URBAN.CULTURE.MAGAZINE

Η ιστορία της γκιλοτίνας – του Χρίστου Κυριάκου

Η ιστορία της γκιλοτίνας – του Χρίστου Κυριάκου

{..} Απ’ την στιγμή που καταδικάζονταν, σε θανατική ποινή, γνώριζαν ότι θα υπέφεραν. Ο θάνατος τους θα ήταν φριχτός. Οι εκτελέσεις ήταν όλες βασανιστικές. Κανείς δεν ήθελε να πεθάνει από πνιγμό, απαγχονισμό ή να καεί ζωντανός. Υπήρχαν και οι χείριστες περιπτώσεις εκτελέσεων, που προσέλκυαν πλήθος κόσμου να τα δει. Σ’ αυτές ανήκαν οι ακρωτηριασμοί, όπου το θύμα πέθαινε αργά και βασανιστικά, αλλά και το χειρότερο, όπου έδεναν τα τέσσερα άκρα, σε τέσσερα ζώα, που οδηγούνταν βίαια σε τέσσερις διαφορετικές κατευθύνσεις με αποτέλεσμα τον διαμελισμό του σώματός. Βέβαια όλα αυτά άρμοζαν στους φτωχούς. Αν ήσουν άτομο ανώτερης τάξης θα μπορούσες να γλυτώσεις τα βάσανα και να πεθάνεις λιγότερο ανώδυνα, με ένα τσεκούρι για παράδειγμα.

Εκείνα τα χρόνια, ο Joseph Ignace Guillotin, ανήκε σε ένα μικρό μεταρρυθμιστικό κίνημα. Ήθελαν να καταργήσουν  την θανατική ποινή ή τουλάχιστον, να αποφύγουν τις βάρβαρες εκτελέσεις. Μάλιστα, στην νομοθετική συνέλευση του 1789, στην Γαλλία, είχε προτείνει έξι μεταρρυθμιστικά άρθρα, ως ενδιάμεσα βήματα, για την πλήρη κατάργηση της θανατικής ποινής. Ήθελε, οι μελλοθάνατοι, να πεθαίνουν ανώδυνα και μακριά απ’ τα πλήθη. Να έχουν αξιοπρεπή θάνατο. Πέραν αυτού, ισχυριζόταν, ότι είχε σχεδιάσει μια μηχανή που θα μπορούσε να διαχωρίσει ανώδυνα το κεφάλι απ’ τον κορμό. Βέβαια στην συνέλευση απλά όλοι γέλασαν.

Μερικοί εμπειρογνώμονες, ασχολήθηκαν με την μηχανή και είδαν ότι, όντως, ο Guillotin είχε δίκαιο. Βέβαια η μηχανή, που αργότερα ονομάστηκε γκιλοτίνα, δεν ήταν πάντα αποτελεσματική, έτσι την ανακατασκεύαζαν συνεχώς τα πρώτα χρόνια. Ο σχεδιασμός της γκιλοτίνας πιστώνεται στον χειρούργο Antoine Louis, την γερμανική εταιρεία κατασκευής τσέμπαλου Tobias Schmidt και του βασικού δήμιου της Γαλλίας, Charles-Henri Sanson.

Η γκιλοτίνα, μέχρι να κάνει την πρώτη της εμφάνιση, δοκιμάστηκε σε αρκετά πτώματα. Τα έπαιρναν απ’ ένα δημόσιο νοσοκομείο. Στις 4 Απριλίου 1792, το μηχάνημα θα εμφανιστεί επίσημα στην πλατεία Place de Grève. Μέρες αργότερα, στις 25 του ιδίου μηνός, θα γίνει και η πρώτη εκτέλεση. Ο δήμιος Charles-Henri Sanson, προτού πράξει το έργο του αναφώνησε:

‘‘Σήμερα, η μηχανή που εφευρέθηκε για τους σκοπούς του αποκεφαλισμού των
καταδικασμένων εγκληματιών σε θάνατο, θα τεθεί σε λειτουργία για πρώτη
φορά. Σε σχέση με τις έως τώρα μεθόδους εκτέλεσης, αυτή η μηχανή έχει πολλά
πλεονεκτήματα και ταυτόχρονα είναι λιγότερο απεχθής. Πλέον δεν θα μολύνονται
με αίμα τα χέρια κανενός ανθρώπου και η χειρότερη δοκιμασία για τον
καταδικασμένο άνθρωπο θα είναι ο φόβος του θανάτου’’

Ο πρώτος άνθρωπος που καταδικάστηκε σε θάνατο ήταν ο ληστής Jacques Nicolas Pelletier. Μέχρι το 1799, είχαν αποκεφαλιστεί περίπου 15000 άτομα. Τότε, το όνομα της μηχανής, ήταν “la Louisette” ή “le Louison”, αλλά κανείς δεν μπορεί να ξέρει αν το όνομα παραπέμπει στον βασιλιά Louis XVI, που αποκεφαλίστηκε ή στον χειρούργο Antoine Louis που την κατασκεύασε. Μετά το 1800 εμφανίζεται ο όρος γκιλοτίνα.

Αν και γκιλοτίνα είναι συνδεδεμένη με την Γαλλική επανάσταση, εντούτοις δεν ήταν καινούργια εφεύρεση. Κοινές μηχανές υπήρχαν εκατοντάδες χρόνια πριν στην Περσία, Ιταλία, Γερμανία και Σκωτία. Θα χρησιμοποιηθεί σε πάρα πολλές χώρες στα βάθη του χρόνου. Στην Ελλάδα, εκτελέστηκε ο δολοφόνος του Πρωθυπουργού Θεόδωρου Δηλιγιάννη, Κώστας Γερακάρης, το 1906. Ο Χίτλερ, συνήθιζε να την χρησιμοποιεί στους αντιπάλους του, γιατί πίστευε ότι έτσι τους υποβάθμιζε ακόμη περισσότερο. Εικάζεται ότι ο τελευταίος που θανατώθηκε με αυτόν τον τρόπο είναι Hamida Djandoubi στις 10 Σεπτεμβρίου 1977.