URBAN.CULTURE.MAGAZINE

The Golden Greek

Γράφει ο Χρίστος Κυριάκου

The Golden Greek

Το ηµερολόγιο έδειχνε 20 Σεπτεµβρίου του 1934. Οι φίλαθλοι είχαν κατακλύσει το στάδιο Wrigley Field του Illinois, στο Chicago, κάνοντας παγκόσµιο ρεκόρ εισιτηρίων σε αγώνα πάλης µε 35.275 θεατές και έσοδα 96.302 δολάρια. Ένα ρεκόρ που κράτησε µέχρι το 1952.

Όλοι ανυποµονούσαν να ξεκινήσει ο αγώνας που έµελε να ήταν θρυλικός. Πρώτος στο ρινγκ µπήκε ο William Harrison “Jack” Dempsey, πρώην παγκόσµιος πρωταθλητής βαρέων βαρών στο µποξ για 7 συναπτά έτη, 1919 µε 1926. Όπως έγραφαν οι εφηµερίδες, ήταν ο µόνος που θα µπορούσε να διαιτητεύσει τον αγώνα πάλης µεταξύ του Έλληνα Jim Londos και του Αµερικανού Ed “Strangler” Lewis (Λιούις ο “στραγγαλιστής”).

Οι Jim Londos και Ed “Strangler” Lewis είχαν ξαναπαλέψει πολλές φορές στο παρελθόν, µε τον Jim Londos να χάνει πάντα. Από την τελευταία τους αναµέτρηση είχαν περάσει 10 χρόνια, και από τότε, είχαν αλλάξει πολλά για τον Έλληνα παλαιστή.
Πρώτος, από τους παλαιστές, µπήκε ο Jim Londos που γνώρισε την αποθέωση από τους υποστηριχτές. Μετά µπήκε και ο Ed “Strangler” Lewis στο στάδιο προκαλώντας πανζουρλισµό. Ο τελευταίος, ήθελε να υπερασπιστεί τον τίτλο του παγκόσµιου πρωταθλητή για ακόµη ένα αγώνα αν και ήξερε πως θα ήταν πολύ δύσκολο. Αφού πήραν τις θέσεις τους στο ρινγκ και τις τελευταίες συµβουλές από τους προπονητές τους, ήχησε το καµπανάκι για την έναρξη του αγώνα.

Τα πρώτα λεπτά του αγώνα ήταν αρκετά για να καταλάβει κανείς τι επρόκειτο να γίνει. Οι παλαιστές έµοιαζαν σαν µανιασµένα σκυλιά. Ο διαιτητής, προσπαθούσε όσο µπορούσε να κρατήσει τον αγώνα εντός των αθλητικών πλαισίων.
Ο Jim Londos απέφευγε όσο µπορούσε το κεφαλοκλείδωµα (Sleeper hold) από τον Ed “Strangler” Lewis. Εξάλλου δεν είχε το προσωνύµιο “στραγγαλιστής” για πλάκα. Ο τελευταίος, φοβόταν µην τον ακινητοποιήσει ο Έλληνας κάτω στο καναβάτσο. Κανείς δεν ξέφευγε από το αεροπλανικό κόλπο (Airplane Spin) και τις λαβές υποταγής του (Boston crab). Τα χέρια του Έλληνα ήταν σαν τανάλιες.

Ο στραγγαλιστής προσπαθούσε όσο µπορούσε να κουράσει τον Έλληνα αλλά ο τελευταίος δεν έδειχνε σηµάδια κούρασης. Από την άλλη πλευρά, ο πονηρός Jim Londos, σκαρφίστηκε 2 τεχνάσµατα, για να τον ρίξει στο καναβάτσο, αλλά ο στραγγαλιστής έδειξε να ‘ναι ξύπνιος.

Ο χρόνος κυλούσε και τα ιδρωµένα κορµιά των παλαιστών έδειχναν πλέον κουρασµένα. Ο Ed “Strangler” Lewis, µετά από 2 πετυχηµένα κτυπήµατα στο πρόσωπο και την κοιλιακή χώρα, κατάφερε και στρίµωξε τoν Jim Londos στην γωνία του ρινγκ. Αµέσως όλοι σηκώθηκαν από τις θέσεις τους. Ήξεραν πως δεν θα την γλύτωνε ο Έλληνας. O στραγγαλιστής δεν χαριζόταν σε κανένα. Έτσι και έγινε. Ο Ed “Strangler” Lewis, σε µια αδύναµη στιγµή που έδειξε ο αντίπαλος του, τον κεφαλοκλείδωσε. Ο κόσµος, τώρα, ένιωθε πιο πολύ από ποτέ τον παλµό του αγώνα.

Ο Έλληνας προσπάθησε 2-3 φορές, µε απότοµες κινήσεις, να ξεφύγει από το κεφαλοκλείδωµα του αλλά τίποτα. Το ρολόι έδειχνε το 45ο λεπτό και ο Jim Londos ήταν ήδη 6 λεπτά στα τεράστια σφριγηλά χέρια του στραγγαλιστή. Οι θεατές ήξεραν πως δεν θα άντεχε για πολλή ακόµα.

Οι µόνοι που µπορούσαν, πλέον, να τον σώσουν, ήταν ο κόσµος ή ο διαιτητής είχε το δικαίωµα να διακόψει τον αγώνα. Οι οπαδοί του Έλληνα άρχισαν να φωνάζουν ρυθµικά το όνοµα του. Μ’ αυτόν τον τρόπο έδιναν κουράγιο. ∆ευτερόλεπτο µε δευτερόλεπτο οι φωνές τους δυνάµωναν. Ο Jim Londos άρχισε τότε να κάνει σπασµωδικές κινήσεις, για να ξεφύγει από τα χέρια του Ed “Strangler” Lewis. Ο κόσµος ενθουσιάστηκε. Πίστεψε στον Έλληνα. Οι φωνές τους δυνάµωσαν ακόµη περισσότερο. Ο στραγγαλιστής έδειχνε να κουράζεται. ∆εν µπορούσε να “κοιµίσει” τον Έλληνα που όλο και του ξέφευγε.
Αυτό συνεχίστηκε για ακόµη 1 λεπτό µέχρι που ο Jim Londos απελευθερώθηκε εντελώς από τα χέρια του αντιπάλου. Τώρα ο αγώνας πήρε µια άγρια οµορφιά. Ο στραγγαλιστής έδειχνε πολύ κουρασµένος µπροστά στον Έλληνα που ήταν λες και µπήκε τώρα στην παλαίστρα.

Τώρα, ήταν η σειρά του Jim Londos να κάνει κουµάντο στον αγώνα. Αφού τον κούρασε, εφάρµοσε το αεροπλανικό κόλπο, όπου πήρε τον στραγγαλιστή στα χέρια του, τον γύρισε 5-6 φορές κυκλικά και τον έριξε µε µανία στο καναβάτσο. Ο κόσµος ξετρελάθηκε. Καθώς ήταν χάµω, στάθηκε πάνω απ’ το κεφάλι του, που έβλεπε το καναβάτσο, του έπιασε τα πόδια και µε δύναµη του τράβαγε προς την αντίθετη µεριά, σχηµατίζοντας το αγγλικό γράµµα D. Ο Ed “Strangler” Lewis σφάδαζε από το πόνο. Έδειχνε αβοήθητος στα χέρια του Έλληνα.

Οι οπαδοί του Ed “Strangler” Lewis, προσπάθησαν να τον εµψυχώσουν αλλά µάταια. Αυτός έκανε σήµα στον διαιτητή να διακόψει τον αγώνα προτού ο Jim Londos του ξεριζώσει τα πόδια. Το καµπανάκι για την λήξη σήµανε στα 49 λεπτά και 27 δευτερόλεπτα.

Ο Έλληνας ξέσπασε σε κλάµατα χαράς. Με την ζώνη του παγκόσµιου πρωταθλητή, ανέβηκε σε ένα από τους πάσσαλους που συγκρατούσαν τα σχοινιά και έδειξε την ζώνη στον κόσµο που τον εµψύχωνε όλη την ώρα. Εκείνη την στιγµή θυµήθηκε τα παιδικά του χρόνια, το χωριό του, την φτωχική του οικογένεια αλλά και την διαδροµή της ζωής του, από την φτώχεια µέχρι τα πλούτη που έφερνε η κατάκτηση αυτής της πολυπόθητης ζώνης.

Τα παιδικά χρόνια του Χρήστου Θεοφίλου, όπως ήταν το πραγµατικό του όνοµα, ήταν πολύ φτωχικά, πολύ δύσκολα. Γεννηµένος στις 2 Ιανουαρίου του 1897, ήταν το 13ο παιδί µιας οικογένειας από το Κουτσοπόδι Αργολίδας. Αυτός, όπως και πολλοί άλλοι συµπατριώτες του, ονειρεύονταν ένα καλύτερο µέλλον, κάτι που η Ελλάδα δεν ήταν σε θέση να τους παρέχει εκείνην την εποχή.

Σε ηλικία 13 ετών, αγνοώντας εντελώς τις παρακλήσεις των γονιών του, αποφασίζει να φύγει για την Αµερική. Ήθελε να ζήσει το αµερικανικό όνειρο για το οποίο είχε ακούσει στο σχολείο. Πρώτη στάση για το ταξίδι στον “νέο κόσµο”, που έµελε να είναι σηµαδιακή, ήταν η Αθήνα.

Στην πρωτεύουσα ξεκίνησε να δουλεύει ως χαµάλης, σε διάφορες δουλειές, οικονοµώντας όσο πιο πολλά χρήµατα µπορούσε για το υπερπόντιο ταξίδι. Στον ελεύθερο του χρόνο, παρακολουθούσε τον διάσηµο αρσιβαρίστα και παλαιστή, ∆ηµήτριο Τόφαλο, να γυµνάζεται. Αποφάσισε τότε να ξεκινήσει και αυτός την γυµναστική. Ο Τόφαλος, που είδε ότι ο µικρός είχε κότσια, τον έβαλε στην παλαίστρα και του δίδαξε κάποια βασικά πράγµατα. Τότε αποφάσισε τι ήθελε να γίνει.
Λίγους µήνες αργότερα, µε τη βοήθεια της Χριστιανικής Αδελφότητας Νέων θα φύγει για την Αµερική µε ένα συγγενή του, τον Χρήστο Τζέκα. Πριν φύγει, πήγε και αποχαιρέτησε τον ∆ηµήτριο Τόφαλο που στο µέλλον θα εκτελούσε χρέη µάνατζερ του Jim Londos.

Στον “νέο κόσµο” θα περάσει δύσκολες µέρες µέχρι να σταθεί στα πόδια του. Αναγκάζεται να δουλέψει ως λαντζέρης, οικοδόµος αλλά και ως µοντέλο, ποζάροντας σε φοιτητές καλών τεχνών για να πάρει κάποια χρήµατα. Θα συνεχίζει όµως να γυµνάζεται µε την βοήθεια του συγγενή του που του πληρώνει το γυµναστήριο.

Οι πρώτοι αγώνες του Jim Londos, ανεπίσηµοι και επίσηµοι, δεν του απέφεραν τίποτα εκτός από πόνο και εµπειρία. Του υπόσχονταν λεφτά αλλά δεν του έδιναν δεκάρα. Αρκετές φορές αναγκαζόταν να δανειστεί κάποια χρήµατα προκειµένου να ζήσει.

Ο πρώτος αγώνας, σταθµός στην καριέρα του, έγινε στο Portland του Oregon, το 1916. Είχε κλείσει συµβόλαιο για 500 δολάρια. Μεγάλο ποσό για την εποχή εκείνη. Πάλεψε ενάντια σε ένα παλαιστή µε το όνοµα Berson που τον διέλυσε σε ελάχιστη ώρα κάνοντας ολόκληρη την Αµερική να ρωτά ποιος ήταν ο “Chris Theophelus, the Wrestling Plasterer” (Χρίστος Θεοφίλου, ο σοβατζής παλαιστής – όνοµα που χρησιµοποιούσε στο ρινγκ εκείνη την εποχή).

Μετά τον αγώνα στο Portland, η φήµη του µεγάλωσε απότοµα και αποφασίζει να αλλάξει το όνοµα του στο ρινγκ σε Jim Londos. Για αυτή του την επιλογή υπάρχουν αρκετές εκδοχές. Λέγεται ότι το όνοµα Londos του το έδωσε ο αθλητικογράφος Roscoe Fawcett που κάλυπτε τον αγώνα στο Portland. Επειδή ο αγώνας δινόταν σε ένα στάδιο που λεγόταν London, αυτός το άλλαξε σε Londos για να φαίνεται ελληνικό. Άλλοι ισχυρίζονται ότι ο Χρήστος Θεοφίλου το δανείστηκε από τον διάσηµο συγγραφέα Jack London που πέθανε εκείνη την χρονιά (1916). Αναφορικά µε τον Jim, ήταν φόρος τιµής στον ∆ηµήτριο Τόφαλο.

Τα χρόνια που πέρασαν βρήκαν τον Jim Londos να κάνει εµφανίσεις σε Αφρική και Ευρώπη κάνοντας το όνοµα του διάσηµο ανα το παγκόσµιο. Τεράστιο ρόλο στην φήµη του έπαιξε και ο δαιµόνιος µάνατζερ, που είχε την τότε εποχή, ο Edward “Ed” White. Κανόνιζε αγώνες µε ψηλότερους αντιπάλους από τον Jim Londos, που ήταν µόνο 1.73, πλασάροντας το µότο “∆αυίδ εναντίον Γολιάθ” κάνοντας τους φιλάθλους του αθλήµατος να συρρέουν στις παλαίστρες για να δουν τους αγώνες του. Επίσης εκµεταλλεύτηκε την οµορφιά του Έλληνα προµοτάροντας τον ως ο Έλληνας Άδωνις. Αυτό είχε ως αποτέλεσµα να γίνει πολύ αγαπητός στο γυναικείο κοινό.

Το 1929 και 1933 θα επισκεφθεί και την πατρίδα του, αντιµετωπίζοντας επιτυχώς τους Karl Zbyszko και Kola Kwariani αντίστοιχα. Η παρουσία του Jim Londos στην Ελλάδα ήταν πολύ σηµαντική, για τον απανταχού ελληνισµό, διότι εµφανίστηκε σε µια εποχή που η χώρα είχε ανάγκη ένα ήρωα µακριά από κάθε κοµµατική ταυτότητα. Μάλιστα ο θρυλικός ρεµπέτης Μάρκος Βαµβακάρης του αφιέρωσε το τραγούδι “Λόντος και Κοριάνι” ενώ τον συµπεριέλαβε και στο τραγούδι του “Πρέπει να χτίσω ένα τζαµί”.

Λόντος και Κοριάνι

“Πάψ’ την αιµοβορία σου και τράβα στην πατρίδα σου,
αγαπητέ Κοριάνι, αγαπητέ Κοριάνι.

Σ’ έστειλε ο Λόντος µας σε µακρινό σεργιάνι,
που σ’ έστειλε ο Λόντος µας σε µακρινό σεργιάνι.

Ήρθες απ’ την πατρίδα σου, τον ζόρικο να κάνεις
κι ο κόσµος θα σε ξεσήκωνε, πότε θε να πεθάνεις

Να ήσουνα µονάχα εσύ, κοµµάτια πια να γίνει,
µα πόσοι ευρεθήκανε, τη βάψανε κι εκείνοι,

Έτσι λοιπόν ο Λόντος µας, βρέθηκε παλληκάρι
κι όλος ο κόσµος τον αγαπά του Αυλού το καµάρι”

Πρέπει να χτίσω ένα τζαµί
Ο Τζίµι Λόντος για νταής
θα κάθεται στις τσίλιες
κι η Λίλιαν η Χάρβεϊ
θα διώχνει τις µπασκίνες

Ο Jim Londos θα έρθει και στην Κύπρο, το 1937, µετά από πρόσκληση του συγγραφέα Χρίστου Αχνιώτη και του παλαιστή Θεόφιλου Τουµάζου (πατέρας του ήρωα της ΕΟΚΑ Παναγιώτη Τουµάζου). Αγωνίστηκε στο παλιό ΓΣΠ ενάντια στον Θεόφιλο Τουµάζου ο οποίος υπέκυψε στον 5ον γύρο.

Στην Κύπρο θα δώσει τον παρόν του σε διάφορες πόλεις κάνοντας επίδειξη διάφορες λαβές της πάλης και µιλώντας για την ζωή του. Για τον Jim Londos έγραψε και το πιο κάτω ποίηµα ο Αυγορίτης Χριστόφορος Θ. Παλαίσης που του το απήγγειλε προσωπικά, µε ιδιαίτερο ενθουσιασµό, στην Αρχιεπισκοπή, στη Λευκωσία, µετά την κυριακάτικη λειτουργία της 30ης Μαΐου 1937:

“Με πόθον και συγκίνησιν, µέχρι τριγµού οδόντων
Καλωσωρίζω σήµµερα τον ποθητόν µας Λόντον
Καλωσωρίζω µε χαράν, το πρώτο παλληκάριν
Καύχηµα του Ελληνισµού, του Άργους το καµάριν
Άκουα Λόντον προ πολλού, χωρίς να τον γνωρίσω
Και παρακάλουν τον Θεόν ν’ αξιωθώ να ζήσω.
∆έκα λεπτά τουλάχιστον για να τον αντικρίσω
Και πάνω στην ανδρεία του λίγα να τραγουδήσω
Στην προσευχή µου έλεγα, Θεέ µου χρόνια δός µου
Ν’ αξιωθώ να τον ιδώ τον παλαιστή του κόσµου
Κι’ ιδού που αξιώθηκα και βλέπω τον εµπρός µου
Λοιπόν καλώς µας ώρισες κι’ εύχοµαι να ζήσης
Χρόνια πολλά χαρούµενα, µε δίχα να δακρύσης
Τον κόσµο δίχως κίνδυνον όλον να τον γυρίσης
Τ’ όνειρον και το µέλλον σου να πραγµατοποιήσεις
Το Γένος, την Πατρίδα σου, µεγάλως να τιµήσης
Κι’ όµοιον σου διάδοχον στην θέσιν σου ν’ αφήσης
Λοιπόν καλώς µας ώρισες, σε προσφωνώ και πάλιν
Γιατί σε περιµέναµεν µε ανοικτήν αγκάλην
Είναι γνωστώ και φανερόν, πως προπολλού σε ζήταν
Η Κύπρος µας που γέννησεν τον ∆ιγενή Ακρίταν
Νάρτης εδώ για να σε δη και να σε καµαρώση
Και µέσα στην αγκάλην της µε πόθον να σε χώση
Κι’ ιδού που αξιώθηκεν κι έχει σε στην αγκάλην
Και µ’ έναν γνήσιο της παιδί να κάµετε µια πάλην”

Στον δρόµο του για την Αµµόχωστο, θα περάσει και από το χωριό µου, την Ξυλοτύµβου, που τον περίµεναν πως και πως να τον χειροκροτήσουν. Του έδωσαν κιόλας µια τσάντα µε καϊσιά (βερίκοκο). Ο συγχωριανός µου Κωνσταντής Παπαζαχαρίας, ενθουσιασµένος µε την παρουσία του Έλληνα παλαιστή, του έγραψε τον πιο κάτω χαιρετισµό:

“Γεια σου Λόντε, ξακουσµένε πρωτοδεύτερε Ηρακλή,
Γεια σου δόξα της Ελλάδος, της φυλής της ζηλευτής,
Γεια σου γίγα των γιγάντων, παλαιστή µας µερακλή,
Γεια σου άσσε, που τους άσσους καταβάλλεις παραυτής
Γεια σου γιε του Θεόφιλου, γενεά παλληκαριών
Γεια σου καύχηµα, καµάρι των ελληνικών καρδιών”

Λίγο πριν την απόσυρση του από την ενεργό δράση, τον Αύγουστο του 1939, θα παντρευτεί τη γυναίκα της ζωής του, την Avra C. Rochwite, που του χάρισε 3 κοριτσάκια, την Diana, τη ∆ήµητρα και τη Χριστίνα. Το 1946 αποσύρθηκε επίσηµα, έχοντας στο ενεργητικό του 2500 αγώνες και αµέτρητους τίτλους και διακρίσεις.
Ο Έλληνας παλαιστής υπήρξε στη ζωή του πάντοτε ταπεινός και αλτρουιστής, δίνοντας αµύθητα ποσά σε αγαθοεργίες. Γι’ αυτές έχει τιµηθεί από τον πρόεδρο των Ηνωµένων Πολιτειών Αµερικής Richard Nixon και τον βασιλιά Παύλο της Ελλάδας.
Άφησε την τελευταία του πνοή, µετά από καρδιακό επεισόδιο, στις 19 Αυγούστου του 1975, σε ηλικία 78 ετών. Ήταν η µόνη φορά στη ζωή του που δεν σηκώθηκε µετά από “χτύπηµα” έγραψαν οι εφηµερίδες.

Επιπλέον πληροφορίες
1. Ο Jim Londos, βλέποντας την Κύπρο σε εµπόλεµη κατάσταση, θα ανεβεί για ακόµη µια φορά στην παλαίστρα, στις 23 Σεπτεµβρίου του 1956, προκειµένου να µαζέψει χρήµατα για την ενίσχυση του αγώνα.

2. Ο Έλληνας παλαιστής, µετά τη νίκη του επί του Ed “Strangler” Lewis, ήταν πρώτο θέµα στις συζητήσεις των Κυπριών. Σε ένα καφενείο στο Αυγόρου έγινε η εξής συζήτηση µεταξύ του Μηνά Σιεφταλή και του συγγενή του Χρίστου Πριγκόπουλου.

Πριγκόπουλος
“είµαι ο Λόντος που λαλούν που νίκησε τον Λούη,
λαλώ του θκείου µου πουν δαµε µα εν το καλακούει”.
Σιεφταλής
“όϊ πως είσαι ίδιος, αλλά µοιαστός του Λόντου,
Σαν ένας πουν πολλά φτωχός, τζαι γείτονας τ’ αρκόντου”.

golden4

golden1

golden2

golden3

golden5

golden4golden1golden2golden3golden5