URBAN.CULTURE.MAGAZINE

Παχυσαρκία στη ζωη μας – Του Δρ. Ανδρέα Καραπάσιη

Παχυσαρκία στη ζωη μας – Του Δρ. Ανδρέα Καραπάσιη

Όταν αρχικά πήρα να προετοιµάσω αυτό το άρθρο, πρώτο µου συναίσθηµα ήταν να νιώσω άβολα. Ο λόγος είναι διότι το αντικείµενο µας αφορά τη σύγχρονη εποχή και την ευµάρεια, σε µια εποχή της κρίσης και των συσσιτίων. Εµείς θα ασχοληθούµε µε το πώς η χειρουργική µπορεί να βοηθήσει στην αντιµετώπιση της παχυσαρκίας.

Ο πιο κοινά αποδεκτός τρόπος εκτίµησης της παχυσαρκίας, είναι µε τον υπολογισµό του δείκτη µάζας σώµατος (∆ΜΣ). Ορίζεται σαν το αποτέλεσµα διαίρεσης του βάρους σε κιλά, διά του ύψους στο τετράγωνο.

Σύµφωνα µε τον παγκόσµιο οργανισµό υγείας, υπέρβαροι και παχύσαρκοι, ορίζονται σαν τα άτοµα µε ∆ΜΣ ίσον ή µεγαλύτερο του 25 και 30 αντίστοιχα.

-Παχυσαρκία 1ου βαθµού έχει ∆ΜΣ = 30- 34,9 kg/m².

-Παχυσαρκία 2ου βαθµού έχει ∆ΜΣ = 35- 39,9 kg/m².

-Παχυσαρκία 3ου βαθµού έχει ∆ΜΣ µεγαλύτερο του 40 kg/ m².

Ο φυσιολογικός ∆ΜΣ κυµαίνεται από 18,5- 24,9 kg/m².

∆ΜΣ κάτωθεν του 18,5 ορίζει τα άτοµα σαν λιποβαρή.

Η ανάγκη της χειρουργικής να ασχοληθεί µε την παχυσαρκία, ξεκίνησε από το 1950 και σε αυτό συνέβαλαν δύο γεγονότα. Πρώτον, η παχυσαρκία γίνεται αποδεκτό ότι αποτελεί νόσο, πολύ δε περισσότερο είναι µια νοσογόνος οντότητα, που µπορεί να οδηγήσει σε σακχαρώδη διαβήτη, υπέρταση, υπνική άπνοια, δυσλιπιδαιµίες, φλεβική στάση και γενικά µείωση του προσδόκιµου επιβίωσης. ∆εύτερον, σε συχνότητα η παχυσαρκία λαµβάνει πλέον διαστάσεις επιδηµίας.

Ένδειξη για εγχείρηση παχυσαρκίας, έχουν τα άτοµα που µόνιµα αδυνατούν να χάσουν µε άλλα µέσα το περιττό τους βάρος, και ηλικίας 18-60 ετών.

Αντένδειξη για τέτοιου είδους εγχειρήσεις έχουν τα άτοµα µε άλλα σοβαρά προβλήµατα υγείας, όπως σοβαρά αναπνευστικά προβλήµατα, συστηµατικές νόσους, βαρείς καπνιστές, αλκοολισµός, χρήστες ναρκωτικών ουσιών, και άτοµα µε ψυχικά προβλήµατα, όπως η µανιοκατάθλιψη, διαταραχές της προσωπικότητα.

Πραγµατοποιούνται πολλά είδη εγχειρήσεων οι οποίες όµως κατατάσσονται σε τρείς βασικές οµάδες:

1) Περιοριστικού τύπου – που περιορίζουν την ποσότητα που είναι δυνατόν να καταναλώνει ένα άτοµο.

2) ∆υσαπορροφητικού τύπου – που δηµιουργούν συνθήκες ούτως ώστε να µειώνεται η απορρόφηση των θρεπτικών ουσιών,

3) Συνδυασµός και των δύο.

Ας δούµε όµως τις επικρατέστερες αυτών των εγχειρήσεων.

Α) Γαστρικός δακτύλιος

Είναι η πιο συχνή µέθοδος, τεχνικά εύκολη και µε περιορισµένες περιεγχειρητικές επιπλοκές. Συνοψίζεται στην τοποθέτηση ενός δακτυλίου από σιλικόνη και ο οποίος αγκαλιάζει το πάνω µέρος του στοµάχου, διαιρώντας το σε δύο τµήµατα, τα οποία επικοινωνούν µεταξύ τους σαν ‘κλεψύδρα’.

Όταν το άτοµο λαµβάνει την τροφή, πολύ σύντοµα, µε δύο –τρείς µπουκιές, γεµίζει το πάνω µέρος (20-30ml χωρητικότητας), και µε αργό ρυθµό η τροφή περνά στο κάτω µέρος της κλεψύδρας.

Η δυσκολία µε την οποία οι τροφές περνούν στο κάτω µέρος του στοµάχου έχει τη δυνατότητα να ρυθµίζεται, καθότι ο δακτύλιος, µέσω ενός λεπτού σωλήνα , επικοινωνεί µε µια βαλβίδα που τοποθετείται κάτω από το δέρµα.

Μειονέκτηµα αυτής της εγχείρησης είναι ότι ο ασθενής πεινά αλλά δεν µπορεί να φάει. Αυτός είναι και ο λόγος που µεγάλο µέρος αυτών των ασθενών µε την πάροδο του χρόνου, µαθαίνουν να ξεγελούν τον δακτύλιο τους. Καταφεύγουν σε πιο υδαρείς τροφές (κρέµες, παγωτά, παιδικές τροφές, σοκολάτες) και έτσι επανακτούν µέρος του βάρους που µε δυσκολία απώλεσαν.

Ένα τρίτο περίπου των ατόµων αυτών, θα έχουν λόγο να ξανα εγχειρηθούν, για να αφαιρέσουν τον δακτύλιο τους. Η συχνότερη επιπλοκή, είναι ο δακτύλιος να γλιστρήσει προς τα κάτω οπόταν και αποφράσει το στοµάχι . Άλλη επιπλοκή είναι, ο δακτύλιος να διαβρώσει (να τρυπήσει) το στοµάχι στο σηµείο που το περισφίγγει, είναι η γαστροοϊσοφαγική παλινδρόµηση, και τέλος η αποτυχία στην απώλεια βάρους.

Β) Γαστρεκτοµή µανίκι (sleeve)

Ανήκει και αυτή η εγχείρηση στις εγχείρησεις περιοριστικού τύπου. Είναι αρκετά ασφαλής µέθοδος και γίνεται επίσης λαπαροσκοπικά. Αφαιρείται ένα αρκετά µεγάλο µέρος του στοµάχου έτσι που να προκύπτει ένας λεπτός σωλήνας (µανίκι = sleeve) και που οδηγεί σε έναν πολύ µικρό χώρο στο στοµάχι.

Έχει τρία βασικά προτερήµατα:

-διατηρεί το βασικό δροµολόγιο των τροφών,

-το άτοµο χορταίνει µε πολύ µικρή ποσότητα φαγητού,

-δεν πεινά- ο λόγος είναι γιατί το τµήµα του στοµάχου που αφαιρείται, είναι αυτό που παράγει την ορµόνη γρελλίνη και η οποία είναι υπεύθυνη για την όρεξη.

Στις επιπλοκές της µεθόδου τούτης αναφέρονται η διαφυγή από το σηµείο διατοµής του στοµάχου, η στένωση του σωλήνα, η διάταση του σωλήνα, η γαστροοισοφαγική παλινδρόµηση. Είναι η επικρατέστερη µέθοδος και απευθύνεται σε άτοµα µέτριου βαθµού παχυσαρκίας.

Γ) Γαστρικό bypass

Η εγχείρηση αυτή ανήκει στις µεικτού τύπου.

Με την εγχείρηση αυτή, το στοµάχι διαιρείται σε δύο µέρη. Ένα πολύ µικρό και ένα µεγάλο.

∆ιαιρείται επίσης και το έντερο. Το µικρό κοµµάτι του στοµάχου ενώνεται µε το ένα κοµµάτι από το έντερο. Προκύπτει έτσι, ο άρρωστος να χορταίνει µε πολύ µικρή ποσότητα φαγητού και από αυτήν την ποσότητα φαγητού, να µην απορροφούνται και όλες οι θρεπτικές ουσίες.

Είναι µια εγχείρηση που απευθύνεται στα πολύ παχύσαρκα άτοµα, και που έχει τα καλύτερα οριστικά αποτελέσµατα σε βάθος χρόνων.

Τελειώνοντας θα ήθελα να τονίσω ότι, δεν υπάρχει σήµερα φαρµακευτική αγωγή που να πλησιάζει την αποτελεσµατικότητα της χειρουργικής, στον έλεγχο της παχυσαρκίας.

Γι αυτόν τον λόγο και οι παθολογικές ειδικότητες της ιατρικής θα πρέπει να γνωρίζουν και πότε να παραπέµψουν ασθενείς γι’ αυτού του είδους αντιµετώπιση, πολύ δε περισσότερο να µπορούν να επιβλέψουν αυτά τα άτοµα, µετεγχειρητικά.

∆ρ. Ανδρέας Καραπάσιης

Γενικός Χειρουργός