URBAN.CULTURE.MAGAZINE

Ποιοι είναι οι Ρομά; – του Χρίστου Κυριάκου

Ποιοι είναι οι Ρομά; – του Χρίστου Κυριάκου

Οι Ρομά (στον ενικό αριθμό Ρομ), είναι νομαδικός λαός, που σήμερα, βρίσκεται διασκορπισμένος σε ολόκληρο τον κόσμο. Η πιο αποδεκτή θεώρηση, απ’ τον χώρο που προέρχονται, είναι η Βόρεια Ινδία. Μετακόμισαν στη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη, πριν το 500 μ.Χ. έως το 1000 μ.Χ.. Πιθανότατα λόγω της εξάπλωσης του Ισλάμ και των απειλών για πόλεμο, στις γειτονικές περιοχές.

Στην σημερινή εποχή οι Ρομά είναι γνωστοί ως τσιγγάνοι, αθίγγανοι, κατσίβελοι αλλά κυρίως γύφτοι. Η λέξη γύφτος, προέρχεται απ’ την λέξη Αιγύπτιος. Ο λόγος προέλευσης της λέξης, συνδέεται άμεσα με την παλαιότερη πεποίθηση, ότι οι Ρομά προέρχονταν απ’ την Αίγυπτο. Πλέον, αυτή η πεποίθηση, αναιρέθηκε ιστορικά, αλλά η λέξη έμεινε. Η λέξη Ρομ, σημαίνει στην γλώσσα τους άντρας, σύζυγος. Είναι συνώνυμη της ινδικής λέξης Ντόμ, που χρησιμοποιούν οι Ινδοί για το άνθρωπος.

Η γλώσσα τους, μοιάζει πολύ με αυτήν που μιλούσαν οι Ινδοί, το 1000 μ.Χ., γεγονός που αποδεικνύει περίτρανα την καταγωγή τους. Πέραν αυτού, η γλώσσα τους, μοιάζει με τα Ρομανί, τα Χίντι και τα Πουντζάμπι. Λόγω της εξάπλωσης τους, στο λεξιλόγιο τους πρόσθεσαν λέξεις και διαλέκτους από άλλες χώρες.

Λόγω του νομαδικού τρόπου ζωής τους αλλά και της δυσκολίας να προσαρμοστούν στις εκάστοτε κοινωνίες, υπήρξαν θύματα διακρίσεων. Για πολλά χρόνια μάλιστα, χρησιμοποιούνταν σαν σκλάβοι. Υπήρξαν κράτη, κυρίως τα σοσιαλιστικά, που θέσπισαν νόμους που απαγόρευαν την Ρομανί γλώσσα. Στείρωναν κιόλας τις γυναίκες προκειμένου να μην αυξάνονται. Αξιοσημείωτη αναφορά, όσον αφορά την δίωξη τους, ήταν οι εκτελέσεις των Ρομά στα στρατόπεδα συγκέντρωσης των Ναζί. Εικάζεται ότι εκτελέστηκαν περίπου 1 με 2 εκατομμύρια άτομα. Εκτός αυτού, τους χρησιμοποιούσαν και σαν πειραματόζωα σε διάφορα ιατρικά πειράματα.

Η κυριότερη ασχολία των Ρομά είναι το εμπόριο. Πολλοί απ’ αυτούς είναι ρακοσυλλέκτες, παλιατζήδες αλλά και πλανόδιοι έμποροι διαφόρων ειδών, όπως φρούτα, λαχανικά, μικροέπιπλα, μεταχειρισμένα ρούχα κ.ά. Σπάνιο, αλλά όχι απίθανο, να έχουν σταθερή μισθωτή εργασία.

Όσον αφορά το θρήσκευμα, οι Ρομά δεν έχουν κάτι δικό τους. Προσαρμόζονται στην θρησκεία της κάθε περιοχής. Για παράδειγμα, υπάρχουν Χριστιανοί Ορθόδοξοι στην Ελλάδα και στην Τουρκία Μουσουλμάνοι. Σημειωτέων, στην Ρουμανία υπάρχουν ιερείς Ορθόδοξοι που είναι τσιγγάνοι.

Η χώρα με τους περισσότερους Ρομά είναι η Τουρκία, σύμφωνα με τις τελευταίες απογραφές. Υπολογίζεται ότι εκεί ζουν 2 με 5 εκατομμύρια. Στην Ελλάδα ζουν περίπου 150 χιλιάδες. Είναι εγκατεστημένοι στα Λιόσια, Νέα Ιωνία Μαγνησίας, Εξαμίλι Κορινθίας, Αμαλιάδα κ.ά. Στην Ελλάδα, το 2006 συγκρότησαν και δικό τους πολιτικό κόμμα με το όνομα “Ασπίδα-Ρομ” (Ανεξάρτητη Συσπείρωση Πολιτών Ιδιαίτερου Αυτοπροσδιορισμού ΡΟΜ).

Η άποψη που υπάρχει γι’ αυτούς τους ανθρώπους, δεν είναι η καλύτερη, αφού ποτέ δεν κατάφεραν να αφομοιωθούν σε ένα πολιτισμό. Πολύ πιθανό, η ατημέλητη εικόνα τους, να βοηθά τους ανθρώπους να τους κρίνουν άσχημα. Παρ’ όλα αυτά, πολλά άτομα που έχουν τσιγγάνικη καταγωγή, κατάφεραν να γίνουν διάσημοι και να έχουν λαμπρή καριέρα, όπως οι Τσάρλι Τσάπλιν, Κώστας Χατζής, Μάκης Χριστοδουλόπουλος, Μανώλης Αγγελόπουλος, Ελένη Βιτάλη και Ειρήνη Μερκούρη.