URBAN.CULTURE.MAGAZINE

Τι πάει να πει είσαι Ρωσοπόντιος; – του Χρίστου Κυριάκου

Τι πάει να πει είσαι Ρωσοπόντιος; – του Χρίστου Κυριάκου

“Σα ξένα είμαι Έλληνας και σην Ελλάδαν ξένος”

Ξεκινώντας απ’ την αρχή, θα πρέπει να καταστήσω κατανοητό ότι, οι Πόντιοι είναι Έλληνες, που ζούσαν στην περιοχή του Πόντου, στα νότια παράλια της Μαύρης Θάλασσας ή του Ευξείνου Πόντου, όπως ονομάζεται αλλιώς η συγκεκριμένη θάλασσά. Αυτές οι περιοχές, σήμερα, ανήκουν στην Τουρκία. Αυτοί, ζούσαν σ’ εκείνες της περιοχές, από την αρχαιότητα. Στην πλειοψηφία τους, ο πληθυσμός αυτός, ήταν Χριστιανοί.

Στον Α’ παγκόσμιο πόλεμο, όταν οι Ρώσοι κατέλαβαν την Τραπεζούντα (1916), οι Οθωμανοί άρχισαν να εκδιώκουν τους Πόντιους με το πρόσχημα ότι υποστήριζαν τις κινήσεις τους. Τότε ξεκίνησε και η γενοκτονία των Ποντίων που στοίχισε την ζωή σε 400.000 χιλιάδες άτομα περίπου. Η εκδίωξη των Πόντιων συνεχίστηκε και μετά την συνθηκολόγηση της Ρωσίας, αφού, ο Μουσταφά Κεμάλ, με την ίδρυση της μυστικής οργάνωσης  “Mutafai Milliye”, κήρυξε το μίσος ενάντια στον Eλληνισμό του Πόντου με σκοπό τον αφανισμό τους. Η ολοκλήρωση του διωγμού τους, επήλθε με την “σύμβαση περί ανταλλαγής των Ελληνικών και Τουρκικών πληθυσμών” που υπογράφηκε στην Λοζάνη της Ελβετίας στις 30 Ιανουαρίου 1923.

Ένας τεράστιο αριθμός, διωγμένων Ποντίων, βρήκε καταφύγιο στην Ρωσία ενώ οι άλλοι κατέφυγαν στην Ελλάδα. Παρόλες τις δύσκολες συνθήκες διαβίωσης, κατάφεραν και διατήρησαν την γλώσσα, την θρησκεία, τα ήθη και τα έθιμα τους. Σαν λαός υπήρξαν ανέκαθεν εργατικοί και βοήθησαν την οικονομία των περιοχών που βρίσκονταν. 

Στην Ρωσία τους ονόμαζαν Πόντιους και στην Ελλάδα Ρωσοπόντιους. Βέβαια, μετά από τόσα χρόνια, πολλοί αμφισβητούν την Ελληνική τους καταγωγή. Η μετέπειτα εξάπλωση τους, σε άλλες χώρες, μπέρδευε ακόμη και τους ιδίους έτσι αυτοί που ζούσαν στην Γεωργία τους ονόμαζαν Καυκάσιους για να ξεχωρίζουν απ’ αυτούς που ζούσαν στην Ρωσία.

Το “τελικό πλήγμα” ήρθε με τις παράνομες Ελληνοποιήσεις που γίνονταν για διάφορους σκοπούς. Λόγω του ότι πολλά άτομα από την Γεωργία, Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν κατάφερναν και έπαιρναν την Ελληνική υπηκοότητα παράνομα, έφτασε η στιγμή που κι οι ίδιοι οι Πόντιοι δεν μπορούσαν να αποδείξουν την Ελληνική τους καταγωγή έτσι ο όρος Ρωσοπόντιος κατέληξε να είναι υποτιμητικός και συγχρόνως ρατσιστικός.