URBAN.CULTURE.MAGAZINE

19ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, με δημιουργική δυναμική!

του Φοίβου - Ευάγγελου Θεοδωρίδη

19ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης, με δημιουργική δυναμική!

Το 19ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης παρουσίασε τη δημιουργική και παραγωγική δυναμική του χώρου με τον καλύτερο δυνατό τρόπο και έδωσε και το δικό του χρώμα στο κινηματογραφικό προφίλ της Θεσσαλονίκης. Παρουσιάσθηκαν συνολικά 213 παραγωγές από τις 3 έως τις 12 Μαρτίου 2017. Ανατρεπτικοί δημιουργοί, νέες ενότητες, πρωτότυπα αφιερώματα, 64 ελληνικές παραγωγές, Αγορά Ντοκιμαντέρ και μια σειρά από ξεχωριστές παράλληλες εκδηλώσεις. Το 19ο Φεστιβάλ Nτοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης περιελάμβανε 11 ενότητες, τρεις περισσότερες από το περσινό, αυτές είναι η Food vs. Food, η Σινεμά και η Film Forward.

Film Forward:
Πρωτότυπες ιδέες, κατάρριψη των στερεοτύπων, εναλλακτικοί τρόποι αντίληψης της καθημερινότητας σε ντοκιμαντέρ που αποκλίνουν από το συνηθισμένο.

Από αυτή την ενότητα επιλέξαμε το ντοκιμαντέρ “Λεϊλά και Λάνσελοτ” της Ζουάνα Λίντα.

Με σκηνές από το iPhone της Ζουάνα Λίντα, το ντοκιμαντέρ καταγράφει την καθημερινή διαδρομή που κάνει η σκηνοθέτις από και προς τη δουλειά της. Με την επανάληψη δυο σκηνών στην αρχή και στο τέλος δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος και η ταινία εισάγει το θέμα της επαναληπτικότητας και της μονοτονίας. Στο ενδιάμεσο, όμως, ξεπροβάλλουν σκηνές ασυνήθιστες και σπάνιες, για να υπενθυμίσουν τις περιπέτειες που υφέρπουν στην ρουτίνα της ζωής.

Στην ενότητα αυτή υπόκεινται δυο υποενότητες:

Short Doc Experiments:
Στο Ομπερχάουζεν, μια πόλη της βόρειας Γερμανίας, η τοπική κινηματογραφική λέσχη πολύ σύντομα εξελίχθηκε σε ένα από τα παλαιότερα και σημαντικότερα φεστιβάλ κινηματογράφου στον κόσμο, όχι μόνο στο είδος του, που είναι οι μικρού μήκους ταινίες, αλλά και γενικότερα.

Aφιέρωμα στους Γιερβάντ Τζανικιάν & Άντζελα Ρίτσι Λούκι:
Το Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης και η Documenta 14 παρουσιάζουν μια επιλογή από τη φιλμογραφία των Ιταλών Γιερβάντ Τζανικιάν και Άντζελα Ρίτσι Λούκι, δύο πρωτοπόρων αλχημιστών του σύγχρονου σινεμά, οι οποίοι με το έργο τους διασώζουν την ιστορική μνήμη, την κατεργάζονται και μας την παραδίδουν με τη μορφή υπέροχων –πειραματικών αλλά και εξόχως συγκλονιστικών– κινηματογραφικών δοκιμίων.

Ανθρώπινα Δικαιώματα:
Ανατρεπτικοί άνθρωποι, καταπάτηση δικαιωμάτων, διακρίσεις, εκμετάλλευση. Ιστορίες που αφηγείται ο κινηματογράφος με στόχο την ευαισθητοποίηση.

Από αυτή την ενότητα επιλέξαμε το ντοκιμαντέρ “Δεν είμαι ο νέγρος σου” του Ραούλ Πεκ.

Το ντοκιμαντέρ βραβεύθηκε με το βραβείο της Διεθνούς Αμνηστίας που απονέμεται σε ταινία αυτής της ενότητας. Ο Συγγραφέας James Baldwin αφηγείται την ιστορία του αγώνα στη σύγχρονη Αμερική μέσα από το ημιτελές του μυθιστόρημα, Remember This House. Μιλώντας για τους τραγικούς θανάτους των ηγετών του κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα Μάλκομ Εξ, Μάρτιν Λούθερ Κινγκ και Μέντγκαρ Έβερς, καταδεικνύει το πώς η εικόνα και η πραγματικότητα των μαύρων στη σημερινή Αμερική είναι κατασκευασμένη και επιβεβλημένη.

Ντοκιμαντέρ για παιδιά
Ένα είδος που επικεντρώνεται στην παιδική ηλικία για να αφηγηθεί τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν παιδιά σε διάφορα μέρη του κόσμου, τα όνειρα τους, τους επίμονους αγώνες τους και τα ταλέντα τους.

Από αυτή την ενότητα επιλέξαμε το ντοκιμαντέρ “Το κορίτσι των 672 χιλιάδων” του Μίργιαμ Μαρκς.

Μια ταινία που περιστρέφεται γύρω από την Ανεχίν, μια ευφάνταστη 15χρονη από την Ολλανδία που θα γνωρίσει μεγάλη επιτυχία μέσα από τις φωτογραφίες στα social media. Σε ένα από αυτά, το Instagram, οι ακόλουθοί της στον λογαριασμό Fetching_tigerss φτάνουν τους 672 χιλιάδες.

Σινεμά:
Ο φακός εστιάζει σε σημαντικές προσωπικότητες, ρεύματα και σκηνές σχετικές με τον κινηματογράφο.

Από αυτή την ενότητα επιλέξαμε το ντοκιμαντέρ “Μιφούνε, ο τελευταίος σαμουράι” του Στίβεν Οκαζάκι.

Ένα ντοκιμαντέρ για τη ζωή και τις ταινίες του θρυλικού ηθοποιού Tοσίρο Mιφούνε με αφήγηση από τον Κιάνου Ριβς, όπου συνυφαίνονται κλιπ ταινιών, αρχειακά στιγμιότυπα και συνεντεύξεις από τους Steven Spielberg και Μάρτιν Σκορσέζε. Ο Mifune πρωταγωνίστησε σε 16 ταινίες με σκηνοθέτη τον Ακίρα Κουροσάβα κατά τη διάρκεια της Χρυσής Εποχής του ιαπωνικού κινηματογράφου. Το πάθος του για τον κινηματογράφο, ο αυθόρμητος χαρακτήρας του και η δημιουργική σχέση που είχε με τον Κουροσάβα έχει επηρεάσει την κινηματογράφηση σε όλο τον κόσμο, παρέχοντας πηγή έμπνευσης ακόμη και στο Star Wars του George Lucas.

Καλειδοσκόπιο:
Μια ενότητα που ταξιδεύει σε μέρη της υφηλίου αποκαλύπτοντας ιστορίες ανθρώπων που κινούν το ενδιαφέρον.

Από αυτή την ενότητα επιλέξαμε το ντοκιμαντέρ “Άμα Σαν” της Κλαούντια Βαρεζάου.

Η ταινία αποκαλύπτει και μας εισάγει στον κόσμο των μυστηριωδών Άμα-Σαν, των «γυναικών της θάλασσας» στην Ιαπωνία που συνεχίζουν μια παράδοση 2000 ετών. Στο Ουάγκου όσο οι άνδρες έλειπαν για κυνήγι ή ψάρεμα, οι γυναίκες, προκειμένου να ζήσουν τις οικογένειές τους, βουτούσαν στη άβυσσο σε αναζήτηση μαργαριταριών και αβαλόνων. Τα μαργαριτάρια που έβρισκαν και πουλούσαν τις έκαναν σύμβολο δύναμης, ομορφιάς και πνευματικότητας. Το ντοκιμαντέρ μας δίνει την δυνατότητα να ανακαλύψουμε αυτήν την παράδοση ακολουθώντας τρεις γενιές γυναικών. Κατά την κατάδυση ο αέρας στα πνευμόνια τους πρέπει να διαρκέσει μέχρι να αποσπάσουν την αβαλόνα.

Η σκηνοθετική ροή και δόμηση της ταινίας λειτουργεί ως γέφυρα, όχι μόνο ανάμεσα στην παράδοση και το νεωτερισμό, αλλά μεταξύ αρσενικού και θηλυκού, γιν και γιανγκ, εμβρίθειας και εξωτερικής εμφάνισης, σε αναζήτηση της ισορροπίας.

Στην ενότητα αυτή υπόκειται και η υποενότητα:

Μειονότητες:
Στο φεστιβάλ δόθηκε ο λόγος και στις μειονότητες και παράλληλα η ευκαιρία να ακουστούν οι ιστορίες ανθρώπων που δεν έχουν την ίδια αντιμετώπιση από όλους.

Το Για μια άλλη ζωή είναι ένα ντοκιμαντέρ που προκάλεσε στην αίθουσα του Φεστιβάλ μια έντονα συναισθηματική ατμόσφαιρα, η οποία ξέσπασε με δάκρυα.

Την πέμπτη 9 Μαρτίου, στις τρεις το μεσημέρι προβλήθηκε το To Another Life “Για μια άλλη ζωή” του Λώρεντ Λάφλιν. Η ταινία περιγράφει τη ζωή της Ζέινα, μιας λεσβίας πρόσφυγα από τη Συρία, η οποία αποφασίζει να εγκαταλείψει τη χώρα της, κυνηγώντας μια νέα ζωή μακριά απ’ τον πόλεμο και τις διακρίσεις, αφού η ομοφυλοφιλία δεν θεωρείται αποδεκτή στα μέρη της. Ξεκινάει, λοιπόν, το γεμάτο αβεβαιότητα ταξίδι της πάνω σε μια “βάρκα του θανάτου¨ με διανύοντας την Τουρκία, την Ελλάδα, την Κροατία και με τελική στάση την Γερμανία, όπου και θα μιλήσει στο γερμανικό κοινοβούλιο για τις δυσκολίες που αντιμετώπισε σαν πρόσφυγας.

“Γνώρισα τη Ζέινα στη Λέσβο και κατέγραψα την ιστορία της στην Ευρώπη”, λέει ο Λώρεντ Λάφλιν που η αποφασιστικότητα και η δυναμική της Ζέινα του κίνησε το ενδιαφέρον για να την ακολουθήσει στην αναζήτηση για μια καλύτερη ζωή.

Μουσική:
Ντοκιμαντέρ που γέμισαν με μελωδίες τις αίθουσες του φεστιβάλ.

Κάθε μέρα / Σπύρος Γερούσης

Το ντοκιμαντέρ Κάθε μέρα ασχολείται με τις καθημερινές προκλήσεις και πολιτικές επιλογές της γενιάς της δεκαετίας του ’90, υπό το πρίσμα της χιπ χοπ κουλτούρας. Μέσα από διηγήσεις τριών ανθρώπων με αντίκτυπο στην ελληνική χιπ χοπ σκηνή αποτυπώνεται το κλίμα μιας περιόδου που χαρακτηρίστηκε από την διάψευση της ελπίδας για ένα καλύτερο μέλλον. Είναι μια ταινία ανασκόπησης, καλλιτεχνικών ερμηνειών της πραγματικότητας και συλλογισμού περί πολιτικής και κοινωνικής αλλαγής.

Μνήμη/Ιστορία:
Το ντοκιμαντέρ ως ιστορικός παράγοντας. Ταινίες που προσφέρουν μια παράλληλη αφήγηση στην επίσημη ιστορία.

Ο μεγάλος περίπατος της Άλκης/ Μαργαρίτα Μάντα.

Μέσα από γλαφυρές αφηγήσεις εμποτισμένες άλλες με χιούμορ, άλλες με συναίσθημα, η ταινία ταξιδεύει τον θεατή στους σταθμούς της ζωής της Άλκης Ζέη αναβιώνοντας την παιδική της ηλικία, τις εμπνεύσεις της, την συγγραφική της προσπάθεια, αλλά και τα δεινά που βίωσε η Ελλάδα κατά την διάρκεια του 20ου αιώνα. Η νοσταλγία αναμειγνύεται με την συγκίνηση για να δώσουν την γεμάτη ανατροπές ζωή της συγγραφέα.

Food vs. Food:
Με αφορμή το φαγητό τα ντοκιμαντέρ συνδυάζουν την γευστική απόλαυση με τον ακτιβισμό, την πνευματικότητα, την αλληλεγγύη.

Φάκελος Σοκολάτα / Μπέντε Φόρερ

Τρεις Ολλανδοί δημοσιογράφοι ενώνονται με σκοπό να αποκαλύψουν τα ψέμματα των μεγάλων επιχειρήσεων μέσα από μια χιουμοριστική κριτική για βρεθούν μπροστά σε μια πληροφορία για παιδική δουλεία εκμεταλλευόμενη από βιομηχανίες παραγωγής σοκολάτας. Θα προσπαθήσουν με ευφάνταστους τρόπους να καταγγείλουν το φαινόμενο και να αλλάξουν τους όρους του παιχνιδιού φτιάχνοντας την δική τους μπάρα σοκολάτας 100% απαλλαγμένη από την σκλαβιά. Ένα αστείο, αποκαλυπτικό, άλλα και συγκινητικό ντοκιμαντέρ που επιθυμεί να υπενθυμίσει στον καταναλωτή την δύναμη που διαθέτει μέσα από την δυνατότητα επιλογής προϊόντων.

Ελληνικό πανόραμα:
Έλληνες σκηνοθέτες προσφέρουν την οπτική τους για τον κόσμο.

Wall Democracy / Βάλια Καρδή, Νεφέλη Κοσκινά

Ένα μικρό, αλλά περιεκτικό ντοκιμαντέρ με σκηνοθετική αρμονία και συνέχεια που εισάγει τον θεατή στην κουλτούρα του γκράφιτι και της τέχνης του δρόμου στην Αθήνα. Δεκατέσσερις καλλιτέχνες μιλάνε για την δράση τους, την πολιτική κατάσταση, την νομιμότητα και την παρανομία.

Διεθνές Διαγωνιστικό:
Δυναμικοί σκηνοθέτες από όλο τον κόσμο με συναρπαστικές ταινίες που κεντρίζουν το ενδιαφέρον.

Δεν σκοτείνιασε ακόμη / Φράνκι Φέντον.

Όταν διαγνώστηκε με αμυοτροφική πλάγια σκλήρυνση στην ηλικία των 34 χρονών, ο Σάιμον Φιτσμόρις συνέχισε με την ίδια πυγμή να αντιμετωπίζει την ζωή ακόμη και αν του δόθηκαν 4 χρόνια ζωής. Το πάθος για δημιουργία και η δυναμική του να ξεπεράσει τις δυσκολίες και να κυνηγήσει το όνειρό του. Με την βοήθεια της επιστήμης θα καταφέρει αν και καθηλωμένος να ολοκληρώσει την πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία. Μια ταινία που δίνει ένα σημαντικό μάθημα ζωής μέσα από την αφήγηση του Φιλλ Κόλινς από το βιβλίο του Σάιμον. «Ήθελα να ειναι μια ιστορία αγάπης και ζωής και όχι ανθρώπων με ειδικές ικανοτητες» λέει ο σκηνοθέτης.

Περιβάλλον:
Ντοκιμαντέρ που μας υπενθυμίζουν τις ευθύνες που έχουμε απέναντι στον πλανήτη Γη, καταγράφοντας γεγονότα και καταστάσεις που διαφεύγουν από την προσοχή των ανθρώπων ή κρύβονται από αυτήν.

Θυμωμένος Ινούκ / Αλίθια Άρνακουκ-Μπαρίλ.

Ο θεατής έχει την ευκαιρία να γνωρίσει τον πολιτισμό των Ίνουιτ, των Εσκιμώων της Αλάσκας, της Γροιλανδίας και του Καναδά, που έχουν ενταχθεί στην μοντέρνα νοοτροπία. Η αυτόχθων σκηνοθέτις τους ακολουθεί στον αγώνα τους να προστατεύσουν την παράδοση και να διατηρήσουν μια βιώσιμη οικονομία, καθώς ομάδες που αντιτίθενται στην πρακτική αλιείας της φώκιας δυσκολεύουν και βλάπτουν την οικονομία των Ίνουιτ. Ένα ντοκιμαντέρ που προκάλεσε συζητήσεις στην αίθουσα του φεστιβάλ, εφόσον προσθέτει ένα ακόμα πρίσμα στον πολυδιάστατο διάλογο για το κυνήγι της φώκιας.

*Στο κείμενο αυτό συμπεριλήφθηκαν πληροφορίες από την επίσημη ιστοσελίδα του φεστιβάλ ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης: http://tdf.filmfestival.gr/.

**Ο Φοίβος-Ευάγγελος Θεοδωρίδης σπουδάζει Δημοσιογραφία & ΜΜΕ στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και ασχολείται ερασιτεχνικά με την φωτογραφία.