URBAN.CULTURE.MAGAZINE

Η ταινία Metropolis είναι ο σημαντικότερος σταθμός του κινηματογράφου! – Του Χρίστου Κυριάκου

Η ταινία Metropolis είναι ο σημαντικότερος σταθμός του κινηματογράφου! – Του Χρίστου Κυριάκου

«Η ταινία αυτή δεν είναι ούτε για το σήµερα ούτε για το µέλλον. ∆ε µιλάει για ένα συγκεκριµένο µέρος. ∆εν υπηρετεί καµία τάση, κόµµα ή τάξη. Έχει µια ιδέα που βασίζεται σε κάτι συγκεκριµένο. Ο µεσολαβητής ανάµεσα στον εγκέφαλο και τους µυς πρέπει να είναι η καρδιά». Μ΄ αυτό ακριβώς το µήνυµα ξεκίνησε η ταινία Metropolis. Το ηµερολόγιο έγραφε 10 Ιανουαρίου 1927.

Το Metropolis ήταν µια βουβή ταινία επιστηµονικής φαντασίας. ∆εν έµοιαζε όµως µε άλλες ταινίες της εποχής. Είχε κάτι το ξεχωριστό. Ήταν εµφανώς διαφορετική από κάθε άποψη. Το µόνο σίγουρο ήταν ότι ο κόσµος θα έβλεπε τέτοια ταινία για πρώτη φορά.

Η µυθική έκταση της παραγωγής ανέβασε τον πήχη πολύ ψηλά. Οι προσδοκίες του κόσµου ήταν πολύ µεγάλες. Ο Γερµανός Fritz Lang, µετρ του γερµανικού εξπρεσιονισµού, είχε ζητήσει από την παραγωγή «γη και ύδωρ» για να πραγµατοποιήσει το Metropolis. Γι’ αυτήν εργάστηκαν 38.000 άτοµα εκ των οποίων οι 35.000 ήταν κοµπάρσοι!. Η γερµανική εταιρεία παραγωγής, UFΑ, δεν ανάµενε τίποτα λιγότερο από θρίαµβο και διθυραµβικές κριτικές. Εξάλλου, δεν είχε άλλα περιθώρια, αφού το κόστος της ταινίας ήταν τετραπλάσιο από τ’ αρχικά προβλεπόµενο και η πτώχευση ήταν έξω απ’ την πόρτα τους.

Η ταινία δυστυχώς δεν είχε το ανάλογο αποτέλεσµα. Ο κόσµος δεν ενθουσιάστηκε. Η µεγάλη σε έκταση ταινία, 153 λεπτά, που ισοδυναµεί µε 4819 µέτρα σε µποµπίνα, κούρασε τους θεατές και τους άφησε µε γλυκόπικρη γεύση. Το σενάριο δεν ήταν ιδιαίτερα κατανοητό. Πέραν τούτου, το Metropolis δέχθηκε σκληρή κριτική απ’ όλες τις πλευρές. Πολλοί το κατηγόρησαν κοµµουνιστικό, άλλοι το θεώρησαν καπιταλιστικό. Άλλοι µίλησαν ότι εξυµνεί την κοινωνική ελίτ ενώ µεγάλη µερίδα παραπονιόταν ότι διαφθείρει τα ήθη των εργαζοµένων και τα υποκινεί σε επανάσταση. Οι θρησκευτικές οργανώσεις διχάστηκαν. Οι µισές κατάγγελλαν ότι η ταινία υποτιµούσε το ρόλο της θρησκείας ενώ οι άλλες µισές υποστήριζαν ότι προωθεί τη θρησκεία ως µέσω λύτρωσης της ψυχής.

Το Metropolis όντως είχε ένα πολύ περίεργο σενάριο, ειδικά για τα δεδοµένα της εποχής. Η υπόθεση εξελισσόταν σε µια φουτουριστική δυστοπία, την πόλη Metropolis, η οποία ήταν χωρισµένη σε δυο τάξεις. Την ελίτ της κοινωνίας (τους σκεπτόµενους) και τους εργάτες (µη σκεπτόµενοι). Οι εργάτες, που δε σκέπτονται και ήταν χαζοί, δεν είχαν όνοµα αλλά µόνο αριθµούς. Ο χώρος που ζουν µοιάζει µε στρατόπεδα συγκέντρωσης. Περπατάνε ρυθµικά µε σκυµµένα τα κεφάλια γεγονός που υποδεικνύει βέβαια υποταγή. Οι δε σκεπτόµενοι, οι πλούσιοι δηλαδή, ζουν σε µια λαµπερή πόλη, εκπληκτικής αρχιτεκτονικής. Εκµεταλλεύονται τους εργάτες πολύ εύκολα και ζουν βασιλικά. Σε κάποια φάση εµφανίζεται η κόρη ενός εργάτη, η Μαρία, που καταλαβαίνει τη δυστυχία τους αλλά και τον τρόπο ζωής τους. Προσπαθεί να τους µορφώσει λέγοντας τους την ιστορία της Βαβέλ. Η Μαρία θα προσπαθήσει να τους οργανώσει για επανάσταση. Ένας εκ των ελίτ µε κάποιο τρόπο καταλαβαίνει τα σχέδια της και δηµιουργεί ένα ανθρωπόµορφο ροµπότ, που της µοιάζει, ώστε να τους µπερδέψει και να καταστρέψει τα σχέδιά της.

Η ταινία πέραν των κοινωνικών αντιθέσεων που πρόβαλε είχε έντονα στοιχεία από θρησκείες. Χαρακτηριστικά, πέραν των χριστιανικών συµβόλων υπάρχουν θεότητες από άλλες θρησκείες που παραπέµπουν σε ανθρωποθυσίες. Αυτό που προκάλεσε όµως πολλά ερωτήµατα αλλά και αντιδράσεις ήταν τα µασονικά σύµβολα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκάλεσαν η όρθια πεντάλφα που εννοεί τη σοφία και τα πέντε στοιχεία της φύσης, αλλά και η ανάποδη πεντάλφα που παραπέµπει βέβαια στη διαφθορά των αξιών και τη µαύρη µαγεία.

Άξιο αναφοράς είναι ότι ο Hitler αγάπησε παράφορα την ταινία και προσπάθησε να πείσει τον Fritz Lang να σκηνοθετεί ταινίες προπαγάνδας υπέρ των Ναζί. Μάλλον θα αγνοούσε ότι ο σκηνοθέτης ήταν µισός Εβραίος!

Το Metropolis αν και δέχθηκε σκληρή κριτική κατάφερε να µείνει επίκαιρο όσο ποτέ στο πέρας του χρόνου. Ενέπνευσε αµέτρητα ταινίες, συµπεριλαµβανοµένων των Star Wars, Superman (η πόλη του Superman ονοµάστηκε Metropolis) αλλά και Blade Runner. Έµεινε µέχρι σήµερα σταθµός αλλά και αφετηρία για την ιστορία του κινηµατογράφου. Ήταν τόσο προφητικό που ήταν άξιο απορίας κατά πόσο ο σκηνοθέτης το επιδίωξε. Για πολλούς, µέχρι και σήµερα, παραµένει µια ταινία που εξυµνεί την προπαγάνδα των ΜΜΕ. Ίσως αυτός ο λόγος να εξηγεί κιόλας τις τόσες αναφορές σε φιλµάκια και τραγούδια διαφόρων καλλιτεχνών όπως Whitney (Queen of the Night), Queen (Radio Ga Ga), System of a Down (Sugar), Lady Gaga (Alejandro, Born this Way, Applause) και άλλους πολλούς.

Υ.Γ.

Η ταινία Metropolis είχε 3 αντίτυπα. Το ένα δόθηκε στην Αµερική όπου και κόπηκαν πολλές σκηνές ώστε να είναι πιο συµβατό µε την αµερικάνικη νοοτροπία. Το δεύτερο δόθηκε στο Γραφείο Λογοκρισίας Κινηµατογράφου του Λονδίνου όπου και κόπηκαν πολλές σκηνές που προκαλούσαν αντιδράσεις. Το τρίτο χάθηκε. Για χρόνια κανείς δεν είχε την ταινία πλήρη. Το 2008, στο Buenos Aires της Αργεντινής θα βρεθεί µια µποµπίνα που θα περιέχει την ταινία στο 80%. Το πιο κοντινό που υπήρξε ποτέ, µέχρι και σήµερα. Για όσους αρέσκονται στις φήµες, λέγεται, ότι αφού o Hitler δεν αυτοκτόνησε και φυγαδεύτηκε στην Αργεντινή, αυτός την κρατούσε…!!!