URBAN.CULTURE.MAGAZINE

Είναι η παιδεία ηλίθιε! – Του Ζανέττου Λουκά

Είναι η παιδεία ηλίθιε! – Του Ζανέττου Λουκά

Στο παρακάτω κείµενο αναφέρεται η λέξη παιδεία 19 φορές, µπας και αυτοί που θα µπουν στον κόπο να το διαβάσουν θα εµπεδώσουν καλά-καλά το πόσο σηµαντική έννοια έχει αυτή η λέξη.

Γεννήθηκα και µεγάλωσα κοντά στη θάλασσα. Κάππαρης, Περνέρα, Πρωταράς, Αγία Νάπα. Μία αλληλουχία του µπλε. Οι «αποσκευές» µου είναι η αλµύρα, τα γαλαζοπράσινα χρώµατα της θάλασσας και ο άµµος που τρύπωνε παντού. Θυµάµαι τους τουρίστες που κατέφθαναν µε τα τουριστικά λεωφορεία, την προσµονή του καινούριου. Στην αµµουδιά του Κόννου έµαθα τι σηµαίνει ανοικτός ορίζοντας. Εκεί γυρνάω πάντα όσο µακριά κι αν φτάσω, γιατί ο κύκλος της αθωότητας δεν κλείνει ποτέ.

Τον καιρό της δικής µου αθωότητας στα µέσα της δεκαετίας του 90’ τα πράγµατα ήταν λιγάκι πιο απλά. Οι δουλειές πήγαιναν φίρµα, τα ξενοδοχεία, τα εστιατόρια και τα µαγαζιά ήταν ασφυκτικά γεµάτα από τουρίστες, στην πλειοψηφία Εγγλέζοι και Σκανδιναβοί. Η λίρα µας µεσουρανούσε, το χρηµατιστήριο δεν ήταν ακόµα καζίνο, ενώ καµία κουβέντα δε γινόταν για χρωστούµενα δάνεια. Στην ουσία, επειδή υπήρχε «ο ππαράς», η Κύπρος δεν είχε προβλήµατα (εκτός από το µόνιµο πρόβληµα της λύσης του κυπριακού) και οι Κύπριοι έδειχναν πιο χαρούµενοι από ποτέ. Στην τηλεόραση υπήρχε το “Ciao Αντ1” µε τον Γιώργο Μαρίνο, το “Bravo” µε την Ρούλα Κοροµηλά, ενώ το Μega είχε ακόµη το ψαρωτικό όνοµα “Ο Λόγος”. Παραδίπλα ο µέσος Κύπριος γονιός ονειρευόταν να “χώσει” το βλαστάρι του στο δηµόσιο (δηµαρχείο, στρατός, πυροσβεστική, στρατός, δάσκαλος, φιλόλογος, φόρος, φ.π.α κτλ).

Μέχρι που φτάσαµε στο σήµερα. Το Κυπριακό έχει περάσει σε δεύτερη µοίρα, η οικονοµική κρίση είναι στα µυαλά του κάθε Κύπριου, ενώ τα κανάλια φροντίζουν 24 ώρες το εικοσιτετράωρο να µας φλοµώνουν στη µαταιοδοξία. Βλέπουµε συνεχώς τα προβλήµατα να αυξάνονται ραγδαία, µε τη χώρα µας να µην µπορεί να ανταπεξέλθει στις προσδοκίες των κατοίκων της. Αρκετοί άνθρωποι πιστεύουν ότι το µεγαλύτερο πρόβληµα του νησιού είναι η µαζική απώλεια χρήµατος. ∆εν διαφωνώ. Εάν όµως σκεφτείς καλύτερα και αναλύσεις τον κόσµο που ζούµε γενικότερα µε τον οποιοδήποτε που βλέπει βαθύτερα το θέµα, νοµίζω θα συµφωνήσεις ότι το µεγαλύτερο πρόβληµα που αντιµετωπίζει το νησί είναι η παιδεία. Η παιδεία όχι των εγκυκλοπαιδικών γνώσεων αλλά η παιδεία που διακλαδώνεται σε καλλιέργεια, κριτική σκέψη, σκεπτόµενος πολίτης, τέχνη, πολιτισµός, κουλτούρα, τρόπους συµπεριφοράς, οµιλία, έκφραση.

Αν υπήρχε η παιδεία αρκετά προβλήµατα δε θα υπήρχαν. Αν υπήρχε η παιδεία δε θα ψηφίζαµε αυτούς που ψηφίζουµε. Αν υπήρχε η παιδεία δε θα είχαµε αυτές τις επιλογές να ψηφίζουµε αυτούς που ψηφίζουµε. Αν υπήρχε η παιδεία δε θα τρώγαµε τα λεφτά του δηµοσίου, τις συντάξεις, το ταµείο ανεργίας, τα λεφτά της Ε.Ο.Κ, δε θα παίρναµε δάνεια για να αγοράζουµε πολυτελής αυτοκίνητα (µε το σήµα της ειρήνης) και δε θα φτιάχναµε χρυσοποίκιλτα παλάτια, για να τα απολαµβάνει η «µαυρού». Αν υπήρχε παιδεία, θα είχαµε καλύτερους τρόπους συµπεριφοράς, θα µιλούσαµε µε µια πιο σεµνή και όχι «αραβοσέρβικη» διάλεκτο και θα ήµασταν πιο υπεύθυνοι ως κράτος να παίρνουµε σωστές αποφάσεις είτε αυτές έχουν να κάνουν µε Άγγλους, Τούρκους, διζωνική δικοινοτική οµοσπονδία, τράπεζες, κυπριακό, φυσικό αέριο κτλ. Αν υπήρχε παιδεία, αναγνώστη µου δε θα αφήναµε πριν δεκαετίες, έναν «παπά» και ένα «µόνιµο» να πάρουν την τύχη της χώρας µας στα χέρια τους. Αν υπήρχε παιδεία δε θα είχαµε διαµοιρασµένους κατοίκους σε µπλε, Γριβικούς, Έλληνες που διαβάζουν «Σηµερινή» και ψηφίζουν ∆Η.ΣΥ ενάντια σε κόκκινους, Μακαριακούς, Κύπριους που διαβάζουν «Χαραυγή» και ψηφίζουν ΑΚΕΛ.  Τελοσπάντων αν είχαµε παιδεία, θα µιλούσαµε για καλύτερες µέρες.

 

Αν πραγµατικά θέλεις να επενδύσεις σε αυτή τη χώρα και γενικότερα στην κοινωνία σου, τότε θα πρέπει να επενδύσεις στο διαπαιδαγωγικό σου πλούτο. Το πρόβληµα µας είναι ότι δεν υπάρχει ούτε ένας, ούτε ένας που να βγει να µιλήσει ανοικτά είτε πολιτικός, είτε βουλετής, είτε αρχιεπίσκοπος, είτε πρόεδρος σε ένα τόσο κρίσιµο και κοµβικό σηµείο για την επένδυση στην παιδεία. Αντιθέτως υποµονεύουν το θέµα της παιδείας βάζοντας σε προτεραιότητα το οικονοµικό. Οι περισσότεροι άνθρωποι σε αυτό το νησί, όταν ακούνε για την παιδεία και τον πολιτισµό, αντιδρούν ειρωνικά και τα αποκαλούν γραφικά και πολυτέλειες σε αυτούς που νοιάζονται για την παιδεία ενώ τους χαρακτηρίζουν ως «κουλτουριάρηδες.» Έχουµε φτάσει να είµαστε τέτοια ανθρωπάκια, που πλέον οι ζωές µας εξαρτώνται στο αν θα µας δώσουν ένα δάνειο παραπάνω ή αν θα βγούµε από το µνηµόνιο. Έχουµε φτάσει στο σηµείο να επιλέγουµε τον «ηγέτη» µας, τον άνθρωπο που καθορίζει τις ζωές µας, αν θα καταφέρει να µας βγάλει από τη δύσκολη οικονοµική θέση που ο ίδιος και η παρέα του µας έχουν οδηγήσει.

Μία πολύ θλιβερή σκέψη είναι ότι από τη εποχή του ’60 µέχρι και σήµερα ο τρόπος σκέψης µας δεν έχει αλλάξει σε τίποτα. Έχουµε φάει αµέτρητες καρπαζιές, έχουµε καταντήσει ως οι «Καρπαζοεισπράκτορες της Μεσογειου» αλλά εµείς δε λέµε να αλλάξουµε. Και το κυριότερο, «αυτοί» δεν έχουν αλλάξει. Αναφέροµαι στους πολιτικούς. Βλέπουµε συνεχώς ίδιες συµπεριφορές, ίδιες οµιλίες, ίδιες νοοτροπίες, ίδιες εξυπνάδες, ίδιες ατάκες, λες και είναι παιδιά του δηµοτικού και συναγωνίζονται ποιος θα πει την πιο µεγάλη εξυπνάδα. Όλα είναι ίδια. Το γεγονός ότι δεν άλλαξαν αυτοί, σηµαίνει ένα και µοναδικό πράγµα. Ότι δεν αλλάξαµε εµείς! Αλλά αυτό δε γίνεται χωρίς παιδεία. Επίσης, χωρίς παιδεία δε γίνεται να υπάρχει δηµοκρατία. Είναι απαραίτητη προυπόθεση. ∆ιότι η δηµοκρατία κτίζεται µε την απόφαση και την επιλογή των κατοίκων, που είναι σε θέση να ψηφίζουν για το κράτος τους.

Θα πρέπει να βοηθήσουµε τα παιδιά µας να ξεφύγουν από αυτή την τρελή παράνοια στην οποία εµείς οι ίδιοι έχουµε οδηγηθεί. Είναι αρκετά δύσκολο; Φυσικά και είναι. Όµως δεν έχουµε άλλη επιλογή. Ας δούµε σφαιρικά σε τι υστερούµε. Τι δουλεύει καλύτερα για την κοινωνία µας. Τι δε δουλεύει και πώς µπορούµε να το διορθώσουµε. Ας δούµε που µπορούµε να φτάσουµε. Ποιος είναι ο στόχος µας για το κράτος µας. Ας κτίσουµε ένα πλάνο όπου πάνω σε αυτό θα ορθοστατήσουν τα παιδιά µας και τα παιδιά των παιδιών µας.

 

Τι είναι αυτό που θέλουµε να παράξουµε; Τι είναι αυτό που θέλουµε να κατασκευάσουµε για το µέλλον µας, για την επόµενη γενιά; Ας προσπαθήσουµε να φτιάξουµε τη δική µας χρυσή εποχή πριν να είναι πλεον αργά. Κι όσο το σκεφτόµαστε και εργαζόµαστε γι’ αυτό ως οµάδα και ως σύνολο, ας προσπαθήσουµε να βρούµε νέες τεχνικές και νέες µεθόδους για να παράξουµε καλύτερο έργο. Θα πρέπει πρώτα, όµως, να αποδεκτούµε ότι µπορούµε να τα καταφέρουµε. Μέσα από την αφοσίωσή µας, την οργάνωσή µας, µέσα από το όραµα µας, µέσα από την πίστη στο έργο µας. Να προσπαθήσουµε να µειώσουµε αρκετά από τα κοινωνικά προβλήµατα που µαστίζουν τα παιδιά µας, όπως τα ναρκωτικά και τον εκφοβισµό µεταξύ των παιδιών στα σχολεία, βλέποντας µπροστά σε ποιο κόσµο θέλουµε να τα οδηγήσουµε. Ακολουθώντας την παγκόσµια ανάπτυξη, θα µπορέσουµε να αναδείξουµε τις δικές µας ευφυΐες και τους δικούς µας ευφυΐεις ανθρώπους. Να δηµιουργήσουµε ένα εκπαιδευτικό διαπαιδαγωγικό σύστηµα στα σχολεία που, όχι µόνο θα ελέγχει τα παιδιά στα τεστ για τις γνώσεις τους, αλλά θα τα διδάξει να σκέφτονται σωστά µε πληροφορίες, γεγονότα και αριθµητικές που θα τα ωριµάζει και θα τα µετατρέπει σε σκεπτόµενο πολίτη. Τι σηµαίνει να είσαι άνθρωπος, πώς αξιολογούµε µία ανθρώπινη ζωή και πώς συµπεριφερόµαστε σωστά στις κοινωνικές µας σχέσεις. Θα πρέπει να τους δώσουµε τη σωστή διδακτέα ύλη που θα περάσει στη ζωή τους το σωστό νοήµα και τη σωστή καθοδήγηση, είτε αυτό ονοµάζεται στρατός, σπουδές, γάµος ή δουλειά. Μέσα από την παιδεία! Θα πρέπει να µάθουµε να βγάζουµε σωστές παραγωγικές µονάδες ανθρώπων (assets) παρά ανθρώπους χωρίς καλλιέργεια και ηθική (liabilities) που θα µας βοηθήσουν να προχωρήσουµε ως σύνολο στην κοινωνία µας. Ό,τι και να είναι, όσο δύσκολο και να ακούγεται, θα πρέπει να τα καταφέρουµε. Μπορούµε να τα καταφέρουµε!

 Ζανέττος Λουκά 

Εκδότης