μάλτας – Μεσαιωνικό Φεστιβάλ Mοdena και το Καρναβάλι της Βενετίας.

Οι κύριες εκδηλώσεις σήμερα πραγματοποιούνται στην Εξέδρα της Κεντρικής Πλατείας Αγίας Νάπας. Το Φεστιβάλ πραγματοποιείται κάθε Οκτώβριο και έχει διάρκεια 8 ημέρες, γεγονός που το καθιστά ως ένα από τα μεγαλύτερα σε συνεχόμενη διάρκεια φεστιβάλ στην Κύπρο αλλά και την Ευρώπη. Οι δραστηριότητες του φεστιβάλ περιλαμβάνουν θέατρο δρόμου, μουσικοχορευτικές και θεατρικές παραστάσεις της εποχής με ομάδες από χώρες όπως Ελλάδα, Ρωσία, Ιταλία, Ουκρανία, Ρουμανία, Σλοβακία, Γερμανία, Ολλανδία, Γαλλία, Ισπανία, Λευκορωσία, Τσεχία και Κύπρο. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης συμμετοχή σχολείων και ομάδων, τα μέλη των οποίων φέρουν μεσαιωνικές ενδυμασίες. Επιπλέον, κατά μήκος του εξωτερικού διαδρόμου του μοναστηριού διοργανώνονται «Μεσαιωνικά παζάρια» με χειροποίητα προϊόντα της εποχής (π.χ. κρασί σε ξύλινα βαρέλια, Μεσαιωνικά εδέσματα κ.ά.) και εκθέσεις από συλλογές όπλων, κεντημάτων και υφαντών και «Μεσαιωνικά εργαστήρια» κεραμοποιίας, καλαθοπλεκτικής κ.ά.

Συνεχίζοντας και φέτος τη δραστηριοποίηση του, το Μεσαιωνικό Φεστιβάλ θα αποτελέσει και πάλι μια μεγάλη γιορτή με συμμετοχή εκατοντάδων καλλιτεχνών και χιλιάδων επισκεπτών που θα απολαύσουν ό,τι θαυμαστό θα παρουσιάσει. Οι άνθρωποι που το διαχειρίζονται αποτελούν την καλύτερη εγγύηση ότι το φεστιβάλ θα συνεχίσει ως ένα από τα σημαντικότερα «στολίδια» του νησιού, για το οποίο ο Δήμος Αγίας Νάπας αλλά και όλη η Κύπρος μπορεί να υπερηφανεύεται. Μέλημα του Δήμου Αγίας Νάπας είναι μέσα από τις πολιτιστικές δραστηριότητές του να μεταφέρει τα έθιμα και τα ήθη στις νέες γενιές. Από τη μακρά πολιτιστική πορεία του Δήμου, η Αγία Νάπα είχε γίνει γνωστή σε αρκετές χώρες, μέσα από τις πολιτιστικές δραστηριότητες που πραγματοποιούνται.

Η Μαρία Τσαντίλα Τοφινή μάς αναφέρει ότι, συζητώντας με την πρώην δήμαρχο Αγίας Νάπας, Βάρβαρα Περικλεούς και την Πολιτιστική Επιτροπή του Δήμου το 2005 – 2006, είχαν έρθει σε επαφή με τις πολιτιστικές υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού, το Υπουργείο Εμπορίου και άλλες συναφείς υπηρεσίες. Μέσα από τις συζητήσεις και ανταλλαγή απόψεων, είχαν αποφασίσει ότι θα πρέπει να διοργανωθεί ένα μοναδικό θεματολογικά φεστιβάλ με συγκεκριμένη ταυτότητα, που θα αντιπροσωπεύει την επαρχία Αμμοχώστου, αλλά και ολόκληρο το νησί.

Με την πρωτοβουλία των δύο υπουργείων να αναλάβουν όλα τα έξοδα, και με διοργανωτή τον Δήμο Αγίας Νάπας, το 2006 δημιουργήθηκε το πρώτο Φεστιβάλ Μεσαιωνικής Μουσικής μέσα στην αυλή του Μεσαιωνικού Μοναστηριού Αγίας Νάπας, το οποίο διήρκεσε επτά ημέρες. Τη διοργάνωση του πρώτου φεστιβάλ είχε αναλάβει ο μουσικοσυνθέτης Μιχάλης Χριστοδουλίδης, ο οποίος κατάρτησε το πρόγραμμα σε συνεργασία με τον Μάριο Παπαδόπουλο και τον αείμνηστο Πανίκο Σχοινή.

Η έναρξη έγινε με συναυλία του συνθέτη Μιχάλη Χριστοδουλίδη και με ερμηνευτή τον Κουλή Θεοδώρου, σε εξέδρα που στήθηκε ειδικά, στον περίβολο του μεσαιωνικού μοναστηριού. Ακολούθησαν συναυλίες μεσαιωνικής μουσικής με συγκροτήματα από την Ιταλία. Κατά τις τελευταίες δύο ημέρες του Φεστιβάλ, το πρόγραμμα συνεχίστηκε στην κεντρική πλατεία Αγίας Νάπας με παραστάσεις θεάτρου δρόμου. Λόγω της άγνωστης τότε για το ευρύ κοινό θεματολογίας του, το φεστιβάλ δεν προσέλκυσε τον κόσμο που αναμενόταν, γεγονός που είχε προβληματίσει το δημοτικό συμβούλιο και τον τότε δήμαρχο, τον αείμνηστο Αντώνη Τσόκκο. Παρ’ όλα αυτά, αποφάσισαν να συνεχιστεί το δύσκολο, αλλά μαγικό και ωραίο Μεσαιωνικό ταξίδι, πιστεύοντας στην προοπτική του. Και αυτό ταυτόχρονα με την διακοπή της επιχορήγησης του Φεστιβάλ από τα δύο Υπουργεία, λόγω της ένταξης της Κύπρου στο Ευρώ.

Το δεύτερο Μεσαιωνικό Φεστιβάλ πραγματοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2007 και το τρίτο τον Ιούνιο του 2008. Μετά από εισηγήσεις επί Δημαρχίας κ. Γιάννη Καρούσου, από το 2008 κι έπειτα το Μεσαιωνικό Φεστιβάλ πραγματοποιείται τον μήνα Οκτώβριο και όχι Ιούνιο.

Το τέταρτο Μεσαιωνικό Φεστιβάλ, πραγματοποιήθηκε το 2009. Λόγω του περιορισμένου προϋπολογισμού, είχαν αφαιρεθεί όλα τα ξένα συγκροτήματα, εστιάζοντας σε πολιτιστικές ομάδες από Ελλάδα και Κύπρο. Η περιορισμένη προσέλευση κοινού προβλημάτιζε τον Δήμο Αγίας Νάπας και γίνονταν προσπάθειες εξεύρεσης λύσεων και τρόπων, ώστε το Φεστιβάλ να διαδοθεί σε ολόκληρη την Κύπρο και να αγκαλιαστεί από το κοινό.

Έτσι, στο έκτο Μεσαιωνικό Φεστιβάλ το 2010, στο πρόγραμμα προστέθηκε η ομάδα «BATUKINIO» από την Κύπρο, μία εντυπωσιακή παρουσίαση της μοναδικής στο είδος της πολυμελούς ομάδας κρουστών. Με τη συμβολή της μπάντας ξεκίνησε να γίνεται μια μικρή παρέλαση.

Στο έβδομο Φεστιβάλ, ο Δήμος είχε εντάξει στο πρόγραμμα του φεστιβάλ το γερμανικό συγκρότημά Μεσαιωνικής Μουσικής «SPEILLEUTE HEYDEKRAUT», το οποίο αποτελείται από δέκα μέλη, από το χωριό Fischwasser της Γερμανίας. Με γκάιντες, φλάουτα και τύμπανα, ντυμένοι με παραδοσιακές Μεσαιωνικές στολές, θέλουν να φέρουν την ζωή των μουσικών του Μεσαίωνα πιο κοντά στις ημέρες μας. Επιπρόσθετα, η κ. Τοφινή είχε αρχίσει να μελετά περισσότερο και να συγγράφει κείμενα, ώστε με το πέρασμα του χρόνου, η μαγεία του Μεσαιωνικού Φεστιβάλ να μη χαθεί, αλλά να εδραιωθεί ως ένας επιτυχημένος θεσμός. Στο πλαίσιο του εμπλουτισμού των συμμετοχών, ξεκίνησε η συνεργασία με το Θεατρικό εργαστήρι του Πανεπιστήμιου Κύπρου, το Δημοτικό Σχολείο Αγίας Νάπας μέσα από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα Comenius (Uknight Europe) και άλλες διάφορες θεατρικές ομάδες, με στόχο την πραγματοποίηση μίας μεγάλης παρέλασης κατά την έναρξη του Μεσαιωνικού Φεστιβάλ. Για την επιτυχία του στόχου ο Δήμος απηύθυνε ένα διεθνές κάλεσμα προς καλλιτεχνικές και πολιτιστικές ομάδες από όλο τον κόσμο. Η ανταπόκριση ήταν τόσο μεγάλη κι ενθουσιώδης, με αποτέλεσμα τη συμμετοχή 200 και πλέον καλλιτεχνών από διάφορες χώρες της Ευρώπης και όχι μόνο.

Από το έβδομο φεστιβάλ κι έπειτα, στο πρόγραμμα προστέθηκε και το Ολλανδικό θέατρο δρόμου «PAVANA», το οποίο είναι ένα μικρό, αλλά παγκοσμίου καλλιτεχνικού εκτοπίσματος θέατρο δρόμου, το οποίο αποτελείται από ξυλοπόδαρους, ακροβάτες και χορευτές. Με τα εντυπωσιακά κοστούμια τους, αιχμαλωτίζουν το κοινό στο μαγικό, εξωπραγματικό κόσμο τους, κερδίζοντας κάθε φορά τις εντυπώσεις. PAVANA και Μεσαιωνικό Φεστιβάλ Αγίας Νάπας έχουν πλέον ταυτιστεί αφού η σπουδαία αυτή ομάδα με εκατοντάδες παρουσιάσεις ετησίως ανά τον κόσμο, έρχεται κάθε χρόνο στη Κύπρο αποκλειστικά και μόνο για τις παρουσιάσεις της στο Μεσαιωνικό.

Το όγδοο Μεσαιωνικό Φεστιβάλ έχει αγκαλιαστεί σε μεγάλο βαθμό από εθελοντές, οι οποίοι στήριξαν το φεστιβάλ και το εμπλούτισαν με πρωτότυπες ιδέες και εισηγήσεις. Μερικοί από αυτούς είναι ο κ. Κυριάκος Χατζηγιάννης, ο οποίος παρουσίασε έκθεση Μεσαιωνικών όπλων και ο αείμνηστος Γιώργος Κογιώνης με τις μεσαιωνικές ανθοκομικές δημιουργίες και τη μοναδική έκθεση της προίκας της γιαγιάς του.

Με το πέρας και του όγδοου Μεσαιωνικού Φεστιβάλ, η κ. Τσαντίλα ταξίδεψε στη Ρόδο, όπου συνάντησε τον Δήμαρχο του νησιού και την υπεύθυνη του Μεσαιωνικού Φεστιβάλ Ρόδου Anna M. Achiola (Poeessa), με σκοπό να ανταλλάξουν ιδέες, αλλά και συμμετοχές ομάδων και συγκροτημάτων του Ροδίτικου φεστιβάλ και αυτού της Αγίας Νάπας.

Το 2010 η επιτυχία του Φεστιβάλ απογειώθηκε και συνεχίζει μέχρι και σήμερα να βρίσκεται στο πιο ψηλό βάθρο των Πολιτιστικών Δρώμενων της Κύπρου. Το 2019 είχε βραβευθεί με χρυσή διάκριση από τα Cyprus Tourist Awards και χιλιάδες άτομα όλων των ηλικιών αγκάλιασαν το Φεστιβάλ, τόσο ντόπιοι όσο και ξένοι.

Κάθε Οκτώβριο ταξιδεύουμε πίσω στον χρόνο για να περιπλανηθούμε στο Μεσαίωνα. Μεσαιωνικοί δράκοι, μάγισσες, τοξοβόλοι, μουσικοί, θεατρίνοι, πρίγκιπες και βασιλιάδες δημιουργούν μια παραμυθένια ατμόσφαιρα στην Αγία Νάπα. Απώτερος στόχος του Φεστιβάλ είναι να μετουσιωθεί σε πολιτιστική παράδοση της περιοχής, με τον κόσμο να το αισθάνεται δικό του και να αδημονεί κάθε χρόνο, προετοιμάζοντας τη δική του συμμετοχή έτσι που ο καθένας ξεχωριστά να συμβάλει στην επιτυχία της διοργάνωσής του. Η Κύπρος γενικότερα αλλά και η επαρχία Αμμοχώστου έχει μια πλούσια Μεσαιωνική Ιστορία και έχει την δυνατότητα να αναδείξει ιστορίες, μύθους, παραμύθια και τη μαγεία του Μεσαίωνα, έτσι ώστε να γίνει πόλος έλξης για τον κάθε επισκέπτη. «Η νεράιδα του γιαλού της Αγίας Νάπας, η νεράιδα της αυγής, η πιο όμορφη της γης, με ένα χαμόγελο κλείνει τα φτερά της, γέρνει το κεφάλι στου φεγγαριού την πλάτη και ο ύπνος της την ταξιδεύει σε χώρες μαγικές για να βρεθεί εδώ ξανά, με παραμύθια ονειρικά, στο Μεσαιωνικό Φεστιβάλ Αγίας Νάπας, 8 με 15 Οκτωβρίου».

Follow Vantagemag on Instagram to see the latest news