ΚΡΙΣΗ ΚΟΣΤΟΥΣ

Πως η κρίση του κόστους ζωής επηρεάζει τις ζωές μας και τι συνεπάγεται για το χειμώνα που έρχεται;

Ζητήσαμε τις απόψεις πολιτών πως το κόστος ζωής επηρεάζει τις ζωές μας και τι συνεπάγετε για το χειμώνα που έρχεται. Οι Κούλα Γούμενου, Μαρία Μολέσκη Χατζηχρήστου, Φλώρος Φλουρέντζου, Θανάσης Αθανασίου, Αντώνης Φάνου και Στέλιος Χαμπή κατέθεσαν τις απόψεις τους για το παραπάνω θέμα στο περιοδικό VOLT.

Από τον Ζανέττο Λουκά

Κούλα Γούμενου

Επιχειρηματίας – Sorriso accessories & more Πρόεδρος Καταστηματαρχών Παραλιμνίου Τεράστιο βάρος ευθύνης της κυβέρνησης και των πολιτικών

Σήμερα όλα τρέχουν γρήγορα χωρίς να τα προλαβαίνουμε. O βασικός μισθός που τίθεται σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2023, θα είναι €940 ευρώ (ακαθάριστα) με αναπροσαρμογή το 2024 και από εκεί και πέρα κάθε δύο χρόνια. Σε μια Κύπρο που όλα έχουν ανέβει, η καθημερινότητα είναι πολύ δύσκολη. Για παράδειγμα, βενζίνη, ρεύμα, νερό, ενοίκιο, φόροι, κοινωνικές ασφαλίσεις, ΓΕΣΥ, σχολεία, βιβλία, φροντιστήρια, μα πιο πολύ τα πράγματα που χρειαζόμαστε να φάμε για να ζήσουμε. Παλαιότερα χρειαζόσουν περίπου €100 στην υπεραγορά εβδομαδιαίος και μπορούσες να αγοράσεις τα απαραίτητα, τώρα χρειάζεσαι €180, ίσως και περισσότερα. Δεν είμαι οικονομολόγος, αλλά πιστεύω πως καθώς το κόστος ζωής ανεβαίνει (σχεδόν διπλασιάζονται), πρέπει παράλληλα να ανέβει και ο μισθός του απλού πολίτη για να μπορέσει να επιβιώσει.
Ο κόσμος πλέον είναι φτωχός και με ένα μηνιάτικο καταφεύγει στα κατεχόμενα για να επιβιώσει. Συνεχώς ακούμε την ατάκα «Όλα εκεί είναι πιο φθηνά». Κάτι το οποίο έχει τεράστιο βάρος ευθύνης η κυβέρνηση και οι πολιτικοί που τα προκάλεσαν αυτά. Έπαψα να θυμώνω γιατί πλέον είναι θέμα επιβίωσης και όχι πατριωτισμού. Προσωπικά νιώθω ένα μείγμα απαισιοδοξίας και στεναχώριας καθώς δεν βλέπω φως στο τούνελ. Ο Υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων κ. Κούσιος έχει αυξήσει το μισθό, όμως πάλι καθιστά ανίκανο τον Κύπριο πολίτη να ζήσει ευπρεπώς, καθώς οι χώροι εστίασης, καφετέριες, επιχειρήσεις εμπορίου είναι στον αναπνευστήρα και προσπαθούν να επιζήσουν. Η Κύπρος μας έγινε η χώρα των πλουσίων και των φτωχών. Έχει χαθεί το φυσιολογικό μέτρο. Ο χειμώνας θα είναι δύσκολος καθώς έχουμε να καλύψουμε αρκετές ανάγκες. Αυτό σημαίνει πως θα ζήσω ένα μαζεμένο χειμώνα, σκεπτόμενη τι θα αγοράζω. Σίγουρα αυτό δεν ισχύει για όλους, κάποιοι έχουν να φυλάξουν, να επενδύσουν, (αυτό που ίσχυε για τους περισσότερους Κύπριους παλαιότερα). Λυπάμαι πολύ για αυτή την κατάσταση και θέλουμε τη ζωή μας πίσω. Αυτοί που την κατάστρεψαν πρέπει να μας βρούνε λύσεις.

Μαρία Μολέσκη Χατζηχρήστου

Επιχειρηματίας – Terminal & Brand Shop Πρόεδρος Καταστηματαρχών Αγίας Νάπας Ο χειμώνας θα είναι πιο «κρύος» και πιο «τσουχτερός».


Δυστυχώς ζούμε πρωτόγνωρες οικονομικές συνθήκες με αρνητικότατες συνέπειες στη καθημερινότητα όλων μας. Οι εξωγενείς παράγοντες όπως η αύξηση του κόστους ενέργειας, πρώτων υλών, μεταφορικών, ο πόλεμος στην Ουκρανία, αλλά και η πανδημία, έχουν δημιουργήσει ένα ασφυκτικά αρνητικό οικονομικό περιβάλλον για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Από την μια έχουμε την άνοδο των τιμών σε όλα τα προϊόντα και υπηρεσίες με ένα πληθωρισμό της τάξης του 10% και από την άλλη τα εισοδήματα και οι μισθοί βρίσκονται όχι μόνο καθηλωμένοι αλλά και πιο μειωμένοι από την κρίση του 2012. Υπολογίζοντας μόνο το κόστος του ηλεκτρικού ρεύματος που έχει διπλασιαστεί τον τελευταίο χρόνο και λαμβανομένου υπόψη της αβεβαιότητας που κυριαρχεί στις αγορές, είναι προβλέψιμο και χειροπιαστό το γεγονός ότι ο επερχόμενος χειμώνας σίγουρα θα είναι πιο «κρύος» και πιο «τσουχτερός». Το κράτος καθώς έχοντας αυξημένα έσοδα από φορολογίες και ΦΠΑ θα πρέπει άμεσα να στηρίξει τους πολίτες, να εφαρμόσει προγράμματα χορηγιών για φωτοβολταϊκά, να φορολογήσει υπερκέρδη και να εφαρμόσει ολοκληρωμένο σχέδιο αντιμετώπισης της κατάστασης.

Φλώρος Φλουρέντζου

Σύμβουλος Ακινήτων Ομίλου Giovani Homes

Ο ερχόμενος χειμώνας θα είναι όντως δύσκολος

Είναι γεγονός ότι διανύουμε κρίση που έχει εκτοξεύσει το κόστος ζωής σε πρωτόγνωρα επίπεδα. Η κρίση σε όλες της τις εκφάνσεις, είναι αποτέλεσμα της πανδημίας του του κορονοϊού σε συνδυασμό με τον πόλεμο στην Ουκρανία. Αναμφίβολα, αυτό επηρεάζει αρνητικά τις ζωές μας, σε πολλούς τομείς: προσωπικό, κοινωνικό, πολιτικό και οικογενειακό τρόπο ζωής. Πρωτίστως, η κρίση επηρεάζει τη ψυχολογία και τη συμπεριφορά όλων, καθώς οι πολίτες αισθάνονται οικονομικές πιέσεις, αγχώνονται με τη συνεχή αύξηση των τιμών, αφού καλούνται με περιορισμένα μέσα να καλύψουν πληθώρα αναγκών και υποχρεώσεων. Ταυτόχρονα, η φτώχεια, η ανεργία και η αβεβαιότητα του μέλλοντος, εντείνει την ανασφάλεια και την ανησυχία. Ο ερχόμενος χειμώνας θα είναι όντως δύσκολος αφού η αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών θα συνεχίσει να δέχεται πιέσεις, οι επιχειρήσεις ίσως αναβάλουν προγραμματισμένες επενδύσεις, οι τράπεζες θα αυξήσουν τα δανειστικά επιτόκια, οι πρώτες ύλες και βασικά αγαθά θα συνεχίσουν να έχουν ανοδική πορεία, η αύξηση των ενοικίων και η δυσκολία αγοράς κατοικίας θα έρθουν να προστεθούν στην ήδη επιβαρυμένη λίστα. Στα θετικά ωστόσο, καταγράφεται το γεγονός ότι ο κλάδος της ανάπτυξής γης καθώς και ο κατασκευαστικός τομέας συνεχίζουν να αποτελούν την ασφαλέστερη επιλογή για τους ενδιαφερόμενους αγοραστές ακινήτων και επενδυτές. Άξιο αναφοράς είναι, επίσης, ότι το ενδιαφέρον των αγοραστών έχει μετατοπιστεί στην αγορά διαμερίσματος για πρώτη κατοικία ή για επένδυση κάτι που αντικατοπτρίζει και την αλλαγή στην τάση της αγοράς ακίνητων ως επακόλουθο των προαναφερθέντων παραμέτρων. Ορισμένοι παράγοντες που πρέπει να λαμβάνουν υπόψη οι αγοραστές είναι η τοποθεσία του ακίνητου, η ποιότητα κατασκευής, η δυνατότητα ενοικίασης και πόσο εύκολα μπορούν να ρευστοποιήσουν την επένδυση σε περίπτωση που χρειαστεί να πωληθεί.

Θανάσης Αθανασίου

Διευθυντής εταιρείας Sweet Home Estates

«Ψυχρός» χειμώνας με αρκετές δυσκολίες

Η απότομη αύξηση του κόστους ζωής θα επηρεάσει δραματικά την τσέπη κάθε νοικοκυριού. Ο κόσμος το βιώνει καθημερινά εδώ και κάποιους μήνες, αφού έχουν αυξηθεί οι τιμές σε όλα τα βασικά αγαθά της καθημερινότητας. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να μειώνεται η αγοραστική δύναμη, ενώ τα εισοδήματα παραμένουν σταθερά. Το μεγαλύτερο πρόβλημα παρατηρείται στο κόστος του ηλεκτρισμού που έχει σχεδόν διπλασιαστεί και στο αυξημένο κόστος των καυσίμων, όπου οι τιμές έχουν αυξηθεί πέραν του 50%. Σε αυτά θα έρθει να προστεθεί και η αναμενόμενη αύξηση των επιτοκίων που θα μειώσει περισσότερο το διαθέσιμο εισόδημα, αφού θα αυξήσει τις δόσεις προς τα τραπεζικά ιδρύματα. Τα πιο πάνω υπολογίζονται ότι θα επιφέρουν μια αύξηση πέραν των €700 / μήνα για κάθε νοικοκυριό. Όλοι αντιλαμβανόμαστε ότι αυτός ο χειμώνας προβλέπεται να είναι αρκετά «ψυχρός». Εκεί που δεν υπάρχει η οικονομική άνεση να ανταπεξέλθουν στα αυξημένα κόστη, η ακρίβεια περιορίζει την κατανάλωση, με το κόσμο να περιορίζει τις αγορές του στα απολύτως απαραίτητα αγαθά. Η μειωμένη ζήτηση θα επιφέρει χαμηλότερες πωλήσεις στις τοπικές επιχειρήσεις όπου αναμφίβολα θα επηρεάσουν και το εισόδημα. Συνεπώς, η ακρίβεια θα μας οδηγήσει σε μια νέα οικονομική κρίση που θα πρέπει να ληφθούν νέα δραστικά μέτρα για να καταφέρουμε να ανακάμψουμε και πάλι.

Αντώνης Φάνου

Επιχειρηματίας – Hippocampus Restaurant

Το κόστος ζωής έχει ανέβει κατά 15-20%

Η μετά-covid εποχή αποδεικνύεται ακόμα πιο δύσκολη τελικά, απ’ ότι οι μέρες της καραντίνας. Το να μην δουλεύεις ή να έχεις μειωμένα εισοδήματα εν καιρό πανδημίας, φαντάζει πολύ πιο φυσιολογικό σε σχέση με την κατάσταση που βιώνουμε σήμερα. Η προσμονή για τις καλύτερες μέρες έδωσε την θέση της, στην αβεβαιότητα και το άγχος αν τελικά θα είμαστε σε θέση να καλύψουμε τις ανάγκες μας, παρόλο που δουλεύουμε και προσπαθούμε ακόμα πιο σκληρά. Με απλά μαθηματικά το κόστος ζωής έχει ανέβει κατά 15-20%, ένα νούμερο που αφορά τις καθημερινές μας ανάγκες και δυστυχώς τα εισοδήματα για τους πλείστους παρέμειναν σταθερά. Χωρίς την ανάλογη αύξηση των εισοδημάτων ο μόνος τρόπος για επιβίωση είναι οι πολλαπλές περικοπές. Μετά από την κρίση του 2013 ακούς ξανά συζητήσεις για τα έξοδα θέρμανσης, για το κόστος στα αναγκαία ψώνια της οικογένειας. Ο καθένας θα μαζέψει ότι ο ίδιος θεωρεί περιττό, αλλά ας φροντίσουμε να μην λείψουν από κανένα μας, οι χαρούμενες στιγμές, ειδικά τις χριστουγεννιάτικες μέρες να μην νιώσει κανένα παιδί ότι δεν μπορεί να γιορτάσει. Δύσκολες μέρες για όλους, ας νοιαστούμε όλοι για όλους.

Στέλιος Χαμπής

Εκτιμητής – Σύμβουλος ακινήτων Arena Properties


Ο χειμώνας συνεπώς θα είναι βαρύς και τσουχτερός!

Οι συνέχεις αυξήσεις τιμών έχουν αλυσιδωτές αρνητικές συνέπειες στην αγοραστική δύναμη του καταναλωτή και μειώνουν αισθητά το διαθέσιμο εισόδημα για εναλλακτικές αγορές αγαθών πέραν από αυτών των πρώτων αναγκών. Ο πληθωρισμός, ειδικά στο καλάθι της νοικοκυράς (αγαθά πρώτων ανάγων) μειώνουν εκδήλως το βιοτικό επίπεδο, το ηθικό καθώς και την ψυχολογία των πολίτων, αυξάνει την εγκληματικότητα και την παραβατικότητα, καθώς και την διάθεση για εργασία. Η έλλειψη ρευστότητας στα νοικοκυριά και η μείωση της αγοραστικής δύναμης, οδηγεί στην συρρίκνωση της αγοράς και σε μια ενδελεχή κρίση της οικονομίας της Χωράς. Αρκετές επιχείρησεις κλείνουν λόγω της αύξησης τους κόστους ενέργειας και μεταφοράς προϊόντων λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, καθώς και άλλες δεν έχουν επανέλθει από την πανδημία Covid-19, ενώ κάποιες άλλες ναι είναι στον «αναπνευστήρα». Η αβεβαιότητα που υπάρχει στην αγορά θα μειώσει και το επενδυτικό ενδιαφέρον για νέες αναπτύξεις σπρώχνοντάς περεταίρω την οικονομία σε ύφεση. Ο χειμώνας συνεπώς θα είναι βαρύς και τσουχτερός!