URBAN.CULTURE.MAGAZINE

Το αόρατο τείχος της Γερμανίας – του Άντρου Καραγιάννη

Το αόρατο τείχος της Γερμανίας – του Άντρου Καραγιάννη

Συμπληρώθηκαν πρόσφατα 25 χρόνια από την πτώση του τείχους του Βερολίνου το οποίο οδήγησε στην επανένωση της Γερμανίας. Αρκετοί Ανατολικογερμανοί έσπευσαν τότε να σκαρφαλώσουν στο τείχος για να περάσουν πρώτοι τις πύλες του παραδείσου και να γευτούν τους καρπούς των ανθισμένων τοπίων (bluehende Landschaften) που τους υποσχόταν ο τότε καγκελάριος Χέλμουτ Κολ.

Άνθρωποι κάθε ηλικίας, με παράξενη κόμμωση και παλιομοδίτικα για τους Δυτικογερμανούς ρούχα, έβγαιναν από τα παράθυρα των «φθηνών» ανατολικογερμανικών αυτοκινήτων Trabant και Wartburg κραυγάζοντας «wir haben es geschafft», τα καταφέραμε. Αρκετοί από αυτούς έπεφταν στις αγκαλιές των περαστικών κλαίγοντας από χαρά, ευχαριστώντας συνάμα τους πολιτικούς για την πραγματοποίηση αυτού του άπιαστου ονείρου.

Δεν άργησαν όμως να γευτούν την πικρία και την καχυποψία με την οποία τους αντιμετώπισαν οι συμπατριώτες τους Δυτικογερμανοί. Το κοινωνικό κράτος, οι ιατροφαρμακευτικές παροχές, το κράτος προνοίας και το αποδοτικό σύστημα εκπαίδευσης που απολάμβαναν στην Ανατολική Γερμανία αποτελούσαν γι’ αυτούς πλέον παρελθόν. Ελάχιστοι Ανατολικογερμανοί κατάφεραν να εξεύρουν εργασία ενώ αρκετοί γνώρισαν την φτώχεια και την απαξίωση οδηγούμενοι στην ανεργία.

Η Ανατολική Γερμανία μαστιζόταν στα πρώτα χρόνια μετά την επανένωση της Γερμανίας από ραγδαία εσωτερική μετανάστευση. Αρκετοί μεσήλικες έχασαν τη δουλειά τους προκαλώντας τους ψυχικές διαταραχές και προβλήματα αλκοολισμού.

Αυτοί που επωφελήθηκαν ήταν οι μεγάλες δυτικογερμανικές εταιρείες που επένδυσαν στην αγορά ακινήτων, οι εμπορικές τράπεζες και οι βιομηχανίες διαλύοντας έτσι τις μικρομεσαίες παραδοσιακές επιχειρήσεις.

Στη Δυτική Γερμανία οι Ανατολικογερμανοί ένιωθαν πολίτες κατώτερης τάξης ενώ στην Ανατολική Γερμανία έβλεπαν τους προνομιούχους Δυτικογερμανούς να εξαγοράζουν τις περιουσίες τους.

Αυτή η διάκριση δημιούργησε ρωγμές στις σχέσεις Ανατολικών και Δυτικογερμανών. Οι πρώτοι κατηγορούσαν τους δεύτερους για αλαζονεία και υπερβολικό ζήλο, ενώ οι δεύτεροι θεωρούσαν τους πρώτους «χαζούς» (η πιο ήπια μετάφραση) και αχάριστους αφού δεν εκτιμούσαν την οικονομική βοήθεια που έφτασε από τη Δυτική Γερμανία μετά την επανένωση της χώρας.

Η έξοδος αρκετών Ανατολικογερμανών από την Ανατολική Γερμανία οδήγησε στην άφιξη αρκετών οικονομικών μεταναστών, οι οποίοι έπεσαν θύματα ξενοφοβίας και ρατσισμού λόγω της διάκρισης και της χαμηλής αυτοεκτίμησης που ένοιωθαν οι Ανατολικογερμανοί μετά την πτώση του τείχους του Βερολίνου. Τότε οι ακροδεξιοί στη Γερμανία κυκλοφορούν με μαύρες μπότες, δερμάτινα σακάκια και ξυρισμένα κεφάλια, ενώ σήμερα κυκλοφορούν με κοστούμια και ακριβούς χαρτοφύλακες.

Πολλοί δυτικογερμανοί τουρίστες που επισκέπτονται για πρώτη φορά την Ανατολική Γερμανία, μένουν κατενθουσιασμένοι από τις χαμηλές τιμές και φορολογίες σε σύγκριση με τη Δυτική Γερμανία. Πόλεις όπως το Ρόστοκ, η Λειψία και η Δρέσδη δεν διαφέρουν πολύ από το Βερολίνο και το Μόναχο.

Τα στερεότυπα όμως μεταξύ των Ανατολικογερμανών (Ossis) και των Δυτικογερμανών (Wessis) συνεχίζουν να υπάρχουν. Οι Ανατολικογερμανοί γίνονται αντικείμενα χλευασμού λόγω της συνήθειας τους να περιμένουν ώρες στην ουρά για να αγοράσουν «δυτικά» προϊόντα που θεωρούνταν είδη πολυτελείας. Σήμερα όμως στην καπιταλιστική κοινωνία που ζούμε ο κόσμος περιμένει έξω από τα πολυκαταστήματα για να προλάβει να αγοράσει τα καλύτερα είδη ένδυσης και υπόδησης σε τιμές ευκαιρίας ή για να προμηθευτεί έγκαιρα το τελευταίας τεχνολογίας κινητό τηλέφωνο.

Μέχρι και σήμερα δυστυχώς παλιοί και νέοι φοιτητές στην Ανατολική Γερμανία αντικρίζουν την απορία ή την αδιαφορία στο βλέμμα αυτών που ενημερώνονται για την ανατολικογερμανική τους μόρφωση.

Ας μην ξεχνάμε ότι και η Μέρκελ μεγάλωσε στην Ανατολική Γερμανία, όμως η περιοχή της Ανατολικής Γερμανίας φημίζεται πιο πολύ για τους Μπέρτχολτ Μπρέχτ, Γκαίτε, Σίλερ, τη Ρόζα Λούξεμπουργκ και τόσους άλλους.

Το αόρατο τείχος μεταξύ της κοινωνίας των Γερμανών πολιτών εξακολουθεί να υπάρχει και δύσκολα θα γκρεμιστεί. Το μόνο που ενώνει σήμερα τους Γερμανούς από την ανατολική μέχρι τη δυτική Γερμανία είναι η Εθνική Ομάδα Ποδοσφαίρου.

*Ο Άντρος Γ. Καραγιάννης είναι Δήμαρχος Δερύνειας.