Aretha Franklin: Η φωνή του Θεού

Ελάχιστοι άλλοι καλλιτέχνες είχαν ανάλογη επίδραση σε ολόκληρο το τοπίο της αµερικανικής µουσικής, ασχέτως είδους, όσο η βασίλισσα της σόουλ που πέθανε στα 76 της χρόνια.

Η Αρίθα Λουίζ Φράνκλιν γεννήθηκε στις 25 Μαρτίου 1942 στο Μέμφις του Τενεσί. Ήταν κόρη του ιεροκήρυκα Κλάρενς Φράνκλιν και της συζύγου του Μπάρμπαρα, μιας ολοκληρωμένης πιανίστριας και τραγουδίστριας. Το 1948 οι γονείς της χώρισαν και η μικρή Αρίθα μεγάλωσε με την γιαγιά της και την σπουδαία τραγουδίστρια της μαύρης μουσικής Μαχάλια Τζάκσον. Την εποχή εκείνη άρχισε να εκδηλώνει το ενδιαφέρον της για την μουσική, μαθαίνοντας πιάνο και παρακολουθώντας τα ζωηρά και θεατρικά κηρύγματα του πατέρα της στην εκκλησία των Βαπτιστών του Ντιτρόιτ, που προσέλκυαν πλήθος προσωπικοτήτων της μαύρης κοινότητας, όπως του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, του Τζάκι Γουίλσον και του Σαμ Κουκ.

Με την ενθάρρυνση του πατέρα της ασχολήθηκε με την μουσική εγκαταλείποντας το σχολείο. Σε ηλικία 14 ετών, έχοντας αποκτήσει ήδη το πρώτο της παιδί, πραγματοποίησε την πρώτη της ηχογράφηση με θρησκευτικά τραγούδια. Με την θρησκευτική μουσική (γκόσπελ) ασχολήθηκε μέχρι το 1961, οπότε κυκλοφόρησε τον πρώτο της «κοσμικό» δίσκο με τον τίτλο «Aretha: With The Ray Bryant Combo», από τον οποίο ξεχώρισαν τα τραγούδια «Won’t Be Long» και «Rock-a-Bye Your Baby with a Dixie Melody».

Τον Νοέμβριο του 1966, άφησε την «Κολούμπια» για την «Ατλάντικ», ξεκινώντας την πιο πετυχημένη περίοδο της καριέρας της. Η πρώτη της επιτυχία, που ανέβηκε στο Νο9 του αμερικάνικού πίνακα επιτυχιών ήταν το τραγούδι «I Never Loved a Man (The Way I Love You)» από τον ομώνυμο δίσκο, που κυκλοφόρησε τον Μάρτιο του 1967. Βέβαια, η Φράνκλιν κέρδισε την αθανασία με ένα άλλο κομμάτι του δίσκου, το «Respect», που είχε πρωτοκυκλοφορήσει ο Ότις Ρέντινγκ δύο χρόνια νωρίτερα, και έγινε ο ύμνος του κινήματος για τα δικαιώματα των μαύρων στις ΗΠΑ.

«… Η Aretha Franklin έχει κερδίσει δεκαοχτώ βραβεία Grammy, έχει πουλήσει δεκάδες εκατοµµύρια δίσκους και έχει αναγνωριστεί γενικώς ως η µεγαλύτερη τραγουδίστρια στην ιστορία της µεταπολεµικής δηµοφιλούς µουσικής. James Brown, Sam Cooke, Etta James, Otis Redding, Ray Charles: ουδείς κι από αυτούς ακόµα δεν κατάφερε να αγγίξει την ισχύ της και την τεράστια γκάµα της, από τα γκόσπελ ως την τζαζ κι από τα R&B ως την ποπ. 

Στα βραβεία Grammy του 1998, ο Παβαρότι είχε ακυρώσει τελευταία στιγµή την εµφάνισή του λόγω προβλήµατος στον λαιµό και η Aretha κλήθηκε να τραγουδήσει για λογαριασµό του το «Nessun dorma», κυριολεκτικά την τελευταία στιγµή και χωρίς πρόβα.  

Αυτό που την κάνει τόσο ξεχωριστή δεν είναι µόνο ο όγκος του ρεπερτορίου της ή η καταρρακτώδης δύναµη του φωνητικού εργαλείου της. Είναι η µουσική της ευφυΐα, ο τρόπος που τραγουδά πίσω από τον ρυθµό, ο τρόπος που ραντίζει µε νότες ακόµα και µια συλλαβή, ο τρόπος που συγκροτεί, από στιγµή σε στιγµή, τη συναισθηµατική ισχύ ενός τρίλεπτου τραγουδιού. 

Λίγο καιρό πριν «φύγει» η υγεία της δηµοφιλούς τραγουδίστριας ήταν σε κρίσιµη κατάσταση και η οικογένειά της είχε ζητήσει από όλους «να προσευχηθούν» για εκείνη.