URBAN.CULTURE.MAGAZINE

H ακολασία του Μαρκήσιου Ντε Σαντ

Του Χρίστου Κυριάκου

H ακολασία του Μαρκήσιου Ντε Σαντ

Ο σαδισµός είναι η απόλαυση ενός ατόµου, από την πρόκληση πόνου σε άλλο άτοµο και προέρχεται από τον Γάλλο φιλόσοφο και συγγραφέα Donatien Alphonse François, Marquis de Sade.

Η λέξη (sadisme), εµφανίστηκε για πρώτη φορά στο λεξικό “Dictionnaire universel de la langue française” του Γάλλου λεξικογράφου Pierre-Claude-Victor Boiste, που εκτυπώθηκε µετά τον θάνατο του, το 1834. Η λέξη χρησιµοποιήθηκε ξανά το 1862, από τον Γάλλο κριτικό Charles Augustin Sainte-Beuve, στην κριτική που έκανε στην ιστορική νουβέλα του Gustave Flaubert, “Salammbô”. Ο συσχετισµός της µε την ιατρική, έγινε για πρώτη φορά το 1886, όταν ο αυστριακός ψυχίατρος Richard von Krafft-Ebing τη χρησιµοποίησε στην εργασία του “Psychopathia Sexualis”. Αυτός που έκανε διάσηµη τη λέξη στο ευρύ κοινό ήταν ο Sigmund Freud µέσω της εργασίας του “Three Essays on the Theory of Sexuality” το 1905.

O Donatien Alphonse François de Sade, γνωστός ως και Marquis de Sade, λόγω του τίτλου “Μαρκήσιος” (Marquis), που πήρε από την οικογένεια του το 1767, γεννήθηκε στις 2 Ιουνίου του 1740 στην αριστοκρατική κατοικία Hôtel de Condé του Παρισιού, από τους Jean Baptiste François Joseph Count de Sade και Marie Eléonore de Maillé de Carman, γονείς µε εξέχουσες θέσεις στην κοινωνία. Από µικρός ανατράφηκε από άλλα άτοµα, πέραν των γονέων του. Ο πατέρας του τον εγκατέλειψε και η µητέρα του έφυγε για να ζήσει σε εκκλησιαστική κοινότητα. Την επιµέλεια του ανέλαβε ο αβάς Jacques-François Amblet de Sade, που του έκανε τη ζωή ποδήλατο στα παιδικά του χρόνια.

Το ανάθρεµµα του ήταν εµφανώς περίεργο. Αν και κακοµαθηµένο παιδί, λόγω του ότι ζούσε µε τους υπηρέτες του σπιτιού, που δεν του χαλούσαν κανένα θέληµα, όταν πήγε στο σχολείο Louis-le-Grand, το 1750, βασανίστηκε αφόρητα από τις σωφρονιστικές τακτικές του ιδρύµατος, πράγµα που τον έκανε να έχει ιδιαίτερη εµµονή µε τηνβία, την υπόλοιπη του ζωή. Όπως θα πει ο αβάς Jacques-François Amblet de Sade, σε µια από τις πολλές δίκες που ακολουθούσαν στη ζωή του Marquis de Sade: “Ήταν ένας παθιασµένος άνθρωπος, που επιδίωκε ανυπόµονα την απόλαυση… αλλά είχε καλή καρδιά”.

Στην ηλικία των 14 ετών θα γίνει δεκτός στη διάσηµη στρατιωτική σχολή École des Chevaux-légers, που φοιτούσαν αποκλειστικά γόνοι ευγενών. Στη σχολή θα παραµείνει µέχρι το 1763 όπου και αποστρατεύτηκε. Θα φτάσει µέχρι τη βαθµίδα του λοχαγού ενώ πολέµησε στον επταετή πόλεµο µε τον βαθµό του σηµαιοφόρου.
Τον Μαΐο του 1763, αν και ερωτευµένος µε άλλη κοπέλα, θα παντρευτεί την Renée-Pélagie de Montreuil και θα εγκατασταθούν στο κάστρο Château de Lacoste. Εκεί θα κτίσει το προσωπικό του θέατρο, αφού η δραµατική τέχνη ήταν µια από τις αγαπηµένες του ενασχολήσεις. Με τη γυναίκα του θα κάνουν 3 παιδιά, τους Louis-Marie, Donatien-Claude-Armand και Madeleine-Laure.

Η ζωή του Marquis de Sade, από αυτό το σηµείο και µετέπειτα πήρε την κατιούσα, αφού τα σκάνδαλα και οι φυλακίσεις θα γίνουν µέρος της καθηµερινής του ζωής. Μήνες µετά τον γάµο του θα κατηγορηθεί από µια πόρνη για βλασφηµία, σοβαρό αδίκηµα για τη τότε εποχή, έτσι παρέµεινε έγκλειστος για 15 µέρες στη φυλακή. Αυτή ήταν µονάχα η πρώτη φορά.

Το 1768 και συγκεκριµένα την Κυριακή του Πάσχα, θα γίνει ένα από τα µεγαλύτερα σκάνδαλα στη ζωή του, που έµεινε στην ιστορία σαν το σκάνδαλο Arcueil. Μια γυναίκα ονόµατι Rose Keller, που εκπορνευόταν για να ζήσει, την βασάνισε σεξουαλικά µε αποτέλεσµα να τον καταγγείλει. Αν και πήρε αρκετά λεφτά για να κλείσει το στόµα της, το σκάνδαλο ήταν τόσο µεγάλο που αναγκάστηκε ο βασιλιάς να τον φυλακίσει µε lettre de cachet, όπου κάποιος φυλακιζόταν απευθείας, µε βασιλική διαταγή, παραγκωνίζοντας τα δικαστήρια. Στη φυλακή θα µείνει κάποιους µήνες πριν αφεθεί ελεύθερος και επιστρέψει στο κάστρο Château de Lacoste. Θα τον ακολουθήσουν και η οικογένειάτου, όπως και η αδερφή της γυναίκας του, που την κάνει ερωµένη του.

Ενώ τα σκάνδαλα και οι κατηγορίες ακολουθούν ξοπίσω τον Marquis de Sade, αυτός δεν έδειχνε να ενδιαφέρεται ιδιαίτερα. Τα όργια και ο σεξουαλικός βασανισµός, ήταν κάτι που δεν µπορούσε να αντισταθεί.

Το 1772, στη Μασσαλία, σε ένα από τα πολλά όργια που συµµετείχε, κατηγορήθηκε για δηλητηρίαση. Άµεσα καταδικάστηκαν ερήµην, µε έναν υπηρέτη του, για σοδοµισµό και δηλητηρίαση, γι’ αυτό έφυγαν στην Ιταλία για να γλιτώσουν. Κάποιους µήνες αργότερα θα συλληφθεί και θα µπει φυλακή. Τέσσερεις µήνες µετά θα δραπετεύσει.
Μετά το σκάνδαλο στη Μασσαλία θα επανασυνδεθεί και πάλι µε τη γυναίκα του σε ένα από τα πολλά κάστρα της οικογένειας. Μαζί του θα έχει µια καινούρια οµάδα υπηρετών, που τον κατηγορούν και πάλι για σεξουαλικό βασανισµό. Αναγκάζεται να φύγει στην Ιταλία για δεύτερη φορά ώστε να γλιτώσει. Όταν επέστρεψε και πάλι στη γυναίκα του, που ήταν πλέον συνεργός σε ότι έκανε, θα πάρει νέους υπηρέτες όπου και αυτοί τον κατηγορούν για βαναυσότητα. Ένας εκ των υπηρετών του θα προσπαθήσει να τον σκοτώσει µάλιστα αλλά θα αστοχήσει.

Τα χρόνια που πέρασαν βρήκαν τον Marquis de Sade να µπαινοβγαίνει σε διάφορες φυλακές αλλά και άσυλα φρενοβλαβών µέχρι το τέλος της πολυτάραχης ζωής, που επήλθε στις 2 ∆εκεµβρίου του 1814, σε ηλικία 74 ετών στο άσυλο Charenton, Val-de-Marne. Τελευταία γυναίκα της ζωής του ήταν η 14 χρονη Madeleine Le Clerc, κόρη ενός υπαλλήλου του ασύλου.

Ο Marquis de Sade, πέραν της ξέφρενης, σαδιστικής και ταραχώδους ζωής του, υπήρξε ένας εξαιρετικός συγγραφέας που ενέπνευσε πάµπολλους συγγραφείς, ποιητές αλλά και ανθρώπους των τεχνών. Η φιλοσοφία των συγγραµµάτων του εµπεριείχε ακραίες µορφές ελευθερίας, που αποσκοπούσε στην απόλυτη ελευθερία του ατόµου από κάθε ηθική, θρησκευτική και νοµική αρχή. Πολλές φορές περιείχαν ακραίες µορφές ερωτικών πράξεων που κινούνταν έξω από τα όρια της πορνογραφίας.

Σχεδόν όλα τα έργα του τα έγραψε στις φυλακές, αφού έζησε σ’ αυτές σχεδόν 30 χρόνια. Έργα όπως “Les 120 journées de Sodome, ou l’École du libertinage (1785)”, “Justine ou les Malheurs de la vertu (1788)”, “Dialogue entre un prêtre et un moribund (1782)”, “Histoire secrète d’Isabelle de Bavière, reine de France (1813)”, υπήρξαν και υπάρχουν αντικείµενα πολλών φιλοσοφικών ερευνών. Τεράστιο µέρος του έργου του είχε χαθεί ή καταστραφεί. Όσα συγγράµµατα του έχουν διασωθεί, πωλήθηκαν σε πανεπιστήµια. Για χρόνια. και πιθανώς µέχρι σήµερα, τα έργα του ήταν απαγορευµένα από την Εκκλησία. Πάντως, αυτός ουδέποτε έκρυψε ότι ήταν αθεϊστής.

Υ.Γ.
Η ελληνική ταινία “Τα Κουρέλια Τραγουδάνε Ακόµα” (1979) του Νίκου Νικολαΐδη ήταν φανερά επηρεασµένη από τη ζωή του Marquis de Sade.